• A
  • A
  • Extreemrechtse moeite met Breivik

    - De reacties op Breivik weerspiegelen ‘de eigenaardige en pluriforme ideologie die dikwijls onder "extreemrechts" wordt geschaard’. Socioloog Jonathan Mijs (Harvard) ging als internetjournalist op onderzoek uit en rapporteert waarom deze stroming moeilijk kan leven met Breiviks daden en gedachten.


    'Afgelopen week berichtte de Volkskrant uitvoerig over een Nederlands e-mailadres dat te vinden zou zijn in de verzendlijst van het manifesto waarmee Anders Breivik zijn gruwelijke moorden van een context voorzag. Dagblad Trouw meldde dat het om drie Nederlanders gaat; drie zogenaamde "orthodoxe neo-katholieken".

    Los van de vraag of de genoemde heren daadwerkelijk iets gemeen hebben met de ideologie van Breivik, bevestigt een nadere kijk op Breiviks manifest dat de Nederlandse connectie niet op een toeval berust. Verder geven zijn manifest en bijhorende propagandafilm een kijk op de bijzondere aard van Breiviks gedachtengoed. Een kijkje op het internetforum Stormfront - dat zichzelf omschrijft als een 'community of White Nationalists' - waar Breivik zijn gedachten eerder deelde, bevestigt de eigenaardige en pluriforme ideologie die dikwijls onder "extreemrechts" wordt geschaard. Hier volgt een stukje internetjournalistiek.

    In Breiviks propagandafilm verschijnt op een gegeven moment een aankondiging (10:29) waarin wordt gerefereerd aan de totstandkoming van "The Poor Fellow Soldiers of Christ and of the Temple of Solomon, referred to as the Knights Templar". De oprichting van de ridderorde vindt plaats in 2002, te London. De beweging ziet zichzelf als leiders van een kruisvaart; als een beweging die strijdt voor de rechten van "autochtone Europeanen"; en als een oorlogstribunaal die de vervolging en terechtstelling van "verraders" op zich neemt.

    Oorlog tot 2083

    Haar vijanden zijn de politiek-correcte "cultuurmarxisten" die de elite vormen van menig Europese staat en de Europese Unie in het bijzonder. De ridderorde rekent op een burgeroorlog tussen de cultuurmarxistische elite enerzijds, en haar bevolking anderzijds; een oorlog die drie fasen telt en zal duren tot om en nabij 2083.

    Op het affiche is verder te lezen dat de ridderorde is gesticht door 12 gezanten uit 10 Europese landen: Noorwegen, Griekenland, Spanje, Rusland, Servië, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, België, en -- hier komt het -- Nederland. Geheel in lijn met de kruistocht die Breivik zegt te voeren, zie je als je goed kijkt naar één van Breiviks zelfportretten op zijn linkerschouder een embleem prijken: "Marxist Hunter".

    DMarxist hunter

    Discussie ontleedt

    Ondertussen wordt Breiviks ideologie ontleedt in de bijdragen op het "toevluchtsoord" van extreemrechts, Stormfront.org, dat sterk bouwt op Nederlandse bijdragen. (De term is overgenomen uit Willem de Kosters uitstekende studie naar het online forum, in 2006. Zie hier.) Ik heb hieronder de meest interessante bijdragen die de laatste weken verschenen op een rijtje gezet om zo de strekking weer te geven van de discussie rondom Breiviks moorden onder extreemrechts.

    Een eerste reeks commentaren lijkt Breiviks daden en ideologie af te keuren op grond van de "zionistische" aard van zijn gedachtengoed. Deze groep komt op het eerste gezicht overeen met de traditionele kijk op nationalistisch extreemrechts, al zetten de schrijvers zich tevens af tegen het katholicisme en nuanceren zij hun antisemitisme.

    Brama: "... een zionistisch leugendocument is de beoordeling van kundigen die hier al een blik in hebben geworpen. Ben benieuwd naar andere reacties."

    Adelaar: "Van wat ik ervan gelezen heb, is dat in grote lijnen het geval. Hij wil een herstel van de katholieke macht, daarbij over het hoofd ziend dat de katholieken in de jaren negentig nauw samenwerkten met de moslims."

