"Verkeersongevallen vormen nog altijd een enorme
kostenpost, geschat op 12,3 miljard euro in 2003. Het is
interessant dit bedrag af te zetten tegen de filekosten -2,6 tot
3,6 miljard- en de milieukosten: 3 tot 8 miljard." Volgens
Wegman is het tijd voor een nieuwe fase in het
verkeersveiligheidsbeleid. Het gevoerde beleid heeft grenzen
bereikt: minder dan 1 procent van alle afgelegde kilometers wordt
onder invloed verreden en meer dan 90 procent van automobilisten
draagt de autogordel.
Van 10 naar 2 procent
Ook het aantal verkeersdoden op zogenoemde
verkeersongevallenlocaties is gedaald van 10 procent naar minder
dan 2 procent. Er is met andere woorden geen makkelijke winst meer
te behalen. 'Er is nu heel gericht beleid nodig om de nog
resterende gevaren op te sporen en het bijbehorende menselijk
gedrag te veranderen.'
Een belangrijk deel van de onveiligheid komt voort uit gewoon
gedrag van gewone burgers in gewone omstandigheden, en niet van
crimineel verkeersgedrag van manifeste regelovertreders. 'Vanuit
dat perspectief en omdat veel grote problemen inmiddels zijn
aangepakt, is nu een systeemgerichte aanpak geboden gericht op het
inherent gevaarlijke karakter van het huidige wegverkeer. Het is de
taak van ontwerpers en beheerders van onderdelen van het
wegverkeerssysteem de omstandigheden zo te maken dat die gewone
burgers, die nu eenmaal fouten maken, niet afgestraft worden voor
hun fouten met ernstig letsel', stelt Wegman.
Schat aan informatie
Wegman mikt ook op nieuwe onderzoeksmethoden. 'Het is
tegenwoordig mogelijk chauffeurs bijvoorbeeld een jaar te volgen
met cameraatjes in de auto en die gegevens op te slaan om later te
kunnen analyseren. Het grote voordeel is dat je feitelijke
informatie verzamelt over gedrag van de weggebruiker, ook in
situaties van bijna-ongevallen en werkelijke ongevallen. Dat geeft
een schat aan informatie.'
'Door Virginia Tech (VS) is de zogenoemde 100-car study
uitgevoerd, waarin honderd voertuigen een jaar lang met
waarnemingsapparatuur werden uitgerust. En in de VS start
binnenkort een onderzoek met 2000 voertuigen die twee jaar gevolgd
zullen worden. We willen dit ook in Europa gaan doen en er is vorig
jaar een start mee gemaakt. Ik heb hier hoge verwachtingen van
omdat het ons veel kan leren over het gedrag van de
weggebruiker.'
Water bij de wijn
'Het aantal verkeersslachtoffers kan sneller omlaag door meer te
investeren in preventie, infrastructuur en voorzieningen voor
verkeersmanagement.', zegt Wegman. 'Deze investeringen blijken
bovendien maatschappelijk rendabel te zijn. Er is dus geen
fundamenteel beletsel om ze door te voeren, het is veeleer een
kwestie van politieke prioriteiten. Maar wat betreft
verkeersveiligheid, wordt nog wel eens op verschillende manieren
water bij de wijn gedaan. Soms ontbreekt de precieze kennis over
hoeveel water bij de wijn wordt gedaan.'
Wegman bepleit de benodigde kennis systematisch te gaan
verzamelen en beschikbaar te stellen aan degenen die beslissingen
moeten nemen over het verkeer en de verkeersveiligheid.