• A
  • A
  • Hoe web 2.0 gemeenteraadsleden een voorsprong geeft

    - Dankzij nieuwe technologische toepassingen kunnen gemeenteraadsleden snel zien of voorstellen voor bijvoorbeeld gebiedsontzegging juridisch houdbaar zijn. Een volgende stap dient zich al aan: gemeenteraadsleden die via het web informatie over besluiten in hun gemeente delen met politici, wetenschappers en journalisten.

    Hoe kan een nieuw gemeenteraadslid zich inwerken in de juridische achtergrond van het gemeenterecht? Enige kennis van dit rechtsgebied is noodzakelijk om bijvoorbeeld kritische vragen te stellen over de aanpak van ernstige openbare-ordeverstoringen door de burgemeester.

    Google Books

    Er staat een handboek op Google Books. Maar staan de nieuwste uitspraken daarin? En ontbreken niet net de bladzijden, die van belang zijn? Is een tocht naar de dichtstbijzijnde bibliotheek dan de enige oplossing? Of is er toch iets op het web te vinden? Bij een zoekactie in de vrij beschikbare uitspraken op Rechtspraak.nl mist het gemeenteraadslid in spe de uitleg bij de uitspraken. Er tekent zich een oplossing af.

    Pilot

    SURF werkt met wetenschappelijke bibliotheken aan de wetenschappelijke infrastructuur van de toekomst. In het afgelopen jaar hebben de Universiteit van Twente en de Rijksuniversiteit Groningen, samen met de KNAW, gewerkt aan het ESCAPE project om op basis van internationale standaarden wetenschappelijke bronnen in samenhang met andere publicaties toegankelijk te maken. Dit sluit aan bij het groeiende linked data initiatief. Het Centrum voor Openbare Orde en Veiligheid deed mee aan een pilot op het terrein van veiligheidszaken in het gemeenterecht. Het Centrum wil een vraagbaak zijn voor wetenschappers en praktijkjuristen die zich bezighouden met vraagstukken op het gebied van openbare orde, rampen en zware ongevallen.

    Het resultaat is nu een verzamelplaats van publicaties van de medewerkers van het Centrum. Die kan voor verschillende doelgroepen handig zijn. Praktijkjuristen, zoals beleidsambtenaren, wordt een overzicht geboden van de mogelijkheden die het openbare-orderecht biedt voor bijvoorbeeld het opleggen van gebiedsontzegging. Burgers kunnen samenhangend commentaar van juristen op rechterlijke uitspraken op het gebied van woningsluiting vinden. Voor een journalist kan het interessant zijn om te zien welke grenzen de jurisprudentie stelt aan de bevoegdheid van de burgemeester om een betoging te verbieden. Voor het toekomstige gemeenteraadslid biedt het een ideale omgeving om zich snel in te werken in de juridisch achtergrond van haar maatschappelijke positie.

    Tijdnood

    In het werk van een gemeenteraadslid speelt tijdsdruk een prominente rol. Dat tijdsaspect kan op termijn wel eens een belemmerende factor gaan worden voor het functioneren van de gemeentelijke democratie. Door het steeds complexer worden van de materie lopen gemeenteraadsleden in hun voortdurende tijdnood een steeds grotere kans op onvolledige controle van het gemeentebestuur en het nemen van  foutieve beslissingen. 

    Daarom wordt het tijd voor een efficiencyslag op het gebied van de informatieverwerking. Veel gemakkelijker dan thans het geval is moeten gemeenteraadsleden de consequenties van ontwikkeld of te ontwikkelen beleid kunnen overzien.

    Veiligheidsbeleid

    Nemen we als voorbeeld het veiligheidsbeleid. De afgelopen weken heeft dit wederom heel veel aandacht gekregen (Rotterdam; Culemborg). Elke gemeente streeft naar orde, rust en veiligheid binnen haar grenzen. Het veiligheidsbeleid is gerelateerd aan problemen in relatie met drugsgebruik, etnische conflicten en achterstandswijken (om er maar enkele te noemen).

