• A
  • A
  • Supercomputer broddelwerk

    - "De Nederlandse wetenschap slaat eens in de vijf jaar op de supercomputertrom. Het is weer zover. Dat bleek in de kerstvakantie in het kabinet en op ScienceGuide," aldus Frans Nauta (lector HAN). "Supercomputer, het klinkt een beetje als 'bereid met echte roomboter'. Wie kan daar nou op tegen zijn?"

    Nou, misschien ben je er zelf wel op tegen. Ik raad je aan om de kabinetsvisie voor supercomputers eens te lezen. Het is niet een dik stuk, een pagina of twaalf en er staat eigenlijk niets zinnigs in.

    Het staat wel boordevol ronkend jargon, met tranentrekkende referenties aan Nederland kennisland in combinatie met een tenenkrommende 'stilstand is achteruitgang dus investeren in een nieuw machine is onvermijdelijk'-logica. De argumentatie is flinterdun, de bottomline is eenvoudig: wetenschapsnerds die van snelle computers houden en de bedrijven die geld verdienen aan de verkoop van die snelle computers willen graag veel supersnelle computers.

    Net zoals jij en ik iedere drie a vier jaar een nieuwe laptop kopen, zo willen deze mensen ook een nieuwe laptop. Maar dan een hele grote, hele snelle. Het enige verschil is dat ze hem niet zelf hoeven te betalen. Dat mogen wij doen.

    Het stuk leest alsof er niets veranderd is de afgelopen vijf jaar. Ooit van distributed computing gehoord of Amazon.com? De schrijvers van de kabinetsvisie niet. De logica van distributed computing is dat grote rekentaken opgesplitst kunnen worden in heel veel kleine taken. Die kleine taken kunnen prima door een gewone huis- tuin en keuken computer kunnen worden uitgevoerd bij ons thuis. Zoals bijvoorbeeld een laptop of een Sony Playstation 3. Via het internet ontstaat zo een supercomputer.

    Het idee is ontstaan omdat er een vrijwel oneindige rekencapaciteit en dus oneindig budget nodig is om bijvoorbeeld alle mogelijke configuraties van eiwitten door te rekenen. Om geld te besparen werd door slimme onderzoekers daarom distributed computing benut.

    Het meest succesvolle distributed computing project, Folding@Home, van Standford University. Daarin wordt gerekend aan die eiwitten, in een zoektocht naar eiwitten die bijvoorbeeld kanker veroorzaken. De rekencapaciteit van Folding@Home is een veelvoud van bijvoorbeeld de Huygens computer. Er zijn honderden van dit soort projecten, maar voor zover ik na kan gaan is er geen enkele Nederlandse universiteit die zo'n soort project heeft opgezet.

    Je zou hier in een kabinetsvisie op supercomputers toch op zijn minst aandacht voor verwachten, niet?

    Daarnaast is er Amazon. De afgelopen jaren heeft het bedrijf achter de schermen een fenomenale computerinfrastructuur ontwikkeld waarbij iedere supercomputer verbleekt. Die computercapaciteit is te huur. Het is serieus te overwegen of Amazon niet een flink deel van het rekenwerk voor onze wetenschap kan doen.

    Want met een supercomputercapaciteitmarktaandeel van 0,6% [zie: http://www.top500.org/stats/list/34/countries] is het voor Nederland onzin om te doen alsof Nederland een topland is. Sorry, het is misschien onromantisch en ver af van de VOC-mentaliteit, maar we zijn een marginale speler.

    We kopen gewoon computers in het buitenland om snel te kunnen rekenen, niets meer en niet minder. Bij de aanschafbeslissing hoort serieus gekeken te worden naar de nieuwe vormen van rekenkracht.

    Mijn advies aan de Tweede Kamer is om voorlopig geen budget goed te keuren voor een nieuwe Nederlandse supercomputer. Daarvoor is dit broddelwerkje echt veel te dun.

    Geef een miljoen. Met dat bedrag kunnen zeker tien Nederlandse wetenschappers een distributed computing project opzetten. En ga eens praten met Amazon en andere grote commerciële partijen. Mijn inschatting is dat die voor een fractie van het budget een veelvoud van de rekencapaciteit kunnen leveren.

    Frans Nauta is lector aan de HAN en columnist van ScienceGuide