In hun rol als bedenkers en beheerders van techniek dragen
ingenieurs bijzondere verantwoordelijkheid in dit verband. Om
die reden heeft KIVI NIRIA een gedragscode voor ingenieurs
ontwikkeld. De gedragscode is een dynamisch document dat regelmatig
wordt geëvalueerd en aangepast aan actuele ontwikkelingen en nieuwe
inzichten.
Wat is verantwoord, wat is haalbaar?
De invloed van techniek en wetenschap op onze samenleving is
groot. Technische toepassingen roepen regelmatig maatschappelijke
vragen op als hoeveel vliegtuigoverlast vinden wij in Nederland
acceptabel, is de aanleg van een spoortunnel onder het Groene Hart
wel verantwoord of moeten er in ons dichtbevolkte land wel nieuwe
kerncentrales worden gebouwd? Ingenieurs krijgen niet alleen als
burger, maar ook in de dagelijkse beroepspraktijk regelmatig met
dit soort vragen en andere dilemma's te maken.
Om die reden is in 2001 besloten een gedragscode voor ingenieurs
te ontwikkelen. De gedragscode is een 'dynamisch' document dat
regelmatig moet worden geëvalueerd en aangepast aan actuele
ontwikkelingen en nieuwe inzichten. Zo is de gedragscode in 2006
aangepast.
De gedragscode is richtinggevend, niet sanctionerend. De plaats
van ingenieurs in de samenleving is echter niet vrijblijvend en
moet dus toetsbaar zijn aan de hand van een leidraad of norm. In de
toekomst zou de gedragscode kunnen worden aangescherpt tot een
disciplinaire code.
KIVI NIRIA Gedragscode
Techniek en wetenschap zijn sterk verweven met onze samenleving.
In hun rol als bedenkers en beheerders van techniek dragen
ingenieurs dan ook een bijzondere verantwoordelijkheid voor mens,
maatschappij en milieu. Ter ondersteuning van de beroepsuitoefening
van haar leden heeft KIVI NIRIA een richtinggevende gedragscode
opgesteld. Met deze code beoogt KIVI NIRIA leden houvast te bieden
en, zonodig, te helpen bij de toepassing ervan. Een KIVI NIRIA
vertrouwenspersoon kan hierbij, desgewenst, als klankbord
optreden.
Als leden van het Koninklijk Instituut Van Ingenieurs KIVI NIRIA
zijn we ons bewust van de grote invloed die technologie heeft op de
kwaliteit van de samenleving en de daaruit voortvloeiende
verantwoordelijkheid voor ons vak. Hierbij streven we naar een hoge
graad van professioneel en verantwoord gedrag in onze
beroepsuitoefening. Hiertoe komen we met elkaar het volgende
overeen:
1. Wij houden bij technische beslissingen rekening met de
veiligheid en gezondheid van mens en omgeving. Daarnaast maken wij
de factoren bekend die de veiligheid van de maatschappij en het
milieu beïnvloeden.
2. Wij maken belanghebbende attent op mogelijke
belangenverstrengeling of de schijn daarvan.
3. Wij dragen bij aan duidelijke communicatie rond technische
producten en technologieën met betrekking tot de toepassing en de
eventuele nadelige gevolgen daarvan.
4. Wij wijzen iedere vorm van omkoping af.
5. Wij baseren onze conclusies, aanbevelingen en aanbiedingen op
de meest actuele, beschikbare informatie.
6. Wij onderhouden onze technische competentie, kennen onze
grenzen en maken die in onze dienstverlening aan anderen
bekend.
7. Wij vermelden bij publicaties, rapporten en andere
voorkomende ingenieurswerkzaamheden de bronnen en bijdragen waarop
ons werk steunt en wij staan hierbij open voor terugkoppeling en
aanbevelingen.
8. Wij respecteren de culturele waarden en de bevolking van de
landen waarin wij werken.
9. Wij behandelen anderen met respect en vermijden schade aan
henzelf, hun eigendom, reputatie en werk.
10. Wij dragen door een loyale en open samenwerking naar
vermogen bij aan een gezonde ontwikkeling en toepassing van het
ingenieurswerk in zijn vele facetten.