    Dit betekent dat een gemeenteraadslid allerlei zaken in de beleidsontwikkeling moet meewegen. Om dit proces te faciliteren zal de informatie-infrastructuur drastisch moeten worden verbeterd. Informatie moet geordend op beleidsterrein worden aangeboden, waarbij een bepaalde informatiebron (bijvoorbeeld een gemeentelijke regeling) snel en eenvoudig te relateren is aan beleidsstudies (ook van andere gemeenten), jurisprudentie en wetenschappelijke literatuur.

    Bijkomend voordeel van deze infrastructuur is dat het ook voor de burger veel inzichtelijker wordt hoe beleid tot stand komt en op basis van welke informatie het wordt bijgesteld. 

    De basis van deze nieuw infrastructuur is al gelegd. In het project ESCAPE is met name door COOV uitgezocht hoe je de relaties tussen verschillende informatietypen kunt weer geven. Dit heeft geleid tot een prototype.

    Hoewel dit voorbeeld statisch lijkt, is dat geenszins het geval. Een gemeenteraadslid dat wil weten of de rechter wel akkoord zal gaan met een gebiedsontzegging, ziet in één oogopslag een voorbeeld. Zij kan doorklikken naar de uitspraak van de rechter of naar de uitleg vanuit de wetenschap. Ook kan ze met een paar muisklikken een onderzoeksrapport lezen over gebiedsontzeggingen. De Raad voor de Rechtspraak maakt de uitspraak toegankelijk.  Het Centrum voor Openbare Orde en Veiligheid maakt uitleg bij uitspraken. Via de repository van de universiteit  is een versie van de uitleg toegankelijk. Dat zijn de traditionele annotaties.

    De ESCAPE-tool verrijkt de jurisprudentie op het web. Net zo eenvoudig als ooit met pen en papier, worden hier met de techniek relaties tussen juridische informatie op het web aangebracht.  Zo kan een nieuw gemeenteraadslid, heel eenvoudig, de samenhang tussen bronnen vinden, die voor haar in de lokale situatie interessant zouden zijn.

    Zelf informatie toevoegen

    Een volgende stap zou kunnen zijn dat een praktijkjurist bij een gemeente zelf naar believen de mogelijkheid krijgt informatiebronnen toe te voegen.  De enige voorwaarde is dat hij of zij bij het toevoegen van een informatiebron aangeeft welke relaties deze nieuwe informatiebron heeft met de reeds bestaande informatiebronnen.  

    Deze screencast laat zien hoe eenvoudig het is om zo'n relatie toe te voegen. Zo kan iemand uit Enschede een beleidsvoorstel inzake straatverbod verrijken met  beleidsnotities en evaluaties afkomstig uit haar gemeente. Het grote voordeel is dat niet elke gemeente het wiel weer opnieuw hoeft uit te vinden. Zij kan zich baseren op de informatie die elders is opgebouwd.

    Technisch gezien zal dit allemaal niet zo'n probleem zijn. De bottleneck ligt in het anders omgaan met informatie. Staan bij de mogelijkheden van het web2.0 ook niet de mogelijkheden om samen te werken aan toegankelijke informatie centraal? De wetenschapper 2.0 en de ambtenaar 2.0 zullen deze techniek moeten gaan gebruiken. Alleen op die wijze zijn grote voordelen te behalen.

    De wetenschappers die meededen aan dit project zagen het belang van maatschappelijke kennisvalorisatie. Vanuit de dynamische onderzoeksterreinen, waarin zij hun expertise inbrengen, willen ze deze kennis ook toegankelijk maken voor een breder publiek.  Rechtspraak hoort altijd al tot het publieke domein. Ook daarom maakt de Raad voor de Rechtspraak uitspraken op het web toegankelijk.  Nu is de techniek beschikbaar om deze uitspraken te verrijken met de uitleg en relevante beleidsnotities.

    Het gemeenteraadslid van morgen zal daar baat bij hebben.

    Arjan Hogenaar (KNAW)

    Esther Hoorn (RUG)


    Gerelateerd nieuws:
    15 mei  Weet wat je kiest
    2 mei  Briljant peilen
    4 september  Duitsland kiest