• A
  • A
  • Rekenkracht op hoogste niveau

    - Nederland moet IT-knooppunt in Europa blijven “in de eredivisie van de rekencapaciteit.” Eén van de vijf nieuw te bouwen Europese supercomputers moet hier -liefst in Amsterdam- komen, ambieert het kabinet.

    Rekenkracht

    De kabinetsvisie 'Supercomputers en supernode in Nederland' speelt in op het streven ons land naar de top 5 van de kennisnaties te brengen. De komst van een nieuwe supercomputer versterkt de positie van Nederland als kenniseconomie en biedt grote kansen voor zowel wetenschap als bedrijfsleven.

    Het trekt kenniswerkers aan en houdt hen vast, biedt concurrentievoordelen en garandeert toegang tot de computer, van levensbelang bijvoorbeeld  bijoverstromingen. De rekenkracht van een supercomputer is dan nodig voor goede voorspellingen van de loop van het water.

    Het kabinet stelt in zijn visiestuk daarom: "De grote mondiale uitdagingen, zoals de kennis over het klimaat en het daaruit volgende veranderende weerbeeld, energie, duurzame materialen, lagetemperatuur processen, watermanagement en gezondheid zijn voorbeelden van bijzonder grote, maatschappelijk en economisch belangrijke opgaven die leiden tot complexe rekenproblemen. Maatschappelijk worden steeds hogere eisen gesteld aan deze wetenschapsgebieden om snel en zo nauwkeurig mogelijk antwoorden te geven die er toe doen."

    Wegzakkende Huygens

    Om de supercomputer heen moet een zogeheten supernode ontstaan, een knooppunt van infrastructuur, met onder andere een glasvezelnet en een datacenter. En dat is ook nodig, want de bestaande supercomputer Huygens veroudert snel. Over een jaar of twee zal deze aan vervanging toe zijn.

    Huygens zakt langzaam weg in de wereldrankings van rekencapaciteit: nu op de 93e plaats in de top-500 van supercomputers. Door nu met andere Europese landen de handen ineen te slaan in het Partnership for Advanced Computing in Europe (PRACE), kan Nederland een terug naar de top en zijn positie daar verstevigen. Dit samenwerkingsverband, waarin Nederland één van de voortrekkers is, heeft als doel de ICT-infrastructuur van Europa op het niveau van Japan en de VS te tillen.

    Op het scherpst van de snede

    "Supercomputers worden dan ook bij uitstek gebruikt voor technisch wetenschappelijk onderzoek. Rekenen op het scherpst van de snede is een noodzakelijke voorwaarde voor succesvol excellent onderzoek binnen de computational sciences. De uitdagingen vertalen zich ondermeer in zogenaamde 'grand challenges'.

    Zulke uitdagingen vragen zelfs op moderne supercomputers miljoenen (!) processoruren rekentijd en nemen de huidige nationale supercomputer soms enkele maanden volledig in beslag. Toch is dit werk inmiddels karakteristiek voor het Nederlandse nationale research profiel.

    Daarom is de KNAW actief om onder leiding van de Twins Raad de samenhang van het hele computational Science domein te profileren en het succes ervan helder en manifest te maken. Computational Science is bij uitstek geschikt om inzicht in en greep te krijgen op het toekomstige, het ongrijpbaar kleine of juist heel grote of op zaken die anders ontoegankelijk zouden zijn.

    Het gebruik van supercomputers neemt wereldwijd nog steeds toe. Dit komt omdat door toenemende rekenkracht de oplossing van nieuwe vraagstukken binnen bereik komt, maar evenzeer doordat de vraag naar highend voorzieningen verder wordt opgestuwd door een bredere bekendheid ermee. Ook in het bedrijfsleven bestaat belangstelling voor, en wordt gebruik gemaakt van, supercomputers."

    Simuleren en analyseren 

    Het in Amsterdam georganiseerde PRACE Industry Seminar aangetoond, zo geeft ht kabinet aan. Bedrijven als Shell en Philips gaven te kennen dat de aanwezigheid van een Supernode een rol speelt bij het kiezen van de locatie om R&D activiteiten te ontplooien. "Het belang van het simuleren van testsituaties (die onmogelijk, te gevaarlijk of te kostbaar zijn om te produceren in laboratoria) en het analyseren van data met behulp van computermodellen, beperkt zich dan ook niet tot de kennisinstellingen of grote industriële bedrijven, maar betreft ook het midden en kleinbedrijf en de grote technologische instituten."

    Het is de bedoeling dat de supernode (inclusief supercomputer) in 2015 af is. De kosten bedragen €25 mln per jaar, dat moet worden opgebracht door wetenschappelijke instellingen, het bedrijfsleven en overheden. Amsterdam is gekozen omwille van de nabijheid van Schiphol, het IT-cluster rond de Nationale Computerfaciliteit bij SARA en de beschikbaarheid van geschikt personeel.