Met zijn onderzoek toont de Utrechtse hoogleraar aan dat
Westerse culturen vaker van elkaar verschillen dan wordt
aangenomen, iets dat volgens hem dikwijls wordt weggelaten in
publicaties. Van den Bos: "De wetenschap richt zich in
cultuuronderzoek vaak op bijvoorbeeld het verschil tussen het
individualistische Westen en het collectivistische Azië. Daarbij
wordt vergeten dat ook tussen Westerse landen culturele verschillen
bestaan."
Competitie vs betrokkenheid
Van den Bos beschrijft dat de Verenigde Staten in hun cultuur
veel meer op competitie zijn gericht; typisch masculien. De
feminiene cultuur van de Nederlander uit zich juist in
betrokkenheid. In plaats van wedijveren met anderen, lijken
Nederlanders eerder geneigd om de mensen uit hun omgeving op alle
mogelijke fronten te betrekken. Zelfs als blijkt dat anderen minder
competent zijn dan zijzelf, gunnen Nederlanders deze anderen een
kans.
Dit beeld van de masculiene Amerikaan en de feminiene Nederlander
werd echter niet altijd bevestigd. De Nederlander bleek verleid te
kunnen worden tot masculien gedrag: "De Nederlander heeft daar wel,
in tegenstelling tot de Amerikaan, een prikkeling voor nodig. Als
hem bijvoorbeeld, zoals in het onderzoek, van tevoren wordt verteld
dat hij na het invullen van een vragenlijst beoordeeld wordt,
blijkt de Nederlander in mannelijkheid niet onder te doen voor de
Amerikaan. Ook de Nederlander blijkt dan competitief, hij moet
alleen worden getriggerd."
Nuance
In elke Nederlander zit dus ogenschijnlijk een competitieve
Amerikaan verstopt. En elke Amerikaan blijkt tevens tot een
feminiene reactie te verleiden, verduidelijkt Van den Bos.
Verschillen de Amerikaan en de Nederlander dan toch niet veel van
elkaar? Van den Bos: "In beginsel zijn Amerikanen wel degelijk
masculien en Nederlanders feminien. Dat toon ik in mijn onderzoek
aan. Maar in het vervolg van mijn onderzoek heb ik situaties
gemanipuleerd: het resultaat bracht een nuance aan. Amerikanen zijn
niet alleen maar masculien. En Nederlanders zijn evenmin enkel
feminien."
De onderzoeksmethoden die Van den Bos in het artikel presenteert
maken het mogelijk om beter te begrijpen hoe culturen precies van
elkaar verschillen. Zijn publicatie 'The psychology of voice and
performance capabilities in masculine and feminine cultures and
contexts' verscheen afgelopen maand in het prestigieuze Amerikaanse
tijdschrift Journal of Personality and Social Psychology.