• A
  • A
  • Von Clausewitz leeft

    - "De fameuze Pruisische strateeg en schrijver van ‘Vom Kriege’, generaal Von Clausewitz had het over ‘de mist van de oorlog’. Als een conflict eenmaal begonnen is, dan heb je geen overzicht meer over het feitelijke gewoel op het strijdtoneel. Je plan moet constant worden bijgesteld en je bent gedwongen te reageren op gebeurtenissen, onverwachte aanvallen. Zo voelt een campagne ook wel eens," vertelt columnist en Kamerkandidaat Pieter Omtzigt.

    'Je hebt een mooi campagneplan, maar dat kan meteen de kast is, wanneer er een vliegtuig neerstort en de campagne stilligt. Of wanneer je moet reageren op gebeurtenissen, een zinnetje als "wat kijkt u lief", een mevrouw uit Brussel die ook graag premier wil worden en dat vrolijk komt melden of op echt onmogelijke vragen.

    Wat kijk ik dan met jaloezie naar de buurlanden: ordelijke debatten vinden plaats op de Duitse en de Engelse televisie, waar kandidaten netjes in twee minuten kunnen vertellen wat hun plannen voor het land zijn, hoe ze de problemen gaan oplossen. De debatleider laat je gewoon twee minuten uitpraten.

    Want uitdagingen zijn er. Ik noem u er een paar:

    -         De staat heeft een tekort van €2000 per persoon per jaar. Inderdaad €8000 per gezin met twee kinderen per jaar. Dit kunnen we niet voor ons uitschuiven.

    -         In Europa hebben we besloten om € 750 miljard klaar te hebben staan om landen in nood te ondersteunen. Het is behoorlijk onduidelijk hoe we dit democratisch gaan controleren. Het betekent in ieder geval een forse uitbreiding van Europese verantwoordelijkheden.

    -         De financiële markten, banken en verzekeraars zijn in overheidshanden gekomen en daar horen ze eigenlijk niet. Hoe gaan we daar nu mee om?

    -         De pensioenfondsen hebben allemaal een fors dekkingstekort en lijken jaren niet te kunnen indexeren. Wat betekent dat voor ons beleid voor ouderen en voor jongeren, wiens pensioenaanspraken niet geïndexeerd zullen worden.

    Zeg nou zelf: iedereen die denkt deze zaken met een one-liner te kunnen beantwoorden, is uw stem niet waard. Erger nog: als ze binnen een zin opgelost konden worden, hadden we geen parlementaire democratie nodig.

    Het zijn heel erg lastige vragen en ik beantwoord dagelijks een grote hoeveelheid mails en schrijf er artikelen over, op ScienceGuide [over 'Lies, damned lies and statistics'] en elders.

    Maar ja, om in campagnetijd nog erger zichtbaar te zijn moet je gekke dingen doen. Je verkleedt je als Michiel de Ruyter. Of je doet mee aan miss-verkiezingen op een cover. Nou ja, soms is het gewoon nodig om je boodschap over te kunnen brengen. Per slot van rekening lees niet iedereen columns.

    Dr. P.H. Omtzigt is lid van de Tweede Kamer en econometrist. Hij houdt op ScienceGuide een vaste column bij over zijn ervaringen in de eigenzinnige werelden van politiek en wetenschap, hun wederzijdse beïnvloeding en hun confrontaties.