• A
  • A
  • Water op Saturnus

    - Hoe kan op de grote gasplaneet Saturnus water voorkomen? De Europese infraroodsonde Herschel heeft dit raadsel opgelost. De bron van het levensvocht blijkt klein en verbluffend.



    Astronomen breken zich al meer dan een decennium het hoofd aan de vraag waar het water in de wolkenlagen hoog in de dampkring rond Saturnus van daar komt. De enorme stormen en wolkenbanden die de reusachtige planeet beheersen, bevatten allerlei chemische brouwsels, maar water was er eerder nooit ontdekt. Totdat de ESA met Herschel - vol Nederlands ruimtevernuft -  Saturnus en zijn maantjes ging aftasten.

    Herschel ontdekte dat de maan Encladus op zijn zuidpool allerlei vulkanische fonteinen blijkt te hebben. Deze spuiten voor menselijke ogen onzichtbaar gebleven waterdamp uit een 'hete zee' onder de ijskoude korst van het oppervlak en dat tot buiten de eigen aantrekkingskracht van het kleine hemellichaam. Op die manier is rond Saturnus een nieuwe ring ontdekt: een van flinterdunne waterdamp uit de fonteinen van Encladus.

    Drie tot vijf procent van de druppels uit deze ring komt uiteindelijk in de atmosfeer van Saturnus zelf terecht. Het kleine Encladus is daarmee de enige maan in het zonnestelsel waarvan wij nu weten dat hij de chemische samenstelling van zijn moederplaneet direct actief beïnvloedt. Wat dat water op Encladus zelf en in de wolken van Saturnus te weeg brengt? Hoe meer de mens bij Saturnus rondkijkt, hoe duidelijker wordt hoe weinig we nog weten en beseffen wat 'dichtbij ons' aan scheppingswonderen zich aanbiedt.