Penseelstreken
De toepassing van kunstmatige intelligentie in het domein van
het cultureel erfgoed komt relatief laat. Maar de computer is aan
een opmars bezig. Igor Berezhnoy onderzocht in hoeverre
kleuranalyse door computers kan bijdragen aan het analyseren van de
echtheid van schilderijen.
Daarvoor ontwikkelde hij computeralgoritmen, die hij testte op
digitale reproducties van schilderijen van Van Gogh. Ook onderzocht
hij hoe kenmerken van penseelstreken op digitale wijze gekoppeld
kunnen worden aan een bepaalde schilder. Het Van Gogh Museum en het
Kröller-Müller Museum waren nauw bij het onderzoek betrokken.
Vingerafdruk van de meester
Vincent van Gogh ging in zijn Franse periode complementaire
kleuren gebruiken om contouren van objecten of delen van
landschappen te accenturen, blauw naast geel bijvoorbeeld. Door
daar gebruik van te maken in de digitale analyse (de Method for the
Extraction of Complementary Colours), slaagde Berezhnoy erin
globale kleurpatronen in Van Goghs schilderijen te herkennen. De
methode biedt een objectieve ondersteuning aan kunsthistorici voor
de bepaling van kleuren in een schilderij en daarmee voor bepaling
van de authenticiteit.
Berezhnoy ontwikkelde ook digitale analysetechniek voor de
richting van penseelstreken (de Prevailing Orientation Extraction
Technique). Ook deze bleek gebruikt te worden om een 'vingerafdruk'
van een schilder te bepalen en daarmee zijn identiteit te
onthullen.
De digitale technieken herkennen de authenticiteit van
schilderijen even goed als echte kunsthistorici, bleek uit
experimenteel onderzoek van Berezhnoy. Toch zullen digitale
technieken kunsthistorici niet vervangen, aldus de promovendus.