    TheNetherlands14: "Komt op me over als een standaard zionistische Christen, haat jegens de Islam en de Islam de schuld geven van de problemen in Europa."

    route_88: "Hij die heult met het zionisme is buiten een zionist ook een verrader. Zijn motivatie komt absuluut in geen verste verte in de buurt van mijn kringen, Anders Breivik sympatiseerde met Wilders, israel en de EDL."

    Machine_Dream: "Niet elke blanke nationalist is een doorgewinterde Joden hater."

    route_88: "Een echte nationalist sympathiseerd niet met zionisten.
    Hij hoort namelijk te leren uit de geschiedenis, en hier zijn conclusies uit te trekken.
    Btw ik haat geen joden, ik haat israel en zionisten/zionisme."

    'Blank, blond en blauwogig'

    Ook wordt het Breivik niet in dank afgenomen dat hij het eigen nest heeft bevuild, blijkens het volgende schrijven:

    Brama: "Deze man heeft deze aanslagen MOGEN plegen! HIJ is met 14 jaar wel weer vrij (misschien wel eerder!) HIJ heeft de multiculdrammers een enorme dienst bewezen door alles wat Blank, blond en blauwogig is te demoniseren. Wapenvergunningen worden nu anders verleend, christendom wordt in een verdomhoekje gezet, de islam als slachtoffer neergezet.. Deze man was al jaren actief op internet, heeft gheel wat uitspraken gedaan, schreef veel en uitvoerig.. deze man MOET gewoon bekend geweest zijn bij de gedachtenpolitie.."

    Legitimiteit

    Een andere groep heeft geen probleem met Breiviks daden, maar bediscussieert de legitimiteit van het maken van (de verkeerde) slachtoffers:

    jnwb: "Zijn ideeën waren wel goed, Maar wie gaat nou zoveel (blanken) jongeren dood schieten? Noem je dat een Nationalist? Het is een gestoorde gek, die het Nationalisme of christendom in het duister zet.
    Zionist of geen zionist, Zoiets doe je niet!"

    GermaansOffensief: "Natuurlijk is het strategisch een goede zet om zo sociaal democraten aan te pakken. Maar toch bekruipt mij een verkeerd gevoel bij het afknallen van eigen volk."

    AJH.van.Buuren: "Het is spijtig te moeten constateren dat U voor het uitschakelen van verraders niet beschikt over dat wat nodig is. Er wacht U ongetwijfeld een andere taak."

    Voorspelling komt uit

    Een ander onderwerp dat wordt bediscussieerd, ten slotte, is de zelfmoord van Breivik. Een bijdrage geeft een analyse die mijn inziens het dichtst bij de kern van de zaak komt:

    GermaansOffensief: "Anders Breivik heeft volgens mij geen zelfmoord gepleegd omdat hij al wist wat voor impact zijn daad zou hebben. Hij wist dat hij onsterfelijk zou worden, want zijn naam zal worden opgenomen in de geschiedenisboeken. Zijn naam zal in de toekomst regelmatig worden genoemd wanneer men spreekt over islamofobie, multiculturalisme, extreem-rechts geweld, etc. Hij wist dat zijn manifest, dat 1518 bladzijdes beslaat, over heel de wereld zal worden gelezen, zal worden geanalyseerd en besproken. Hij geniet hier van. Hij geniet van de aandacht en zal zich waarschijnlijk nu euforisch voelen omdat hij nu z'n denkbeelden kan ventileren. Niet actief, want men gunt hem geen podium. Maar niemand kan voorkomen dat zijn denkbeelden worden besproken in de media. Dat zijn manifest wordt gelezen door derden en wellicht ook een aantal zal inspireren. Breivik zal geen zelfmoord plegen, hij gaat zijn nieuwe status als beruchtste massamoordenaar vieren. Hij wil zien wat de impact is van zijn daad. Helaas ben ik bang dat er weinig zal veranderen, ik ben zelfs bang dat hij met zijn daad een averechts effect heeft gegenereerd. Want wie in Noorwegen zal vanaf vandaag nog kritisch durven te zijn op de islam of de multiculturele samenleving?"

    En daarmee zijn we weer rond. De voorspelling komt uit: de media jagen op Breiviks geestverwanten, Wilders voelt zich gedwongen afstand te nemen van Breiviks gedachtengoed, ik lees Breiviks manifest en schrijf dit stuk.'

    Jonathan Mijs
    mijs@fas.harvard.edu