Kost voor baet
Het CPB analyseert in zijn doorrekeningen de impact van de extra's
voor onderwijs en kennis/innovatie tot in de jaren na 2060.
Interessant is te zien hoe zeer 'kost voor baet' uitgaat. De
intensiveringen in kennis leiden tot rond 2025 tot een verkleining
van het BBP van ons land met zo'n 0,1 tot 0,4 %. Maar dankzij de
verhoging van de kwaliteit van de beroepsbevolking - door hogere
opleidingenniveaus en meer arbeidsproductiviteit daarbij - werken
die investeringen na 2025 flink en vooral ook langdurig door.
Waar landen als Finland en Canada ons in vorige decennia al
voorgingen, wordt voor ons land door de CPB-berekeningen nu nog
eens helder geschetst. De programma's van de PvdA, GroenLinks en de
VVD scoren op dit punt van de impact op lange termijn zeer
behoorlijk, die van PVV en SP buitengewoon zwak.
Pechvogel Balkenende
Grootste pechvogel is het CDA. De keuze die Balkenende maakt om de
basisbeurs te behouden wordt door het CPB in zijn rekenkundige
techniek en de wegingen daaruit niet erg beloond. Want het CDA wil
het studierendement versterken door de student die nogal lang over
zijn studie doet een hoger collegegeld in latere jaren te laten
betalen.
Technisch wordt dat nu ingeboekt als een bezuiniging op HBO en WO,
want daarmee gaat OCW minder bekostigen en de HO-deelnemer meer.
Eindplaatje: het CDA lijkt 400 mln te bezuinigen op HO, terwijl
partijen die de basisbeurs afschaffen dit als een 'neutrale
ingreep' gekenschetst zien door het CPB. Want de rekenmeesters zien
dit als een simpele verschuiving van publieke naar private
investeringen die verder het HO kwalitatief niet raakt.
Geringe impact D66
Het CPB laat ook bij andere partijen zwakke plekken en sterke
punten zien. Zo gaat bijna de helft van de €1,5 mld investering uit
het PvdA-program in 'kansrijke' punten naar het relatief minst
effectieve soort uitgave daarbinnen, een verlenging van de
onderwijstijd. Opvallend cijfer dat nu ook zichtbaar is geworden:
de PvdA bezuinigt maar liefst 260 mln in het onderwijs onder de
algemene titel 'subsidies'.
De meest effectieve investering -meer prestatiebeloning voor
docenten- zit daarentegen opvallend sterk bij CDA en GroenLinks.
D66 zet zelfs opvallend veel in op weinig effectieve maatregelen
volgens het CPB. Het gevolg is, dat Pechtold cum suis wel veel geld
spenderen willen, maar de impact daarvan nogal tegenvalt.
Potverteren op rechts
De VVD heeft een ander opvallend probleem: de cijfers van zowel de
beloofde extra's als die van de daarvoor noodzakelijke
bezuinigingen worden door het CPB met de nodige korrels zout
genomen. Bij beide aspecten merken de rekenmeesters op dat de
feitelijke invulling of dekking nog onbekend zijn. Het zijn
blijkbaar nog niet erg doorwrochte beloften.
Het PVV-program blijkt slechts 1 maatregel te bevatten die als
een concrete maatregel op het terrein van kennis kan worden
vertaald. Die zit in het hoger onderwijs: het stoppen van de
bijdrage voor de bekostiging van buitenlandse studenten.
Opbrengst 8 mln. Het gaat hierbij dus niet om moslims, maar
gewoon om buitenlanders tout court.
De PVV heeft op een ander punt twee opvallende geestverwanten: SP
en CU willen net als Wilders en de zijnen snijden in de
ondersteuning van kennismigranten die naar ons land zouden willen
komen om in R&D en innovatie te komen werken. Het CPB noemt dat
een 'niet kansrijke' ingreep die ten koste gaat van de
welvaartsontwikkeling. Meer in den brede blijken de partijen ten
aanzien van onderzoek- en innovatie-uitgaven een weinig inhoudsrijk
of ambitieus pakket te hebben samengesteld.
Het gedetailleerde CPB-overzicht van de onderwijsvoorstellen per
partij en hun financiële aspecten vindt u hier.
Het volledige CPB-rapport vindt u hier.