De Bondsdag heeft de voorstellen van onderwijsminister Schavan
aangenomen om de BAföG - SF - met twee procent te verhogen. De
inkomensgrens waar de beurs aan gekoppeld is gaat drie procent
omhoog. Maximum maandbedrag per student stijgt daarmee naar 670
euro. Schaven meldt dat hiermee 50.000 tot 60.000 meer jongeren
kunnen studeren zonder inkomensbelemmering.
Het nieuwe Stipendien-programma voorziet in een extra premie van
300 euro per maand voor 10 procent van de studenten. Momenteel kan
twee procent zo'n aanvullende beurs/gift ontvangen. Deze beurzen
zullen door de HO instellingen toegekend worden, ongeacht de
inkomenspositie of SF-aanspraken van de student. De gift moet
strikt op basis van inzet en prestaties verdeeld worden. Zo
wil de regering Merkel meer jongeren meer excellente trajecten
kunnen laten volgen. Schavan noemt dit "Een beter laat dan
nooit signaal."
Deze SF-maatregelen zijn ingegeven door de grote zorgen over de
dalende onderwijsprestaties van Duitse jongeren, zoals die bleken
in de PISA-SCHOCK en de achterblijvende doorstroom naar het hoger
onderwijs. De demografische krimp van de bevolking begint in delen
van Duitsland bovendien reeds nu het feitelijke draagvlak voor
onderwijsaanbod en de kennisinfrastructuur te ondergraven.
Getalenteerde jongeren, vooral vrouwen, trekken inmiddels massaal
weg uit die deelstaten waar dit effect merkbaar wordt. Zij zien
daar hun kansen op hoogwaardige studies en werk afnemen en
overigens ook op de huwelijksmarkt. De spiraal omlaag van zulke
regio's verscherpt de sociale en economische tegenstellingen ter
plaatse en ook breder nationaal gezien. Door een hogere HO
participatie wil de Duitse regering dit effect tegengaan, hetgeen
tegelijk de grote tekorten op de hoog gekwalificeerde arbeidsmarkt
moet helpen opvangen. Actueel komt de Duitse industrie 50.000
ingenieurs per jaar tekort.
Het zal interessant zijn te zien of de Stipendien impact zullen
hebben op de toestroom van de veelal sterk gemotiveerde Duitse
studenten die HBO en WO in ons land bezoeken. Zij komen hier
ondanks het feit dat in eigen land nauwelijks collegegeld betaald
hoeft te worden. Dit feit lijkt het Nederlandse HO wat over het
hoofd te zien. Met de economische crisis zou juist dit gegeven in
combinatie met de nieuwe Stipendien het studeren in eigen land
financieel toch meer aantrekkelijk kunnen worden, ondanks de
attractie van de hoge kwaliteit, goede begeleiding, uitstekende
faciliteiten en 'Lockerheit' van het Academische leven, waarom de
Duitsers het HO in Nederland prijzen.