In het debat van de HBO-raad gaf de grootste regeringspartij
ondubbelzinnig aan dat stelselvragen voor haar weinig wezenlijk
zijn. Van Dijk vond slechts een enkel punt rond het bestel een
probleem: de afstemming van de hbo en wo bachelorgraad en hun
feitelijke verschillen op het Europese kwalificatiekader. Dat gaat
immers uit van een gelijkwaardige bachelor in graad, titulatuur en
positionering.
Naar Top 5
Veel belangrijker vinden CDA en VVD hoe het HO door de economische
crisis kan komen op weg naar de top 5 van de kennissamenlevingen,
in lijn met de motie-Hamer. " Dat wordt erop of eronder voor
Nederland, want de Lissabon-doelstellingen voor 2010 zijn niet
gehaald," zei VVD'er Mark Harbers in de Rode Hoed. "Bovendien staat
in de bovenste reeks van 20 tot 30 landen nu al een hele groep
achter ons te trappelen om Nederland voorbij te streven op weg naar
die Top 5. Zij zitten echt niet stil als wij dat wel zouden
doen."
Het CDA wil daarom allereerst nadruk op een hogere effectiviteit
van de besteding van de huidige middelen voor de langere termijn,
zoals bij het rendement van het HO. De VVD pleit daarbij voor meer
invloed van kwaliteitscriteria in de bekostiging van de
instellingen, om succes meer te doen lonen voor hen en hun
studenten.
Het CDA wil bovendien anderen dan de overheid nadrukkelijker
aanspreken op medefinanciering. Van Dijk wees op de zwakke
prestaties van het bedrijfsleven bij de investeringen in R&D
als voorbeeld uit de Lissabondoelstellingen en hun realisatie.
MKB-voorzitter Loek Hermans werd hierdoor zo gebelgd, dat hij de
CDA'er vanuit de zaal fel interrumpeerde en verweet onware cijfers
te presenteren.
Rekening bij een ander?
Tussen CDA en VVD is verschil van inzicht over de toekomst van het
SF-stelsel in dit verband. Harbers herhaalde het voorstel dat
partijleider Rutte al op ScienceGuide gepresenteerd had:
introductie van een 'sociaal leenstelsel' met het "terugploegen van
de opbrengst daarvan voor de rijksuitgaven van ongeveer 1 miljard
in kwaliteit en infrastructuur van het hoger onderwijs." Zo ver wil
het CDA niet gaan. Van Dijk noemde de steun van de VSNU, HBO-raad
en anderen voor zo'n lijn "wat gemakkelijk de rekening bij een
ander leggen," de student en haar ouders namelijk.
Het CDA wil de toegankelijkheid van hbo en wo als criterium
overeind houden voor zijn beleid, maar "kent verder geen taboes op
dit punt." Het CDA-WI rapport voor de 20 heroverwegingscommissies
heeft deze lijn verder uitgewerkt en spreekt daarin de mogelijkheid
van collegegeldverhogingen aan.