• A
  • A
  • De ethiek van de ingenieur

    - Technische toepassingen roepen vaak maatschappelijke vragen op. Ingenieurs krijgen niet alleen als burger maar ook in de dagelijkse beroepspraktijk met dit soort vragen en dilemma’s te maken. KIVI NIRIA heeft een code opgesteld die hen dynamisch én verantwoord laat omgaan met mens, maatschappij en milieu.

    In hun rol als bedenkers en beheerders van techniek dragen ingenieurs bijzondere verantwoordelijkheid in dit verband. Om die reden heeft KIVI NIRIA een gedragscode voor ingenieurs ontwikkeld. De gedragscode is een dynamisch document dat regelmatig wordt geëvalueerd en aangepast aan actuele ontwikkelingen en nieuwe inzichten.

    Wat is verantwoord, wat is haalbaar?

    De invloed van techniek en wetenschap op onze samenleving is groot. Technische toepassingen roepen regelmatig maatschappelijke vragen op als hoeveel vliegtuigoverlast vinden wij in Nederland acceptabel, is de aanleg van een spoortunnel onder het Groene Hart wel verantwoord of moeten er in ons dichtbevolkte land wel nieuwe kerncentrales worden gebouwd? Ingenieurs krijgen niet alleen als burger, maar ook in de dagelijkse beroepspraktijk regelmatig met dit soort vragen en andere dilemma's te maken.

    Om die reden is in 2001 besloten een gedragscode voor ingenieurs te ontwikkelen. De gedragscode is een 'dynamisch' document dat regelmatig moet worden geëvalueerd en aangepast aan actuele ontwikkelingen en nieuwe inzichten. Zo is de gedragscode in 2006 aangepast.

    De gedragscode is richtinggevend, niet sanctionerend. De plaats van ingenieurs in de samenleving is echter niet vrijblijvend en moet dus toetsbaar zijn aan de hand van een leidraad of norm. In de toekomst zou de gedragscode kunnen worden aangescherpt tot een disciplinaire code.

    KIVI NIRIA Gedragscode

    Techniek en wetenschap zijn sterk verweven met onze samenleving. In hun rol als bedenkers en beheerders van techniek dragen ingenieurs dan ook een bijzondere verantwoordelijkheid voor mens, maatschappij en milieu. Ter ondersteuning van de beroepsuitoefening van haar leden heeft KIVI NIRIA een richtinggevende gedragscode opgesteld. Met deze code beoogt KIVI NIRIA leden houvast te bieden en, zonodig, te helpen bij de toepassing ervan. Een KIVI NIRIA vertrouwenspersoon kan hierbij, desgewenst, als klankbord optreden.

    Als leden van het Koninklijk Instituut Van Ingenieurs KIVI NIRIA zijn we ons bewust van de grote invloed die technologie heeft op de kwaliteit van de samenleving en de daaruit voortvloeiende verantwoordelijkheid voor ons vak. Hierbij streven we naar een hoge graad van professioneel en verantwoord gedrag in onze beroepsuitoefening. Hiertoe komen we met elkaar het volgende overeen:

    1. Wij houden bij technische beslissingen rekening met de veiligheid en gezondheid van mens en omgeving. Daarnaast maken wij de factoren bekend die de veiligheid van de maatschappij en het milieu beïnvloeden.

    2. Wij maken belanghebbende attent op mogelijke belangenverstrengeling of de schijn daarvan.

    3. Wij dragen bij aan duidelijke communicatie rond technische producten en technologieën met betrekking tot de toepassing en de eventuele nadelige gevolgen daarvan.

    4. Wij wijzen iedere vorm van omkoping af.

    5. Wij baseren onze conclusies, aanbevelingen en aanbiedingen op de meest actuele, beschikbare informatie.

    6. Wij onderhouden onze technische competentie, kennen onze grenzen en maken die in onze dienstverlening aan anderen bekend.

    7. Wij vermelden bij publicaties, rapporten en andere voorkomende ingenieurswerkzaamheden de bronnen en bijdragen waarop ons werk steunt en wij staan hierbij open voor terugkoppeling en aanbevelingen.

    8. Wij respecteren de culturele waarden en de bevolking van de landen waarin wij werken.

    9. Wij behandelen anderen met respect en vermijden schade aan henzelf, hun eigendom, reputatie en werk.

    10. Wij dragen door een loyale en open samenwerking naar vermogen bij aan een gezonde ontwikkeling en toepassing van het ingenieurswerk in zijn vele facetten.

