In de voorbije drie jaar heeft Dijkgraaf zich als icoon en 'gezicht' van de wetenschapsbeoefening en van het feest van de nieuwsgierigheid van de menselijke geest een unieke plaats verworven in ons land. En niet alleen daar. Ook wereldwijd is zijn reputatie zeer sterk geworden.

Het leren van vertrouwen

Als co-president van de Inter Academy Council, de koepel van de wetenschapsacademies, speelt hij een belangrijke rol in de samenwerking van de toppers in de wetenschap op wereldschaal. Dat leidde er toe, dat hij bij de conflicten rond het functioneren van het VN 'klimaat panel' door Ban Ki Moon gevraagd werd een scherpe evaluatie te verrichten en aanbevelingen tot verbeteringen te doen. Deze worden inmiddels met kracht doorgevoerd. [In de link vindt u de besluitvorming over deze aanpak en de reactie van Dijkgraaf en zijn collega's daar op.]

Dat neemt niet weg, dat Dijkgraaf met onverminderd enthousiasme zijn kennis en inspiratie blijft delen met studenten, docenten, kunstenaars en al wie door kennis geboeid blijven. Bij de conferentie 'Meet the Future' ging hij recent nog aan de slag in een masterclass met aankomende docenten basisonderwijs uit de pabo's. Hij onderstreepte het wezenlijke karakter van proefjes doen met scholieren, iets waar hij ook zelf 'nooit te beroerd' voor is geweest.

Dijkgraaf noemde dit een vorm van leren van vertrouwen. Want een proefje maakt aanschouwelijk, controleerbaar en herhaalbaar wat in de natuur en de toepassingen in de techniek aan wetmatigheden voorkomt. "Je leert zo dat je kunt rekenen op wetenschap, op de methode. Want je laat merken dat en hoe er wetten zijn die echt werken. Je kunt een proefje als het ware morgen weer doen en dan werkt het opnieuw net zo."

Een bijzondere correspondent

Bij de nieuwe samenstelling van de KNAW zijn ook enkele zogeheten correspondenten benoemd. Deze oude term geeft mooi aan hoe de Akademie haar oorsprong in het 'Frans gestuurde' wetenschapsbedrijf van rond 1800 heeft. Want een correspondent is een "in het buitenland werkzame Nederlandse wetenschapper of buitenlandse onderzoeker die is gepromoveerd aan een Nederlandse universiteit." Vroeger werden deze lieden geacht vanuit hun land of stad van vestiging met de Akademie letterlijk te corresponderen over de wederwaardigheden van de wetenschap aldaar, als een soort papieren Surfnet, of zelfs een beetje à la ScienceGuide avant la lettre. 

Bij die benoemingen tot correspondent is nu ook Nobel-winnaar André Geim opgenomen in de rangen van de KNAW. En daarmee heeft de Akademie tegelijk een winnaar van de meer hilarische Ignobel Prijs in huis, ongetwijfeld een unicum in de wereldwijde wetenschapsbeoefening.