Aan haar had het niet gelegen. Kysia Hekster had 16 jaar geleden
nog veel gedaan om de onderlinge verdeeldheden binnen de VSNU over
het beeld van Jo Ritzen te exploiteren en aan te wakkeren. Toch
bestaat de wo-koepel nog steeds, al 25 jaar. Ze gaf haar nederlaag
ruiterlijk en onder groot gelach van de zaal toe.
Geim blijft een Rus
Nu in Moskou gevestigd om over het Rusland van Poetin en Medvedev
verslag te doen, zag zij van meer afstand nieuwe ontwikkelingen en
analogieën. Zo waarschuwde Hekster voor het oprukkend
provincialisme in de kennissector, inclusief de universiteiten. De
analyse van de recente Nobelprijswinnaar André Geim had haar zeer
getroffen. "Want ook al is Geim een Nederlander, hij blijft
natuurlijk toch een Rus."
Geim had eerder verklaard dat het hiërarchisch provincialisme hem
in het Nederlandse WO zo was tegengevallen. "En dat uit de mond van
een Rus", verzuchtte 'onze vrouw in Moskou'. "U zit te veel in uw
schulp, denk ik. Dat provincialisme rukt breder op in Nederland,
dat zie ik ook wel. Maar aan de universiteiten is dat niet goed,
lijkt mij. Geims opmerking moet aan het denken zetten, ook al was
ik als Nijmeegse wel wat beledigd…"
Kysia Hekster had recent vastgesteld dat zij het Nederlandse HO
veel eenvoudiger kon toelichten in het land van Poetin. Tot grote
hilariteit van de aanwezigen lichtte zij dit zo toe: "Russen vinden
het heel logisch hoe het hier gaat. Ze zijn er zelfs wat verrast
door. Een student krijgt altijd een diploma om de extra bekostiging
te claimen bij de staat. De grote baas van de instelling laat zich
inhuren als consultant van zijn eigen organisatie, tegen
markttarief. Helemaal niet vreemd vinden de Russen dat."
Samen met u de diepte in
Staatsecretaris Halbe Zijlstra hield zich van deze
tsaristische lof voor Hollandse logica maar even wijselijk
afzijdig. Hij onderstreepte dat OCW en VSNU bij "stevige
meningsverschillen het ook hartgrondig eens kunnen zijn." Dat
betrof de uitvoering van het rapport Veerman en de gezamenlijke
agenda daarbij: meer profilering; ruimte voor selectie aan de
poort; sterkere koppelingen van onderwijs en onderzoek; bekostiging
op profiel in plaats van per student.
Die agenda wil Zijlstra gezamenlijk verwezenlijken. Hij wil na zijn
brief met de uitwerking hiervan in begin 2011 "samen met u de
diepte in". Maar dan moeten de universiteiten wel meer doen dan een
bestuurlijk discours in gang zetten. "Vooral de mensen op de
werkvloer, de docenten, onderzoekers en studenten moeten deze
agenda gaan dragen. Ze moeten weten dat die er is om hen meer
mogelijkheden te geven in hun werk en hun vak. Dat is noodzaak voor
de verbetering die wij willen. Anders gaat het niet lukken."