    Uitwerking

     

    In verband met de leesbaarheid wordt in de KIVI NIRIA gedragscode over de ingenieur in de 'hij'-vorm gesproken. Waar 'hij' staat, kan echter ook 'zij' worden gelezen. Hetzelfde geldt voor 'zijn' en 'haar'.

    1. Bij technische beslissingen houden wij rekening met de veiligheid en gezondheid van mens en omgeving. Daarnaast maken wij de factoren bekend die de veiligheid van de maatschappij en het milieu beïnvloeden.

    1.1 De ingenieur onderkent dat de levens van personen, maar ook de veiligheid en het welzijn van de maatschappij mede afhankelijk zijn van technische overwegingen, menselijke besluiten, handelingen en gedrag, en dat deze zich uiten in processen, producten, machines en structuren.

    1.2 De ingenieur zal geen plannen, specificaties of aanbevelingen goedkeuren of verhullen die niet voldoen aan geldende veiligheidsregels en -standaarden of het welzijn van de maatschappij anderszins in gevaar brengen.

    1.3 De ingenieur zal zijn klant of opdrachtgever op de hoogte stellen, wanneer zijn professionele afweging wordt overstemd in omstandigheden die het welzijn en/of die de veiligheid van de maatschappij in gevaar brengen.

    1.3.1 De ingenieur zal de veiligheid en betrouwbaarheid van de systemen, waarvoor de ingenieur verantwoordelijk is, gedegen evalueren alvorens er goedkeuring aan te geven.

    1.3.2 De ingenieur zal handleidingen (met relevante standaarden en kwaliteitsnormen) verschaffen die de gebruiker in de gelegenheid stellen veilig gebruik te maken van de producten en systemen waarvoor de ingenieur verantwoordelijk is.

    1.3.3 De ingenieur zal in het kader van de uitoefening van zijn beroep bij de daarvoor aangewezen autoriteiten melding maken van omstandigheden die een gevaar vormen voor de veiligheid, de gezondheid of voor het milieu.

    1.4 Als een ingenieur gegronde redenen heeft om aan te nemen dat een persoon of bedrijf zich gedraagt in tegenspraak met deze gedragscode en dat dit een gevaar vormt voor de veiligheid, de gezondheid of het milieu, dan zal de ingenieur dit eerst binnen zijn bedrijf aan de orde stellen. Uitsluitend wanneer hij daar geen gehoor vindt, zal hij de autoriteiten ervan op de hoogte stellen, op schrift en met inbegrip van de benodigde, relevante informatie.

    2. Bij een mogelijke belangenverstrengeling of de schijn daarvan maken wij de belanghebbenden daarop attent.

    2.1 De ingenieur zal belangenverstrengeling en de schijn daarvan actief vermijden en daartoe geen werk aannemen waarvan te voorzien valt dat er belangenverstrengeling zal ontstaan voor hemzelf, de klant of werkgever van de ingenieur.

    2.2 De ingenieur zal aangaande een project geen betaling, vergoeding of compensatie (financieel of anderszins) accepteren van, of toekennen aan, derden zonder vooraf instemming te hebben gekregen van alle belanghebbenden.

    2.3 De ingenieur zal geen inkomen zoeken of verwerven voor het specificeren van goederen en diensten (of leveranciers daarvan) voor een project zonder openbaring aan de klant en werkgever.

    2.4 De ingenieur zal het publieke belang scheiden van zijn zakelijk en persoonlijk belang, en op een wijze handelen die transparant is voor belanghebbenden.

    2.5 Als een ingenieur tijdens het uitoefenen van zijn beroep tot de conclusie komt dat een project niet zal slagen, zal de ingenieur zijn werkgever/opdrachtgever daarvan op de hoogte stellen en daarover adviseren.

    2.6 De ingenieur zal informatie, die onderdeel is van een project, vertrouwelijk behandelen en niet gebruiken voor persoonlijk gewin of op een manier die schadelijk is voor de opdrachtgever, werkgever of het publiek belang.

    2.6.1 De ingenieur zal projectinformatie die vertrouwelijk is, niet vrijgeven zonder instemming van de belanghebbenden tenzij geheimhouding in strijd is met de wet of goede orde.