Uitwerking
In verband met de leesbaarheid wordt in de KIVI NIRIA
gedragscode over de ingenieur in de 'hij'-vorm gesproken. Waar
'hij' staat, kan echter ook 'zij' worden gelezen. Hetzelfde geldt
voor 'zijn' en 'haar'.
1. Bij technische beslissingen houden wij rekening met de
veiligheid en gezondheid van mens en omgeving. Daarnaast maken wij
de factoren bekend die de veiligheid van de maatschappij en het
milieu beïnvloeden.
1.1 De ingenieur onderkent dat de levens van personen, maar ook
de veiligheid en het welzijn van de maatschappij mede afhankelijk
zijn van technische overwegingen, menselijke besluiten, handelingen
en gedrag, en dat deze zich uiten in processen, producten, machines
en structuren.
1.2 De ingenieur zal geen plannen, specificaties of
aanbevelingen goedkeuren of verhullen die niet voldoen aan geldende
veiligheidsregels en -standaarden of het welzijn van de
maatschappij anderszins in gevaar brengen.
1.3 De ingenieur zal zijn klant of opdrachtgever op de hoogte
stellen, wanneer zijn professionele afweging wordt overstemd in
omstandigheden die het welzijn en/of die de veiligheid van de
maatschappij in gevaar brengen.
1.3.1 De ingenieur zal de veiligheid en betrouwbaarheid van de
systemen, waarvoor de ingenieur verantwoordelijk is, gedegen
evalueren alvorens er goedkeuring aan te geven.
1.3.2 De ingenieur zal handleidingen (met relevante standaarden
en kwaliteitsnormen) verschaffen die de gebruiker in de gelegenheid
stellen veilig gebruik te maken van de producten en systemen
waarvoor de ingenieur verantwoordelijk is.
1.3.3 De ingenieur zal in het kader van de uitoefening van zijn
beroep bij de daarvoor aangewezen autoriteiten melding maken van
omstandigheden die een gevaar vormen voor de veiligheid, de
gezondheid of voor het milieu.
1.4 Als een ingenieur gegronde redenen heeft om aan te nemen dat
een persoon of bedrijf zich gedraagt in tegenspraak met deze
gedragscode en dat dit een gevaar vormt voor de veiligheid, de
gezondheid of het milieu, dan zal de ingenieur dit eerst binnen
zijn bedrijf aan de orde stellen. Uitsluitend wanneer hij daar geen
gehoor vindt, zal hij de autoriteiten ervan op de hoogte stellen,
op schrift en met inbegrip van de benodigde, relevante
informatie.
2. Bij een mogelijke belangenverstrengeling of de schijn daarvan
maken wij de belanghebbenden daarop attent.
2.1 De ingenieur zal belangenverstrengeling en de schijn daarvan
actief vermijden en daartoe geen werk aannemen waarvan te voorzien
valt dat er belangenverstrengeling zal ontstaan voor hemzelf, de
klant of werkgever van de ingenieur.
2.2 De ingenieur zal aangaande een project geen betaling,
vergoeding of compensatie (financieel of anderszins) accepteren
van, of toekennen aan, derden zonder vooraf instemming te hebben
gekregen van alle belanghebbenden.
2.3 De ingenieur zal geen inkomen zoeken of verwerven voor het
specificeren van goederen en diensten (of leveranciers daarvan)
voor een project zonder openbaring aan de klant en werkgever.
2.4 De ingenieur zal het publieke belang scheiden van zijn
zakelijk en persoonlijk belang, en op een wijze handelen die
transparant is voor belanghebbenden.
2.5 Als een ingenieur tijdens het uitoefenen van zijn beroep tot
de conclusie komt dat een project niet zal slagen, zal de ingenieur
zijn werkgever/opdrachtgever daarvan op de hoogte stellen en
daarover adviseren.
2.6 De ingenieur zal informatie, die onderdeel is van een
project, vertrouwelijk behandelen en niet gebruiken voor
persoonlijk gewin of op een manier die schadelijk is voor de
opdrachtgever, werkgever of het publiek belang.
2.6.1 De ingenieur zal projectinformatie die vertrouwelijk is,
niet vrijgeven zonder instemming van de belanghebbenden tenzij
geheimhouding in strijd is met de wet of goede orde.
2.6.2 De ingenieur zal (gevoelige) informatie of kennis,
opgedaan in commissies of besturen, vertrouwelijk behandelen.
