Aanleiding voor het debat was het onderzoek 'Onderwijs en
productiviteit' dat TIER uitvoerde in opdracht van het SBO om meer
inzicht te krijgen in wat productiviteit in het onderwijs is en hoe
dit gemeten kan worden. SBO ging het debat over
arbeidsproductiviteit aan zonder de 'usual suspects' erbij te
betrekken.
"Debatten over arbeidsproductiviteit hadden altijd een economische
invalshoek", meent Freddy Weima. "Maar onderwijs gaat niet alleen
om economie en financieel gewin, het gaat om de maatschappij in
haar geheel en de sociale cohesie daarbinnen. Daarom wilden we een
keer een debat over productiviteit dat niet louter door economen
werd gevoerd, maar juist door docenten en onderwijskundigen."
Dat zorgde er wel voor dat het debat nog wat onwennig verliep. De
meningen over wat deze productiviteit precies inhoudt en welke
factoren eraan bijdragen, waren zo verschillend dat een
inhoudelijke discussie eerst nog moeizaam van de grond kwam, al
werd deze door de veelheid aan visies niet minder
interessant.
Geen diplomafabriek
Volgens Freddy Weima draait arbeidsproductiviteit
voornamelijk om de kwaliteit van de docent. "Deze kwaliteit is het
belangrijkste aspect van productiviteit in het onderwijs, maar ik
hoor het nog te weinig terug in het publieke discours en in het
debat vandaag. Al begrijp ik dat het lastig is om erover te
discussiëren, want wat is nou een goede docent? Dat weten we vaak
zelf wel, maar we kunnen het niet met gegevens algemeen
vaststellen. Daarom is het ook zo moeilijk vast te stellen wat nu
precies arbeidsproductiviteit behelst."
De aanwezigen waren het er wel over eens dat niet slechts naar
diploma's gekeken moet worden. Het onderwijs is geen
diplomafabriek. Bij het productiviteitsaspect van het onderwijs
horen bijvoorbeeld ook socialisatiefactoren benoemd te worden. Dit
wekt vervolgens wel een nieuw probleem, want hoe maak je deze
meetbaar? Een docente merkte op de tevredenheid van ouders en
kinderen als maatstaf te willen nemen, maar de subjectiviteit
daarvan leek de aanwezigen een te groot struikelpunt.
Dresschers nuance
Het betoog van AOb-voorzitter Walter Dresscher bleek na
afloop het voornaamste onderwerp van gesprek. "Een goed,
genuanceerd verhaal", vond ook Freddy Weima. "Dresscher maakt
duidelijk dat het goed gaat in het Nederlandse onderwijs, maar het
natuurlijk ook beter kan en moet. Het kan ook productiever. Hij
stelde overtuigend dat de aandacht hierbij uit moet gaan naar de
kwaliteit van onze docenten."
Hoe dat precies moet, wordt ongetwijfeld een volgende keer door
SBO besproken. Weima: "Het debat over de arbeidsproductiviteit in
het onderwijs begint nu pas, dit is nog lang niet afgelopen. We
zullen hier mee bezig blijven."
De rede van Walter Dresscher leest u hier.