Dat blijkt uit de prognoseanalyse 'Krimp als kans.
Leerlingendaling in het primair en voortgezet onderwijs' van het
Sectorbestuur Onderwijsarbeidsmarkt (SBO). SBO-directeur
Freddy Weima: "Als het leerlingenaantal terugloopt, daalt ook de
rijksbijdrage die sterk gebaseerd is op het aantal inschrijvingen.
Samen met de lopende en komende bezuinigingen op onderwijs, wordt
dat een hard gelag voor scholen. De financiële problemen hebben ook
personele gevolgen. Zo kunnen scholen waarschijnlijk moeilijk
voldoende leraren vasthouden voor de vele vacatures die door de
vergrijzing over twee, drie jaar weer gaan ontstaan."
Grote regionale en lokale verschillen
De provincies Utrecht en Flevoland nu
nog groei. Dat geldt ook voor de grote steden, terwijl in de
omliggende gemeenten en op het platteland het leerlingenaantal
daalt. Nationaal gemeten heeft de helft van de
basisscholen nu al te maken met krimp en vanaf heden gaat het bijna
overal spelen.
Deze trend zet zich in 2016 door in het voortgezet onderwijs, maar
ook daar met regionale en lokale verschillen. Daarom zullen scholen
op regionaal niveau naar oplossingen op maat moeten (blijven)
zoeken.
Gevolgen onderwijskwaliteit
Dalingen van het leerlingenaantal zorgen voor toenemende
problemen voor scholen. Omdat de rijksbijdrage afneemt, leidt het
nu al tot bijvoorbeeld het vormen van combinatiegroepen, het
snijden in 'remedial teaching'en het opheffen van kleine
basisscholen. Hiermee komt de onderwijskwaliteit onder druk te
staan.
Om het lesgeven aan te kleine groepen te voorkomen, kunnen scholen
van het voortgezet onderwijs gedwongen zijn een deel van het
vakkenaanbod te laten vervallen. Daardoor hebben leerlingen minder
keuze. Ook dit zal de onderwijskwaliteit en omvang van het
onderwijsaanbod negatief beïnvloeden.
Op de vraag welke oplossingen scholen hanteren en/of zien voor de
problemen door leerlingenkrimp, noemen zij vooral samenwerking en
samengaan met andere scholen. Andere oplossingen zijn: verhuur van
leslokalen, mobiliteit en uitstroom van personeel bevorderen en het
personeelsbeleid beter afstemmen op toekomstscenario's en op de
onderwijsvisie.
Dit laatste biedt ook weer kansen op kwaliteitsverbetering binnen
scholen. Verder zien individuele scholen een sterkere profilering
als oplossing om zoveel mogelijk leerlingen te werven.