2.6.3 Ontwerpen en constructies van opdrachtgevers zullen niet
worden vermenigvuldigd of verspreid zonder toestemming van de
opdrachtgever.
2.7 De ingenieur zal apparatuur, inventaris, laboratorium- of
andere faciliteiten van de werkgever slechts met toestemming van
hem gebruiken voor private doeleinden.
2.8 Wanneer de ingenieur, naast werkzaamheden die hij in
loondienst verricht, tevens overlappende/concurrerende
werkzaamheden voor derden verricht, dan zal hij de werkgever
daarover inlichten of vooraf om toestemming vragen wanneer de wet
dit voorschrijft.
2.9 Bij het uitvoeren van werkzaamheden waarin het aanpassen,
veranderen, toepassen of vernieuwen van constructies of ontwerpen
kan leiden tot het aanvragen van een nieuw patent of copyright, zal
de ingenieur aan zijn opdrachtgever vooraf duidelijkheid
verschaffen over de implicaties met betrekking tot intellectuele
eigendomsrechten.
3. Wij dragen bij aan duidelijke communicatie rond technische
producten en technologieën met betrekking tot de toepassing en de
eventuele nadelige gevolgen ervan.
3.1 De ingenieur zal volledig, objectief en instructief zijn in
alle professionele rapporten, deposities en getuigenissen en zal
geen relevante informatie verhullen of achterhouden.
3.2 De ingenieur is bereid om in diverse maatschappelijke
verbanden, netwerken, discussies of publicaties de betekenis en de
reikwijdte van zijn vak, en van de toepassingen daarvan, toe te
lichten of uit te leggen en zodoende een bijdrage te leveren aan de
opleiding van anderen.
3.3 De ingenieur acht zich gehouden om, alleen of in vereniging,
te wijzen op maatschappelijke risico's of gevolgen bij het
toepassen van producten, processen of theorieën binnen zijn
vakgebied en te streven naar een correctie van mogelijke
misverstanden of onjuiste weergaven dienaangaande.
4. Wij wijzen iedere vorm van omkoping af.
4.1 De ingenieur zal geen giften, vrijstellingen of extra's,
direct of indirect accepteren of toekennen in relatie tot de
uitkomst van het werk waarvoor hij verantwoordelijk is.
4.2 De ingenieur zal niet meewerken aan het manipuleren van
resultaten of rapporten naar aanleiding van directe of indirecte
betalingen, beurskoersen, bonusregelingen of enige andere vorm van
gewin.
5. Onze conclusies, aanbevelingen en aanbiedingen baseren wij op
de meest actuele, beschikbare informatie.
5.1 De ingenieur zal een professionele reputatie opbouwen op
persoonlijke merites.
5.2 De ingenieur zal werk, projecten en contracten zoeken of
accepteren op basis van kwaliteiten en kwalificaties, relevant voor
dat werk.
5.3 De ingenieur zal geen werk aantrekken of accepteren onder
voorwaarden die de professionele afwegingen en inschatting
compromitteren.
5.4 De ingenieur zal geen misleidende representatie van het
eigen werk of dat van anderen naar buiten brengen en zal zich een
redelijke mate van moeite getroosten om misrepresentatie door
anderen tegen te gaan of te corrigeren.
5.5 De ingenieur zal zijn reputatie, naam en/of firmanaam niet
lenen voor gebruik door personen of bedrijven die zich bezighouden
met frauduleuze of oneerlijke praktijken.
5.6 De ingenieur zal zich niet verschuilen achter geheimhouding,
andere personen of bedrijven om fouten of onethisch gedrag te
verbergen. Voor zover hij contractueel aan geheimhouding is
gebonden zal hij die fouten of dat gedrag in eerste instantie
intern bij werkgever of opdrachtgever bespreken. Indien hij dit
noodzakelijk acht, zal hij in de openbaarheid treden zonder, voor
zover mogelijk, daarbij geheime informatie te betrekken.
5.7 De ingenieur zal eigen fouten erkennen en uit zichzelf
melden waar dat nodig is om mogelijk daaruit voortvloeiende schade
te voorkomen.
5.8 De ingenieur zal geen werknemers werven of producten
verkopen onder valse voorwendselen.
6. Wij onderhouden onze technische competentie, kennen onze
grenzen en maken die in onze dienstverlening aan anderen
bekend.
