• A
  • A
  • Het had nooit zo ver mogen komen

    - “De eurocrisis is een nieuwe opening. Wat in 2005 bij de herziening van het Stabiliteitspact van de Eurozone-landen niet mogelijk bleek, dat gebeurt nu wel. Een stap verder in het integratieproces, de tanden gaan er weer in. Prachtig!” Tilburgs econoom en monetair expert in het panel van de Europese Centrale Bank en het EP, Sylvester Eijffinger, kijkt naar ‘Hoe nu verder?’

    In een publiek hoorcollege -hier te volgen op UvT-tv- gaat hij daar nader op in. Centraal punt in deze fase van de wereldwijde crisis noemt Eijffinger, dat de Europese landen zich niet meer tegen elkaar willen laten uitspelen. "Het had nooit zover mogen komen, maar verwijt dat de economische wetenschap niet. De wetenschappers hebben tijdig gewaarschuwd."

    Zullen zij dat stuk politieke soevereiniteit durven over te dragen?
    Sylvester Eijffinger

    Daar nu de moed voor?

    Dat we dat spel van speculaties niet verder willen laten gebeuren en accepteren dwingt wel tot consequent handelen. "Monetair-economische integratie vergt bij een gezamenlijke munt ook een politieke integratie rond het begrotingsbeleid en dus ook fiscaal. Hebben de politici daar nu de moed voor? Zullen zij dat stuk politieke soevereiniteit durven over te dragen?"

    Eijffinger wijst er op, dat de rol die het IMF speelt de facto betekent, dat landen zulke politieke integratie en overdracht al noodgedwongen aanvaarden. En daar is verder geen democratische, gezamenlijke 'controle' op, terwijl deze binnen Europa in elk geval wel bestaat. "De Europese Commissie kan - net als het IMF nu reeds doet - de noodzakelijke aanpak in landen waar het mis dreigt te gaan doorzetten. Het gaat daarbij om het aanzetten en volhouden met structurele hervormingen, niet om lijstjes van bezuinigingen zoals bij ons gebeurde met die 20 ambtelijke werkgroepen."

    Dynamiek en productiviteit

    Zulke hervormingen zijn in de actuele noodgevallen -en in Nederland trouwens ook - al duidelijk aangegeven. De verhoging van de pensioenleeftijd naar rato van de levensverwachting is een helder voorbeeld, zoals deze in Griekenland van begin 50 voor ambtenaren en - de vele - militairen naar boven de 60 wordt doorgevoerd. Ook activerend arbeidsmarktbeleid, zoals in ons land bij de aanpak van de bijna 1 miljoen mensen in WAO-systemen mogelijk bleek, zal overal in Europa usance worden.


    Levenlangleren en mobiliteit in de loopbaan en tussen regio's zullen voor elke werknemer en ondernemer normaal worden. Eijffinger ziet daarmee de dynamiek de impulsen krijgen die ook vanwege de vergrijzing nodig is. "Dat stimuleert de groei en productiviteit terwijl tegelijk de tekorten op de begroting omlaag kunnen. Daarmee pak je staatsschuld langs twee aanvalslijnen tegelijk aan." 

    De ECB voert hier een krachtig beleid, stelt hij vast. "Het opkopen van speculatief kwetsbare staatsobligaties is gedurfd, maar verantwoord omdat het bijeenhouden van de eurozone en dus de ene munt heeft te prevaleren nu. Bovendien is de eurokoers op langere termijn het punt waar het om gaat. De dollar is door de grote schulden van de USA overgewaardeerd en de Britten zitten ook met een enorm begrotingstekort."

    Feitelijk hadden Roemenie en Bulgarije nog geen lid van de EU mogen zijn.
    Sylvester Eijffinger

    Lissabon nu al niet meer voldoende

    De toekomst van de euro, en dus van de Nederlandse economie als export- en handelsland op de deurmat van Duitsland, vereist volgens Eijffinger vooral een 'rustige hand' in de stevig gestuurde hervormingen. Een nieuwe ordening van de monetaire economie in Europa past daarbij, met striktere criteria ook voor de toetreding.

    Estland mag misschien wel mee in de eurozone binnenkort, wat een grootse prestatie mag heten van zo'n Baltische tijgereconomie, die 20 jaar geleden nog tot de afvalhoop binnen de Sovjet Unie hoorde. " Maar feitelijk hadden Roemenie en Bulgarije nog geen lid van de EU mogen zijn. De verdragen als die van Maastricht en recent van Lissabon zijn nu al niet voldoende meer."