• A
  • A
  • HO moet Veerman vooral zelf doen

    - "In het hoger onderwijs zelf moeten de belangrijkste keuzes gemaakt worden." Staatssecretaris Zijlstra benadrukt dat OCW vooral een faciliterende en stimulerende rol wil spelen bij de doorvoering van 'Veerman'. OCW kijkt intussen naar bestuurlijke ingrepen op het niveau van Raden van Toezicht "bij gerede twijfel over de bestuurbaarheid."

    "Het vormgeven vraagt de inzet van velen. Het kabinet realiseert zich dat. Uitvoering geven aan het rapport Veerman betekent dat er een veranderingsproces op gang moet komen dat in het gehele hoger onderwijs, bij medewerkers op alle niveaus, draagvlak heeft en tot acties leidt. Daar, in het hoger onderwijs zelf, moeten de belangrijkste keuzes gemaakt worden."

    Cenraal punt van aandacht is de samenhang der dingen. Veerman bood een advies dat een coherent geheel van acties en veranderingen beoogde. Zijlstra wil die samenhang behouden, blijkt uit zijn brief, maar vreest ook dat een beroep daarop een alibi voor uitsel of vertraging zou kunnnen zijn. "Die samenhang zal ook bij de uitvoering van het rapport worden bewaakt, zonder dat dit tot uitstel van keuzes leidt. Het is van groot belang dat op korte termijn stappen worden gezet om het Veerman-proces vaart te geven."

    In het vervolgproces zal deze coherente opzet verder uitgediept moeten worden. OCW brengt de komende maanden daartoe een aantal documenten uit. "Twee complexe onderwerpen zal ik bovendien de komende maanden in samenhang uitwerken, te weten profilering en een bekostigingsmodel dat meer stuurt op kwaliteit en missie. In de Strategische Agenda van juni zal vervolgens de integrale agenda voor hoger onderwijs, onderzoek en wetenschap worden gepresenteerd."

    Raden van Toezicht

    De borging van kwaliteit blijft punt van aandacht, ook na de recente wijzigingen op dat terrein. In het bijzonder wil OCW kijken naar mogelijkheden van bestuurlijke ingrepen op het niveau van Raden van Toezicht "bij gerede twijfel over de bestuurbaarheid van de hogeronderwijsinstelling."

    De onderwijskwaliteit wordt zichtbaarder in het accreditatierapport, het tussentijds intrekken van accreditatie wordt mogelijk, de positie van de examencommissie wordt versterkt en ook als bij een opleiding alleen de examinering niet aan de eisen voldoet, wordt de opleiding niet geaccrediteerd. Niettemin zal het kabinet nagaan of er nog hiaten zijn in het huidige stelsel. Het systeem van kwaliteitsborging en, meer specifiek, de werking van het in- en externe toezicht op de onderwijskwaliteit en de checks and balances in het stelsel, zullen nader tegen het licht worden gehouden."

    Human capital roadmaps

    "Samenwerking van hogescholen met bedrijfsleven wordt onder meer bevorderd door de ontwikkeling van samenwerkingsverbanden rond prioritaire thema's. Daarbij gaat het om samenwerking tussen consortia van kennisinstellingen en bedrijven. Begonnen wordt binnen de gebieden hbo-techniek en hbo-landbouw en natuurlijke omgeving. Ook het valorisatieprogramma van EL&I en OCW, en de aanbevelingen van de door alle partijen gedragen Valorisatiecommissie (Veenman) zijn gericht op bevordering van de samenwerking."

    Bedrijven moeten zich ook nadrukkelijker rekenschap geven van hun behoeften aan mensen met hogere opleidingen. daartoe moeten zij 'human capital roadmaps' gaan ontwikkelen en hanteren. "De inzet op economische topgebieden vereist dat er in de toekomst voldoende talent voor deze gebieden beschikbaar is. De topgebiedenaanpak moet daarom ook voorzien in voldoende menselijk kapitaal. Het verbinden van het graduate onderwijs aan de onderzoekszwaartepunten is daarbij essentieel. Het bedrijfsleven kan hier met human capital roadmaps een belangrijke bijdrage aan leveren."

    De Open Universiteit wordt voor haar verdere ontwikkeling en profilering ondersteund door "een (internationaal samengesteld) panel van experts die het concept-instellingsplan van de OU voor de jaren 2011-2015 gaat beoordelen."

    Geploegd veld

    Vanuit het HO zelf klinken nog weinig enthousiaste reacties. De HBO-raad noemt het niet erg realistisch om eerst drie jaar te bezuinigen en dan tegelijk allerlei nieuwe en hogere eisen en ambities af te kondigen. "Ook de hogescholen willen een fikse kwaliteitsverhoging en meer differentiatie. Wij voelen ons daarin gesteund door dit kabinet. De onderwijsintensiteit moet omhoog en hogescholen moeten zich meer profileren. Met het kabinet willen we het hbo aantrekkelijker maken voor vwo-ers, meer professionele masteropleidingen en meer aandacht voor praktijkgericht onderzoek. Dit is allemaal niet mogelijk zonder realistische financiering. Het kabinet levert die niet."

    VSNU-voorzitter Sijbolt Noorda kiest een vergelijkbare lijn, zij het met een voetbalmetafoor. "Het kabinet kan niet enerzijds ambiteuze plannen omarmen en tegelijkertijd de komende drie jaar honderden miljoen op het hoger onderwijs bezuinigen met de belofte dat daarna weer te investeren. Alsof je besluit het voetbalveld te ploegen vlak voordat de wedstrijd begint."

    De keuze voor selectie is opvallend afwijkend van het rapport Veerman, noteert ht ISO kritisch. "Dit is niet de manier om de student op de juiste plek te krijgen. Zoals het rapport Veerman ook aandraagt zijn matchingsgesprekken hiervoor het juiste middel." Bij een matchingsgesprek bespreekt een opleiding met toekomstige studenten of deze opleiding voor die studenten de juiste keus is en juist 'hierdoor is een enorme kwaliteitsslag te maken en kan een student een betere keuze maken. Dit kan de schatkist miljarden opleveren. De staatssecretaris wekt nu onterecht de indruk dat de instelling beter kan kiezen dan de student zelf."


    Gerelateerd nieuws:
    30 september  Blokkade voor leenstelsel
    26 september  MOOC's voor betere doorstroom
    26 september  Wereldvreemd
    25 september  Haagse valorisatie
    24 september  Veerman noch Hamer
    22 september  Studievoorschot verontreinigt belastinghervorming