• A
  • A
  • Investeren en lobbyen

    - In het Haagse hotel Des Indes smeedt OCW met HBO-raad en VSNU plannen die een extra investering van 1,5 miljard euro in het hoger onderwijs moeten gaan opleveren. Na de onthulling daarvan door topambtenaar Renk Roborgh van OCW reageert Ad de Graaf (secretaris-directeur HBO-raad) op de inhoud en omstandigheden van dat Haags gesprek.

    Wat vond u ervan dat Renk Roborgh over het Des Indesoverleg uit de school klapte?

    "Hij heeft erover gezegd wat hij erover gezegd heeft. Ook onze voorzitter, Doekle Terpstra, heeft er daarna tegenover ScienceGuide nog dingen over gezegd. Daardoor is er een werkelijkheid ontstaan zoals we die nu hebben."

    Wat staat er in het investeringsplan van de HBO-raad?

    "Het investeringsplan van de HBO-raad moet u zien als de financiële paragraaf van het in 2009 opgestelde white paper Kwaliteit als opdracht waarin de hogescholen hun prioriteiten voor de komende jaren hebben opgeschreven. Kwaliteit als opdracht is tot stand gekomen na een uitvoerige consultatie met belanghebbenden en deskundigen van buiten het hbo.   In het investeringsplan beschrijven we vervolgens wat nodig is om onze ambities uit Kwaliteit als opdracht te bereiken."

    In 'Kwaliteit als opdracht' wordt betoogd dat de kwaliteit van de bacheloropleiding omhoog moet, dat de onderzoeksomgeving van de hogescholen moet worden opgeschaald en dat de sectoren techniek, zorg en welzijn, kunst en creative industries en de lerarenopleidingen extra impulsen nodig hebben. Welke maatregelen zijn als hardste nodig?

    "Het onderwijs is teveel geëxtensiveerd. Dat had deels te maken met een vermindering van de financiering van 451 miljoen euro sinds 1991, maar deels ook met een bepaalde onderwijsvisie die we nu te ver doorgeschoten vinden. Ook zijn er meer mbo'ers in het hbo, waardoor er zorgen zijn over de kwaliteit van de instroom. Tot slot is het rendement te laag. Het aanpakken van dit trilemma is lastig genoeg, maar vergt een combinatie van intensiveren en differentiëren.

    De onderzoeksomgeving van hogescholen moet beter. Als je zegt dat het niveau van hbo-bachelor omhoog moet, dan moet ook het onderzoekend vermogen, zoals dat begrip door Frits van Oostrom in het hbo is geïntroduceerd, omhoog en daar heb je een onderzoeksomgeving voor nodig, zoals ook in de Leuvenverklaring van de Europese ministers staat. Die onderzoeksomgeving is ook nodig om de kennis dichter bij de beroepspraktijk te brengen. Dit vraagt om meer lectoraten, zodat meer studenten daarmee in aanraking kunnen komen, en een grotere tweede geldstroom zoals we deze in de Raak-projecten al hebben.

    Verder zijn er impulsen nodig in specifieke sectoren. Hoe zorg je voor voldoende mensen en expertise in de techniek? Hoe zorg je dat zorg en welzijn betaalbaar blijven en bijvoorbeeld voor een betere coördinatie van de jeugdzorg? Hoe zorg je dat de creative industries een boost kan krijgen? Hoe zorg je voor een verdere versterking van de kwaliteit van de lerarenopleidingen?

    Hoeveel geld is er nodig voor die maatregelen?

    "Ik noem nog geen bedragen. We laten dit eerst door externen narekenen voordat we die op 1 april naar buiten brengen."

    De politieke partijen zijn al heel druk met het schrijven van verkiezingsprogramma's. Hoe denkt u ze nog te kunnen bereiken?

    "In 2009 hebben wij al heel veel externen over Kwaliteit als opdracht gesproken, waaronder ook politici. Doordat wij ons investeringsplan begin februari al af hadden, hebben wij een bepaald voordeel ten opzichte van anderen."

    1 april zijn de meeste verkiezingsprogramma's af. Deze maand moet het dus gebeuren.

    "Het worden drukke maanden. Toch geloof ik niet dat je in een maand iets kunt laten gebeuren. Het is alleen mogelijk om iets te laten gebeuren als je een helder verhaal hebt dat maatschappelijk gedreven is. Een verhaal waarbij je het gevoel hebt, dat jouw agenda gedeeld wordt door anderen, niet alleen maar 'een verhaal' maar ook een werkelijkheid die gedeeld wordt. Als je op 1 maart niets hebt en je kunt niet je ambities aangeven of geen heldere analyse geven, dan kun je in een maand weinig bereiken."