Een goed gezondheidszorgsysteem kent net als een ecosysteem
diversiteit, onderlinge afhankelijkheid, individuele groei en
beweging, zo stelt Erik Heineman, hoofd van de afdeling Chirurgie
van het Universitair Medisch Centrum Groningen, in zijn oratie "Het
paradigma van de zorg: EGO-systeem of ECO-systeem?" Hij sprak deze
vandaag uit bij het aanvaarden van de leerstoel Heelkunde aan de
Rijksuniversiteit Groningen.
Nieuwe ordening
De spelers in de zorg leven volgens Heineman te veel volgens een
ik- of egosysteem. Alle werknemers in de zorg hebben de
verantwoordelijkheid om van een egosysteem naar een ecosysteem te
gaan. Nog te vaak is er sprake van een stammenstrijd tussen medisch
personeel en bestuurders. Omdat de zorg complexer wordt en er
behoefte is aan integrale en thematische zorg, voldoet dit systeem
niet meer en staan we aan de vooravond van een nieuwe ordening van
de zorg, waarin de huidige vakgroepen ten dele achterhaald zijn,
meent Heineman.
Alle spelers in de zorg moeten toe naar een ecosysteem. Niet wie
de baas is mag het zeggen, maar wie het weet mag het zeggen.
Bestuurders en managers in een ecosysteem zijn zelf meewerkend
voorman en voorvrouw en hebben de focus op inhoud en vakmanschap.
Goede bestuurders en managers kennen het zorgproces en stellen dat
ook centraal. Ze bedenken niet alleen plannen, ze implementeren die
ook.
"Door te functioneren als een ecosysteem worden prachtige
resultaten geboekt waar zowel patiënt als medewerker als
organisatie beter van worden." Een voorbeeld hiervan is een nieuwe
checklist voor medische operaties, waardoor complicaties en
sterfgevallen zijn teruggedrongen.
Kleinere schaal
Tevens betoogde Heineman dat een ecosysteem een goede manier is
om de medewerkers zich veilig te laten voelen in hun werkomgeving.
Daarin ligt ook een taak voor de managers. Zij moeten grootschalige
verschijnselen voortdurend vertalen naar de kleinere schaal waarop
de medewerker functioneert.