De Groningse wetenschapper hebben, in samenwerking met Engelse
collega's van de Universiteit van Leicester en het Kings College te
London, onderzoek gedaan naar de telomeren. Telomeren zijn de
beschermkapjes van het DNA, te vergelijken met de plastic uiteinden
van schoenveters. Bij de meeste cellen worden telomeren korter bij
elke celdeling. Wetenschappers beschouwen telomeerlengte zodoende
als een 'marker' voor onze biologische leeftijd.
Genetische variatie
"In onze studie hebben we ontdekt dat individuen met een
bepaalde genetische variant kortere telomeren hebben en dus
waarschijnlijk biologisch ouder zijn dan hun kalenderleeftijd",
aldus dr. Pim van der Harst van de afdeling Cardiologie UMCG. Het
effect hiervan is aanzienlijk: één kopie van de variant zorgt
ervoor dat de telomeren gemiddeld 75 basenparen korter zijn, wat
normaal gesproken drie levensjaren duurt. Van beide ouders kun je
deze variant erven en als je er twee hebt, ben je biologisch gezien
zeven jaar ouder.
De geïdentificeerde genetische variant ligt dicht bij het
TERC-gen. Dit gen speelt een belangrijke rol bij de telomeerlengte
van stamcellen. De resultaten suggereren dat sommige mensen
genetisch voorbestemd zijn om kortere telomeren te krijgen dan
anderen. Deze genetische variatie zou dus deels kunnen verklaren
waarom mensen in sommige families allemaal veel ouder worden dan in
andere families.
Hartfalen
Eerder werd al bekend dat de telomeren sneller slijten door
schadelijke factoren, zoals roken. "Ook hartfalen en telomeerlengte
zijn aan elkaar gelinkt", aldus prof.dr. Dirk Jan van Veldhuisen,
hoofd van de afdeling Cardiologie UMCG. "We hebben eerder al
aangetoond dat patiënten met hartfalen kortere telomeren hebben. Nu
is het de vraag of gezonde mensen met deze genetische variant een
groter risico hebben op het ontwikkelen van hartfalen."
Het onderzoek maakte gebruik van data van de PREVEND studie. Dit
Groningse bevolkingsonderzoek bestudeert of eiwitten in de
urine nier-, hart- en vaatziekten voorspellen. Het onderzoek werd
mede gefinancierd door NWO, via een Veni-beurs van Pim van der
Harst, het Interuniversitair Cardiologisch Instituut Nederland
(ICIN), de Nederlandse Hartstichting, de Nederlandse Nierstichting
en de EU-projectsubsidie GENECURE.
De Groningse bevindingen worden vandaag gepubliceerd in
tijdschrift Nature Genetics.