    2.6.2 De ingenieur zal (gevoelige) informatie of kennis, opgedaan in commissies of besturen, vertrouwelijk behandelen.

    2.6.3 Ontwerpen en constructies van opdrachtgevers zullen niet worden vermenigvuldigd of verspreid zonder toestemming van de opdrachtgever.

    2.7 De ingenieur zal apparatuur, inventaris, laboratorium- of andere faciliteiten van de werkgever slechts met toestemming van hem gebruiken voor private doeleinden.

    2.8 Wanneer de ingenieur, naast werkzaamheden die hij in loondienst verricht, tevens overlappende/concurrerende werkzaamheden voor derden verricht, dan zal hij de werkgever daarover inlichten of vooraf om toestemming vragen wanneer de wet dit voorschrijft.

    2.9 Bij het uitvoeren van werkzaamheden waarin het aanpassen, veranderen, toepassen of vernieuwen van constructies of ontwerpen kan leiden tot het aanvragen van een nieuw patent of copyright, zal de ingenieur aan zijn opdrachtgever vooraf duidelijkheid verschaffen over de implicaties met betrekking tot intellectuele eigendomsrechten.

    3. Wij dragen bij aan duidelijke communicatie rond technische producten en technologieën met betrekking tot de toepassing en de eventuele nadelige gevolgen ervan.

    3.1 De ingenieur zal volledig, objectief en instructief zijn in alle professionele rapporten, deposities en getuigenissen en zal geen relevante informatie verhullen of achterhouden.

    3.2 De ingenieur is bereid om in diverse maatschappelijke verbanden, netwerken, discussies of publicaties de betekenis en de reikwijdte van zijn vak, en van de toepassingen daarvan, toe te lichten of uit te leggen en zodoende een bijdrage te leveren aan de opleiding van anderen.

    3.3 De ingenieur acht zich gehouden om, alleen of in vereniging, te wijzen op maatschappelijke risico's of gevolgen bij het toepassen van producten, processen of theorieën binnen zijn vakgebied en te streven naar een correctie van mogelijke misverstanden of onjuiste weergaven dienaangaande.

    4. Wij wijzen iedere vorm van omkoping af.

    4.1 De ingenieur zal geen giften, vrijstellingen of extra's, direct of indirect accepteren of toekennen in relatie tot de uitkomst van het werk waarvoor hij verantwoordelijk is.

    4.2 De ingenieur zal niet meewerken aan het manipuleren van resultaten of rapporten naar aanleiding van directe of indirecte betalingen, beurskoersen, bonusregelingen of enige andere vorm van gewin.

    5. Onze conclusies, aanbevelingen en aanbiedingen baseren wij op de meest actuele, beschikbare informatie.

    5.1 De ingenieur zal een professionele reputatie opbouwen op persoonlijke merites.

    5.2 De ingenieur zal werk, projecten en contracten zoeken of accepteren op basis van kwaliteiten en kwalificaties, relevant voor dat werk.

    5.3 De ingenieur zal geen werk aantrekken of accepteren onder voorwaarden die de professionele afwegingen en inschatting compromitteren.

    5.4 De ingenieur zal geen misleidende representatie van het eigen werk of dat van anderen naar buiten brengen en zal zich een redelijke mate van moeite getroosten om misrepresentatie door anderen tegen te gaan of te corrigeren.

    5.5 De ingenieur zal zijn reputatie, naam en/of firmanaam niet lenen voor gebruik door personen of bedrijven die zich bezighouden met frauduleuze of oneerlijke praktijken.

    5.6 De ingenieur zal zich niet verschuilen achter geheimhouding, andere personen of bedrijven om fouten of onethisch gedrag te verbergen. Voor zover hij contractueel aan geheimhouding is gebonden zal hij die fouten of dat gedrag in eerste instantie intern bij werkgever of opdrachtgever bespreken. Indien hij dit noodzakelijk acht, zal hij in de openbaarheid treden zonder, voor zover mogelijk, daarbij geheime informatie te betrekken.

    5.7 De ingenieur zal eigen fouten erkennen en uit zichzelf melden waar dat nodig is om mogelijk daaruit voortvloeiende schade te voorkomen.

