De 'Nieuwjaarsreceptie met inhoud' werd georganiseerd door de
Haagse Studentenvakbond." Ook PvdA en SP politici deden een duit in
het zakje. SP senator Arjan Vliegenthart vroeg zich hardop af wat
de VVD zou doen als de Raad van State zou aangeven dat het in 2011
invoeren van deze maatregel van 'onbehoorlijk bestuur' zou
getuigen. VVD Kamerlid Anne Wil Lucas gaf aan dat zij binnen
de coalitie een nieuw overleg wil met het CDA over de vraag of deze
maatregel zo inderdaad kan worden doorgezet.
"Wij hebben in ons verkiezingsprogramma gekozen voor de invoering
van een sociaal leenstelsel. In de onderhandelingen over het
regeerakkoord hebben we dit alleen voor de masterfase kunnen
realiseren, want het CDA wilde niet aan een verandering van het
stelsel van studiefinanciering. Het CDA had in zijn
verkiezingsprogramma de verhoging van collegegelden opgenomen, ook
om 'langstudeerders' veel meer te laten betalen."
Juridische haalbaarheid in twijfel
Bij het onderwijsdebat waren naast Lucas en Vliegenthart
ook nog PvdA Kamerlid Tanja Jadnanansing en LSVb bestuurder Maaike
Verhoek aanwezig. Jadnanansing erkende dat ook haar partij een
verhoging van collegegelden in de vorige regeerperiode had
doorgevoerd en bleek niet principieel tegen hogere collegegelden
voor met name de 'langstudeerders'. Zij gaf wel aan grote moeite te
hebben met de snelheid van invoeren van de nu voorliggende
maatregel van staatssecretaris Zijlstra. De juridische houdbaarheid
van een dergelijke invoering bleek een punt waarover alle
Kamerleden meer of minder grote twijfels hebben.
Anne Wil Lucas onderstreepte, net als recent in het
VSNU-café, dat de 'langstudeerdersboete' een compromis is
vanuit de onderhandelingen over het regeerakkoord. Zij en PvdA'er
Jadnanansing leken nog steeds vooral gecharmeerd van een invoering
van een sociaal leenstelsel ter vervanging van het huidige systeem
van studiefinanciering. "Wij hadden liever het sociaal leenstelsel
gehad, maar in ons politieke systeem moet je compromissen sluiten"
zei de liberale HO woordvoerder.
Eerste Kamer waarschuwt al
Zou de 'langstudeerdersboete' door de coalitie in de Tweede Kamer
bij meerderheid worden doorgezet, moeten de bewindslieden niet er
van uit gaan dat de Eerste Kamer min of meer vanzelfsprekend
akkoord is. SP senator Vliegenthart - familie van de CDA minister
van OCW - waarschuwt het kabinet reeds nu voor een eventuele
behandeling in de Eerste Kamer. "De taak van onze Kamer is
wetgeving vooral ook toetsen op haar staatsrechtelijke en
juridische kwaliteit. Als wij ergens in dit voorjaar dat voorstel
voor de langstudeerboete moeten behandelen en dat al direct in het
komend collegejaar moet worden ingevoerd, dan gaan wij zeer
kritisch kijken naar de aanvaardbaarheid van een zo snelle
doorvoering." Cruciaal daarbij zal zijn wat de Raad van State in
dit verband acceptabel acht in het licht van eerdere uitspraken op
dit terrein van onder meer de Hoge Raad.
De collegevoorzitter van de Haagse Hogeschool, Rob Brons, had de
portee van het debat meteen opgepikt. Hij onderstreepte dat voor
hem en zijn collega's in het Hoger Onderwijs de maatregel van het
kabinet een ernstig pijnpunt vormt. Hij drong bij de afsluiting van
het debat daarom aan op een nadrukkelijke toetsing van het
wetsvoorstel. "Het huidige voorstel gaat in tegen het
rechtvaardigheidsgevoel van zeer velen. Het is raadzaam dat het
wetsvoorstel daarom nog eens heel goed wordt getoetst op de
mogelijkheid dit echt in te voeren."
De winnaar van het debat werd door een Haagse jury van de
Hogeschool vastgesteld. Dit werd een Rotterdamse student filosofie,
Jeroen. Hij is daarmee de trotse drager van de jaarlijkse Haagse
Debat Bokaal.