9 februari 2010 - De PvdA vindt dat onderwijs een uitzonderingspositie moet hebben bij de heroverwegingen, een 'status aparte' in de woorden van fractieleider Hamer. Hiermee lijkt zij impliciet zowel Rutte als het CDA van repliek te dienen bij het debat over bezuiningen op lange termijn. Waarom nu en waarom zo?
Uitwerking Top 5
motie
Met dit betoog neemt Hamer afstand van het uitgangspunt van de
regeringspartijen, dat in het heroverwegingsdebat geen enkel
onderwerp taboe zou zijn. Hamer vindt wel dat moet worden bekeken
of er efficiënter gewerkt kan worden in het onderwijs, maar de
eventuele opbrengst daarvan moet terugvloeien naar het onderwijs.
Dit sluit aan op haar eerdere lijn bij de uitwerking van haar 'Top 5 motie'.
Hamer kan zoveel politieke ruimte nemen om de agenda te zetten, ook
in haar eigen partij, omdat anderen bewegingen maken die deze
speelruimte vergroten. Minister Verhagen maakte bijvoorbeeld dezer
dagen bekend, dat de defensie in elk geval gespaard moet worden en
zelfs versterkt, zulks ondanks de heroverwegingscontext. VVD-leider
Rutte meldde gisteren bij Stenden Hogeschool in
Leeuwarden bovendien, dat hij rond SF zich aansluit bij de
opvatting van de PvdA. Ook hij betoogde, dat opbrengsten van
herijking van het beurzenstelsel moeten terugvloeien naar
investeringen in het hoger onderwijs.
CDA-waarschuwingen helpen Hamer
Prominente CDA'ers als Theo Bovens en René Smit hebben ten aanzien
van SF eveneens gewaarschuwd voor ondoordachte ingrepen,
terwijl CDA-topeconoom Sylvester Eijffinger bij de heroverwegingen
pleit voor maatregelen die niet alleen 'bezuinigen', maar vooral
ook de kwalitatieve groei van de economie verhogen.
Dat levert een versterkt 'noemereffect' op, zodat via die groei de
noodzaak tot vergaande bezuinigingen gerelativeerd kan worden.
Dit is feite de lijn die ok Obama, Merkel en Barroso in gang hebben
gezet bij de bestrijding van de crisis op de langere termijn.
Plasterk moet zich inhouden achter Bos
Voor Hamer speelt nog een belangrijk feit in de politieke
krachtsverhoudingen, dat vaak over het hoofd gezien wordt. Minister
Plasterk van OCW, haar partijgenoot, kan eigenlijk zelf weinig doen
in dit debat. Hij is naast wouter Bos het enige lid van de PvdA in
de 'Zeshoek' van het kabinet, waar het financieel-economisch beleid
bepaald wordt. Dat lijkt mooi, maar maakt hem als onderwijs- en
kennisminister erg kwetsbaar. Zou hij te veel pleiten voor de eigen
OCW-parochie, wordt hij in het kabinet niet (meer) gezien als
geloofwaardige partner in het bredere economische debat en dat rond
de heroverwegingen.
Plasterk moet zich dus een tikje 'inhouden', waardoor Hamer als
oud-HO en SF specialist in de Kamer aanzienlijk meer speelruimte
heeft om haar eigen visie vorm te geven en te
agenderen. Wouter Bos komt momenteel bovendien niet veel
verder dan geluiden als dat hij het begrip kenniseconomie
"niet wil verengen tot iets wat alleen maar interessant is voor
Pechtold en zijn elite."
Dat verklaart meteen het onderscheid in Hamers optreden in
deze thema's ten opzichte van het veel terughoudender optreden
van haar CDA-collega Pieter van Geel. En het verklaart tevens de
zure reactie van CU-fractievoorzitter Arie Slob op de scherpe lijn
die Hamer gisteren schetste.