    5.8 De ingenieur zal geen werknemers werven of producten verkopen onder valse voorwendselen.

    6. Wij onderhouden onze technische competentie, kennen onze grenzen en maken die in onze dienstverlening aan anderen bekend.

    6.1 De ingenieur zal zijn professionele ontwikkeling gedurende de gehele carrière onderhouden en mogelijkheden scheppen voor de professionele en ethische ontwikkeling van medewerkers.

    6.2 De ingenieur zal als getuige-deskundige alleen een mening geven waar deze is gebaseerd op de eigen deskundigheid en competentie en waar deze mening kan worden gebaseerd op feiten. Indien hij in een getuigenis toch teruggrijpt op kennis of een mening van anderen zal hij dit duidelijk aangeven.

    6.3 De ingenieur zal zijn eigen verworvenheden of verantwoordelijkheden in het huidige of eerder werk juist weergeven. Brochures of andere publicaties voor het aantrekken of zoeken van werk zullen accuraat zijn met betrekking tot feiten, werknemers, werkgevers, associaties, gezamenlijke ondernemingen en verworvenheden.

    6.4 De ingenieur zal geen kritiek uiten, zijn mening geven of rapport uitbrengen zonder onderliggende financiële bindingen te vermelden.

    6.5 De ingenieur zal toelichting op werkzaamheden juist uitleggen en zal onterechte uitingen, die bijvoorbeeld ten koste van derden of de integriteit van zijn beroep gaan, vermijden.

    7. Bij publicaties, rapporten en andere voorkomende ingenieurswerkzaamheden vermelden wij de bronnen en bijdragen waarop ons werk steunt en we staan hierbij open voor terugkoppeling en aanbevelingen.

    7.1 De ingenieur zal bij het schrijven van technisch wetenschappelijke publicaties deze onderbouwen met argumenten en feiten, duidelijk gescheiden van speculaties en preposities.

    7.2 Technische publicaties (proefschriften, artikelen, boeken) die gebaseerd zijn op onderzoek van meer dan een enkel individu, dienen alle significante bijdragen te vermelden. Medeauteurs moeten hun toestemming hebben verleend voor publicatie zover niet anders is overeengekomen of voor zover de auteurswet dit voorschrijft.

    7.3 De ingenieur zal zich niet inlaten met plagiaat.

    7.4 De ingenieur zal streven naar openheid en transparantie en zal vrijheid van meningsuiting van anderen respecteren en nastreven.

    8. Wij respecteren de culturele waarden en de bevolking van de landen waarin wij werken.

    8.1 De ingenieur zal respect tonen voor lokale waarden, onder meer door het dragen van gepaste kleding, en zijn gedrag met betrekking tot heilige plaatsen en riten.

    9. Wij behandelen anderen met respect en vermijden schade aan henzelf, hun eigendom, reputatie en werk.

    9.1 De ingenieur zal werk van anderen niet onnodig of ongefundeerd bekritiseren.

    9.2 De ingenieur zal geen werk ondernemen of techniek aanwenden waardoor onrechtmatige wijze directe of indirecte schade wordt toegebracht aan anderen, hun bezittingen of werking van bezittingen.

    9.3 De ingenieur zal zich niet inlaten met intimidatie, pesterij, uitsluiting of het scheppen van een werksfeer waarin dat wordt geaccepteerd.

    9.4 De ingenieur zal een gelijke behandeling en beoordeling van alle medewerkers nastreven en zich niet inlaten met het bevoordelen of benadelen van anderen op grond van gunsten of diensten die niet gerelateerd zijn aan het werk.

    10. Wij dragen door een loyale en open samenwerking naar vermogen bij aan een gezonde ontwikkeling en toepassing van het ingenieurswerk in zijn vele facetten.

    10.1 De ingenieur volgt de ontwikkelingen op zijn eigen vakgebied en stimuleert die wijze van werken bij zijn medewerkers.

    10.2 De ingenieur is zich bewust van de noodzaak tot samenwerking met meerdere disciplines bij het toepassen van nieuwe technologieën, technische kennis en knowhow, waaronder methoden en modellen, en van de daarbij benodigde onderlinge openheid en loyaliteit.

    10.3 De ingenieur steunt zijn medewerkers bij de analyse van technische en sociale moeilijkheden door flexibele oplossingen aan te dragen die ruimte bieden voor latere aanpassingen op grond van voortschrijdend inzicht.