Fusie-onderzoek richt zich op het produceren van schone, veilige
energie uit de energiebron die de zon aandrijft: het samensmelten
van waterstofkernen in een heet plasma. Dit onderzoek is zeer
internationaal gericht en gebeurt in grote samenwerkingsverbanden
van wetenschappers en bedrijfsleven.
De Japans-Nederlandse samenwerking vindt plaats in het kader van
ITER, de ontwikkeling van een prestigieuze
kernreactor in Frankrijk. Dit internationale initiatief van de EU,
China, India, Rusland, Korea, Japan en de USA heeft wegens financiële problemen en discussies tussen de
deelnemers vertraging opgelopen. In 2010 is definitief met de bouw
begonnen nadat alle partijen de planning en het budget hadden
goedgekeurd.
Op bezoek bij FOM
Op 4 februari zal een Japanse delegatie op bezoek gaan bij
FOM-Rijnhuizen. Het bezoek is tot stand gekomen in nauwe
samenwerking met vertegenwoordigers van het ministerie van EL&I
en de Technisch Wetenschappelijk Attaché van de Nederlandse
ambassade in Tokyo. Ook wetenschappers uit beide instituten en
vertegenwoordigers van Japanse en Nederlandse bedrijven die
interesse hebben om deel te nemen aan de bouw van de toekomstige
fusiereactor ITER zijn er aanwezig.
De gasten krijgen een rondleiding langs de nieuwe Magnum-PSI
installatie en de controlekamer voor virtuele remote
handling operaties. In deze ruimte worden in virtual reality
de op afstand bestuurde robots getest die het onderhoud aan ITER
uitvoeren.
Large Helical Device
In het Nederlandse FOM-instituut Rijnhuizen zullen Nederlandse
en Japanse onderzoekers samenwerken op het gebied van plasma-wand
wisselwerking, plasma controle en diagnostieken. Centrale
onderzoeksfaciliteit van het NIFS is de Large Helical Device (LHD),
een grote supergeleidende stellarator, een type fusiereactor,
waarin een plasma van tientallen miljoenen graden met behulp van
magneetvelden kan worden opgesloten.
Omdat de plasma's in LHD vaak erg lang duren (tot in de orde van
uren) staan de wanden van de machine gedurende lange tijd bloot aan
bombardementen van snelle deeltjes die aan het magneetveld
ontsnappen. De wisselwerking van een heet plasma met tal van
materialen kan uitstekend worden bestudeerd met het
plasma-experiment Magnum-PSI van FOM-Rijnhuizen. In deze machine
kunnen materialen gedurende lange tijd worden blootgesteld aan een
intense plasmabundel om in detail te kijken welke processen er aan
het oppervlak plaatsvinden.