6.1 De ingenieur zal zijn professionele ontwikkeling gedurende
de gehele carrière onderhouden en mogelijkheden scheppen voor de
professionele en ethische ontwikkeling van medewerkers.
6.2 De ingenieur zal als getuige-deskundige alleen een mening
geven waar deze is gebaseerd op de eigen deskundigheid en
competentie en waar deze mening kan worden gebaseerd op feiten.
Indien hij in een getuigenis toch teruggrijpt op kennis of een
mening van anderen zal hij dit duidelijk aangeven.
6.3 De ingenieur zal zijn eigen verworvenheden of
verantwoordelijkheden in het huidige of eerder werk juist
weergeven. Brochures of andere publicaties voor het aantrekken of
zoeken van werk zullen accuraat zijn met betrekking tot feiten,
werknemers, werkgevers, associaties, gezamenlijke ondernemingen en
verworvenheden.
6.4 De ingenieur zal geen kritiek uiten, zijn mening geven of
rapport uitbrengen zonder onderliggende financiële bindingen te
vermelden.
6.5 De ingenieur zal toelichting op werkzaamheden juist
uitleggen en zal onterechte uitingen, die bijvoorbeeld ten koste
van derden of de integriteit van zijn beroep gaan, vermijden.
7. Bij publicaties, rapporten en andere voorkomende
ingenieurswerkzaamheden vermelden wij de bronnen en bijdragen
waarop ons werk steunt en we staan hierbij open voor terugkoppeling
en aanbevelingen.
7.1 De ingenieur zal bij het schrijven van technisch
wetenschappelijke publicaties deze onderbouwen met argumenten en
feiten, duidelijk gescheiden van speculaties en preposities.
7.2 Technische publicaties (proefschriften, artikelen, boeken)
die gebaseerd zijn op onderzoek van meer dan een enkel individu,
dienen alle significante bijdragen te vermelden. Medeauteurs moeten
hun toestemming hebben verleend voor publicatie zover niet anders
is overeengekomen of voor zover de auteurswet dit voorschrijft.
7.3 De ingenieur zal zich niet inlaten met plagiaat.
7.4 De ingenieur zal streven naar openheid en transparantie en
zal vrijheid van meningsuiting van anderen respecteren en
nastreven.
8. Wij respecteren de culturele waarden en de bevolking van de
landen waarin wij werken.
8.1 De ingenieur zal respect tonen voor lokale waarden, onder
meer door het dragen van gepaste kleding, en zijn gedrag met
betrekking tot heilige plaatsen en riten.
9. Wij behandelen anderen met respect en vermijden schade aan
henzelf, hun eigendom, reputatie en werk.
9.1 De ingenieur zal werk van anderen niet onnodig of
ongefundeerd bekritiseren.
9.2 De ingenieur zal geen werk ondernemen of techniek aanwenden
waardoor onrechtmatige wijze directe of indirecte schade wordt
toegebracht aan anderen, hun bezittingen of werking van
bezittingen.
9.3 De ingenieur zal zich niet inlaten met intimidatie,
pesterij, uitsluiting of het scheppen van een werksfeer waarin dat
wordt geaccepteerd.
9.4 De ingenieur zal een gelijke behandeling en beoordeling van
alle medewerkers nastreven en zich niet inlaten met het bevoordelen
of benadelen van anderen op grond van gunsten of diensten die niet
gerelateerd zijn aan het werk.
10. Wij dragen door een loyale en open samenwerking naar
vermogen bij aan een gezonde ontwikkeling en toepassing van het
ingenieurswerk in zijn vele facetten.
10.1 De ingenieur volgt de ontwikkelingen op zijn eigen
vakgebied en stimuleert die wijze van werken bij zijn
medewerkers.
10.2 De ingenieur is zich bewust van de noodzaak tot
samenwerking met meerdere disciplines bij het toepassen van nieuwe
technologieën, technische kennis en knowhow, waaronder methoden en
modellen, en van de daarbij benodigde onderlinge openheid en
loyaliteit.
10.3 De ingenieur steunt zijn medewerkers bij de analyse van
technische en sociale moeilijkheden door flexibele oplossingen aan
te dragen die ruimte bieden voor latere aanpassingen op grond van
voortschrijdend inzicht.