De wetenschappers komen tot deze opmerkelijke bevinding na
onderzoek naar de kwaliteit van de begeleiding bij de behandeling
van hiv. Ze ontdekten dat vier van de tien patiënten met de
chronische aandoening hun medicijnen niet volgens voorschrift
innemen. Zij onderschatten het risico van gemiste doseringen,
hebben moeite de behandeling in hun leven te integreren of vergeten
de medicijnen in te nemen. Daardoor komen niet alle voordelen van
de behandeling aan de patiënt ten goede. Bovendien leidt dit tot
een stijging in medische kosten omdat extra medische onderzoeken
nodig zijn, patiënten meer of duurdere medicijnen krijgen of
opgenomen worden in het ziekenhuis.
De kosten van gezondheidszorg in Nederland bedragen jaarlijks
ongeveer 70 miljard euro. In de VS besteedt men jaarlijks ongeveer
1,5 biljoen dollar aan de behandeling van chronische aandoeningen.
Een toename in de effectiviteit van de behandeling van chronische
aandoeningen met medicijnen van 'slechts' vijf of tien procent zou
al een kostenreductie van vele miljarden euro per jaar kunnen
betekenen. Het huidige onderzoek toont daarmee ook het belang aan
van gedragswetenschappelijk onderzoek ter ondersteuning van
moderne medische behandelingen.
Grootschalige invoering
In de Maastrichts-Wageningse samenwerking vergeleken de
onderzoekers de resultaten van 31 studies van elk gemiddeld 200
patiënten, uitgevoerd in Europa en de Verenigde Staten. Daarbij
keken zij naar de effectiviteit van speciaal ontwikkelde
begeleidingsprogramma's voor hiv-patiënten en naar de
effectiviteit van de reguliere begeleiding die patiënten krijgen
als onderdeel van de gewone medische zorg in hiv-klinieken.
Het blijkt dat er grote verschillen zitten in de kwaliteit van
de begeleiding die de verschillende klinieken aanbieden. Het
invoeren van het beste programma in een kliniek met
laag-kwalitatieve begeleiding kan het succes van de behandeling
bijvoorbeeld verdubbelen, terwijl het effect van hetzelfde
programma in een kliniek met hoog-kwalitatieve zorg uiteraard
kleiner zal zijn.
Aangezien het best geëvalueerde programma ook erg
arbeidsintensief is, en daarom voor veel ziekenhuizen niet
haalbaar, adviseren de onderzoekers de grootschalige invoering van
patiëntbegeleiding die vergelijkbaar is met de beste zorg die
enkele hiv-klinieken momenteel al aanbieden. Getrainde artsen en
hiv-verpleegkundigen kunnen deze zorg binnen beperkte tijd
beschikbaar voor een consult afleveren. De verwachting is dat de
invoering hiervan in Westerse hiv-klinieken de effectiviteit van de
behandeling van hiv met enkele tientallen procenten zal doen
toenemen.