"Dit was het eerste debat waarin de politici een serieuze
realitycheck kregen op hun betogen." Alleen al daarom noemen
professor Hester Bijl (TUD) en HAN-lector Frans Nauta het
MTV-Coolpolitics tv-debat over kennis en innovatie 'tamelijk
uniek'. Wat was voor hun de kern van de politieke discussie over
hoger onderwijs en onderzoek?
Beiden vonden het 'eervol', om als kennisexperts in het debat
met zes topkandidaten als Ronald Plasterk en Maxime Verhagen die
realitycheck te mogen plegen. "Het haalde het debat inhoudelijk
omhoog omdat de focus steeds als dat nodig was op de feiten werd
gelegd", zegt Nauta.
Geen getoeter
SP-deelnemer Harry van Bommel zei na afloop dat hij onder de
indruk was van de formule en de inhoud. "Je ziet dat men hier niet
alleen maar door elkaar heen toetert, omdat je je eigen spreektijd
zelf moet bewaken en doseren, en omdat de inhoudelijke leiding van
dit soort debat gewoon veel beter is dan bij de anderen. Bij RTL of
de NOS praat iedereen maar door elkaar heen en proberen ze bij
elkaar via Wester of Mingelen puntjes te scoren. Het viel mij echt
op, dat men dat hier veel minder doet en het ook niet erg lukte
toen bijvoorbeeld Plasterk dat toch probeerde."
De drie kennisexperts - Noorda, Bijl en Nauta - hadden daarmee veel inbreng in de
inhoudsversterking van het debat. Hester Bijl vertelt dat zij nog
een keer extra haar vinger had opgestoken, maar het debat toen al
op z'n einde liep. Haar hartenkreet was "pas nou op met het
aanwijzen van allerlei nieuwe R&D thema's waar we dan weer
subsidiecircussen voor opzetten. Ik ben soms de helft van mijn tijd
als hoogleraar doende met zulke procedures, dingen in te vullen en
aan te vragen. Daarbij betwijfel ik soms of je als land elk
succesvol stuurt met veel van zulke thema's. Dat is toch een beetje
de sturing zoals in het oude Rusland."
Cutting edge
Nauta viel haar bij en pleitte voor lange termijn gerichte
projecten die de onderzoekers meer ruimte geven om ze concreet in
te vullen op wat in hun vak cutting edge is. "Dat zit in
die onderzoekers zelf en vang je niet met ambtelijke procedures."
Hester Bijl wijst op een succesvol voorbeeld. "Reken ons na vijf
jaar maar flink af op de resultaten. Dat doen ze nu in Zwitserland
bijvoorbeeld ook met de nieuwe lange termijn investeringen bij de
ETH in Zürich, die in Lausanne en kennisorganisaties en bedrijven.
Ik hoef geen blanco cheque, geef ons maar scherpe criteria met
zulke ruimte voor de langere termijn."
Meest boeiend vonden Nauta en Bijl het scherpe rondje van
presentator Farid Tabarki over de feiten van de investeringen in
kennis. Hoeveel doet elke partij nu concreet extra? "Heel
feitelijk, niet zwammen. Dat was erg verhelderend", zegt Nauta.
"Dat zie je dus in die andere debatten ook nooit."
VVD en GL laten punt liggen
Opvallend vonden de kennisexperts hoe weinig de politici
ingingen op hun voorzet dat echt goede kennisontwikkeling, ook door
studenten, vaak via ondernemerschap, start-ups en dergelijke tot
bloei komt. "Dan zijn het toch weer typisch onderwijsspecialisten
die aan het woord zijn, niet onderzoeksmensen. In het onderwijs let
men daar nog heel weinig op, daar praat men liever over regels en
activiteiten van de overheid. Ook de VVD liet dit punt gewoon
liggen en zelfs GroenLinks terwijl die op het punt van groene
bedrijvigheid en start-ups goede dingen in hun programma hebben
staan. Ik vond dat eigenlijk fascinerend", zegt Nauta.
Presentator Farid Tabarki is in zijn terugblik tegen
ScienceGuide kort en bondig: "Wat gaat zo'n uur toch
vreselijk snel om, ze gingen er ook lekker in allemaal. Het was
levendig zonder dat getoeter door elkaar heen. En het was heerlijk
live hè? Live, dat is toch het lekkerste."
Het MTV-Coolpolitics tv-debat wordt zaterdagavond 5 juni om
20:00 uur herhaald op MTV.
Het videoverslag van het debat door de 'Razende Reporters'
van de HAN bekijkt u hier.