Docent in spe moet zelf leren leren
6 juli 2010 - Minder dan de helft van de jonge docenten ontwikkelt in hun eenjarige wo-opleiding zelf een oriëntatie die 'levenlangleren' waarschijnlijk maakt. Dat is erg jammer, want "van niemand kan worden verwacht dat hij of zij in een jaar leert om een expertdocent te worden," zegt UU onderzoekster Maaike Endedijk.
Leren doceren en ontwikkelen
Universitair afgestudeerden kunnen in een jaar hun bevoegdheid tot
eerstegraads docent halen. Endedijk stelt in haar proefschrift dat
van niemand kan worden verwacht dat hij of zij in een jaar leert om
een expertdocent te worden. Daarom moeten, volgens de
onderzoekster, docenten in opleiding leren hoe ze na de opleiding
zichzelf kunnen blijven ontwikkelen.
Uit haar dissertatie blijkt echter dat veel docenten in opleiding
niet de manier van leren ontwikkelen die levenslang leren
waarschijnlijk maakt. Om zich te kunnen blijven ontwikkelen, is het
belangrijk dat docenten weten hoe ze hun eigen leren aansturen.
Daarnaast is het van belang dat docenten hun eigen manier van
handelen en opvattingen ter discussie kunnen stellen en op die
manier flexibel kunnen reageren op veranderingen in het
onderwijs.
Weinig aandacht voor het eigen leerproces
Endedijk onderzocht hoe docenten in opleiding hun leerervaringen
in de praktijk en op de universiteit aansturen. Ook bekeek ze de
algemene leeroriëntatie van de aanstaande leraren. De
leeroriëntatie van docenten in opleiding geeft aan hoe zij denken
over leren lesgeven, hoe zij dit aanpakken en hoe ze met negatieve
leservaringen omgaan.
Uit het onderzoek blijkt dat studenten gedurende hun
opleidingsjaar minder actief worden in het aansturen van hun leren.
Een verklaring is dat het praktijkgedeelte aan het eind van de
opleiding veel tijd vraagt. Daardoor is er minder aandacht voor het
eigen leerproces.
Minder dan de helft van de aanstaande docenten verlaat de
lerarenopleiding met een leeroriëntatie die belangrijk is om zich
te kunnen blijven ontwikkelen. Dat levert mogelijk problemen op in
de latere loopbaan van de docent.