Nou, misschien ben je er zelf wel op tegen. Ik raad je aan
om de kabinetsvisie voor supercomputers eens te
lezen. Het is niet een dik stuk, een pagina of twaalf en er staat
eigenlijk niets zinnigs in.
Het staat wel boordevol ronkend jargon, met tranentrekkende
referenties aan Nederland kennisland in combinatie met een
tenenkrommende 'stilstand is achteruitgang dus investeren in een
nieuw machine is onvermijdelijk'-logica. De argumentatie is
flinterdun, de bottomline is eenvoudig: wetenschapsnerds die van
snelle computers houden en de bedrijven die geld verdienen aan de
verkoop van die snelle computers willen graag veel supersnelle
computers.
Net zoals jij en ik iedere drie a vier jaar een nieuwe laptop
kopen, zo willen deze mensen ook een nieuwe laptop. Maar dan een
hele grote, hele snelle. Het enige verschil is dat ze hem niet zelf
hoeven te betalen. Dat mogen wij doen.
Het stuk leest alsof er niets veranderd is de afgelopen vijf jaar.
Ooit van distributed computing gehoord of Amazon.com? De schrijvers
van de kabinetsvisie niet. De logica van distributed computing is
dat grote rekentaken opgesplitst kunnen worden in heel veel kleine
taken. Die kleine taken kunnen prima door een gewone huis- tuin en
keuken computer kunnen worden uitgevoerd bij ons thuis. Zoals
bijvoorbeeld een laptop of een Sony Playstation 3. Via het internet
ontstaat zo een supercomputer.
Het idee is ontstaan omdat er een vrijwel oneindige rekencapaciteit
en dus oneindig budget nodig is om bijvoorbeeld alle mogelijke
configuraties van eiwitten door te rekenen. Om geld te besparen
werd door slimme onderzoekers daarom distributed computing
benut.
Het meest succesvolle distributed computing project, Folding@Home,
van Standford University. Daarin wordt gerekend aan die eiwitten,
in een zoektocht naar eiwitten die bijvoorbeeld kanker veroorzaken.
De rekencapaciteit van Folding@Home is een veelvoud van
bijvoorbeeld de Huygens computer. Er zijn honderden van dit soort
projecten, maar voor zover ik na kan gaan is er geen enkele
Nederlandse universiteit die zo'n soort project heeft
opgezet.
Je zou hier in een kabinetsvisie op supercomputers toch op zijn
minst aandacht voor verwachten, niet?
Daarnaast is er Amazon. De afgelopen jaren heeft het
bedrijf achter de schermen een fenomenale computerinfrastructuur
ontwikkeld waarbij iedere supercomputer verbleekt. Die
computercapaciteit is te huur. Het is serieus te overwegen of
Amazon niet een flink deel van het rekenwerk voor onze wetenschap
kan doen.
Want met een supercomputercapaciteitmarktaandeel van 0,6% [zie: http://www.top500.org/stats/list/34/countries] is
het voor Nederland onzin om te doen alsof Nederland een topland is.
Sorry, het is misschien onromantisch en ver af van de
VOC-mentaliteit, maar we zijn een marginale speler.
We kopen gewoon computers in het buitenland om snel te kunnen
rekenen, niets meer en niet minder. Bij de aanschafbeslissing hoort
serieus gekeken te worden naar de nieuwe vormen van
rekenkracht.
Mijn advies aan de Tweede Kamer is om voorlopig geen budget goed te
keuren voor een nieuwe Nederlandse supercomputer. Daarvoor is dit
broddelwerkje echt veel te dun.
Geef een miljoen. Met dat bedrag kunnen zeker tien Nederlandse
wetenschappers een distributed computing project opzetten. En ga
eens praten met Amazon en andere grote commerciële partijen. Mijn
inschatting is dat die voor een fractie van het budget een veelvoud
van de rekencapaciteit kunnen leveren.
Frans Nauta is lector aan de HAN en columnist van
ScienceGuide