• A
  • A
  • Kennis moet Chefsache zijn

    - Kennis en innovatie komen in de EU steeds hoger op de agenda. Dat moet ook, zegt topman van de Europese Commissie Gerard de Graaf en noemt het zelfs ‘Chefsache’. “Dus bij Van Rompuy en de zijnen, de staatshoofden en regeringsleiders!”

    Het kan niet meer een portefeuille-thema zijn van alleen maar één of meer Eurocommissarissen als Geoghegan-Quinn. "Oorlog is te belangrijk om alleen aan generaals over de laten," citeerde haar adviseur de Franse premier Clemenceau uit de Eerste Wereldoorlog.

    Het slotdebat van de internationale summit rond 'Meet the Future' markeerde op Europees terrein opvallende omwentelingen. De Christendemocraten in de EU zouden ineens van hun geloof vallen en onderwijs en kennisbeleid niet langer, vanwege 'subsidiariteit' als principe, alleen nationaal willen aanpakken, aldus vicevoorzitter Corien Wortmann. President Barroso poogt via de High Level Group-Van Vught greep te herwinnen op het proces.

    Uit de vingers geglipt

    Gerard de Graaf, de topadviseur van innovatie en R&D commissaris Maire Geoghegan-Quinn, gaf helder aan waar deze machtsstrijd over gaat. "Business as usual gaat niet meer. Vorige week is de EU2020 strategie weer niet duidelijk vastgesteld. Het onderwerp is de Eurotop eigenlijk uit de vingers geglipt." De Ierse crisis slokte alle aandacht op voor de korte termijn.

    Dit maakte duidelijk dat deze strategie alleen als toponderwerp voor de regeringsleiders in de Europese Raad voldoende trekkracht zal kunnen krijgen. In Duitsland is het bij Merkel al 'Chefsache', zoals blijkt uit de sterke positie van haar O&W-minister Annette Schavan, haar trouwste bondgenoot in de CDU-top. "Het is ook 'Chefsache' voor Van Rompuy, als voorzitter van de Europese Raad, om EU2020 echt van de grond te krijgen," aldus De Graaf.

    De redenen zijn overigens zorgelijk wat betreft de kennis- en onderwijscomponenten daarin. "Er is sprake van onderinvestering en geringe focus bij R&D en kennisbeleid in Europa. Daaruit spreekt een gebrek aan urgentie in het beleid. De voorwaarden voor een krachtig beleidskader op deze terreinen zijn ook te zwak ontwikkeld en geformuleerd."

    Demografie als groeidemper

    De neiging tot 'incremental change in the EU' kon niet worden volgehouden, aldus De Graaf. "We need a leap forward, a massive cultural shift at all levels for change." Dat heeft alles te maken met het demografisch perspectief van Europa. Dit zet namelijk een forse domper op toekomstige groei vanwege de vergrijzing en krimp van de bevolking. EU2020 is voor zo'n sprong vooruit bedoeld. Hier zullen ook de omgang met en de visies op het migratievraagstuk een grote rol spelen, onderstreepte De Graaf.

    "Europa vergrijst, dat zorgt op allerlei terreinen voor een mindere dynamiek. We hebben zelf de 'aanvoer van talent' niet meer voldoende in eigen huis beschikbaar die noodzakelijk zal zijn, vanwege die demografische factor." Hij wees er op dat 5% van de immigranten in Europa uit de 'top-skilled' komt. "Dat kan en moet anders. Het thema is erg delicaat, ik weet het, maar deze discussie kan de Unie niet ontlopen."