• A
  • A
  • Meesterschap in opleiden

    - Halbe Zijlstra had een PvdA’er als favoriete docent, die ook nog wethouder werd, meldde hij de PVV in het Kamerdebat over de lerarenopleidingen. Hoe komt de status van het vak ‘docent’ meer omhoog, vroeg de Kamer. Dat staat ook op 9 november centraal in het 3e debat Meesterschap, bij Windesheim in Almere.

    Kamerbreed werd in het debat gisteravond ondersteund dat de professionele status van de leraar sowieso opgewaardeerd hoort te worden. De staatssecretaris zegde daarom toe nog voor januari 2012 met een brief naar de Kamer te zullen komen, waarin hij zijn beleid schetst om via betere matching en selectiviteitsinstrumenten die positie van het vak te versterken.

    Voor de discussie over de relatie met de opleidingsscholen en de matching daarvan met de verbonden lerarenopleidingen en hun studenten is dit een belangrijke aanvulling op de agenda. De leden Biskop (CDA) en Jadnanansing (PvdA) benadrukten het belang van een focus op goede matching om de student met ambitie om docent te worden 'op de juiste plek' zijn draai snel en effectief te laten vinden.

    Meesterschap en nieuwe norm

    Op 9 november wordt in het derde Meesterschap-debat uitgegaan van wezenlijke, actuele vragen aan deze HBO-sector. Wat betekent de politieke en maatschappelijke kritiek op het HBO voor het niveau en de wijze waarop we de kwaliteit van 'samen opleiden' van leraren willen beoordelen? Wordt de opleidingsschool de nieuwe norm voor het leren en opleiden van leraren?

    Aldus de inzet van het debat dat op woensdag 9 november van 15.30 tot 18.00 uur plaatsvindt bij Windesheim Flevoland in Almere. Het kernthema is dit maal het partnerschap tussen scholen en lerarenopleidingen. Docenten, studenten, schoolleiders en politici debatteren over kansen en bedreigingen voor zulke vormen van partnerschap.

    De ontwikkeling van opleidingsscholen is in volle gang. Steeds meer lerarenopleidingen en scholen in het basis-, voortgezet- en middelbaar beroepsonderwijs kiezen voor een vergaande samenwerkingsrelatie, waarin het opleiden en (blijvend) professionaliseren van leraren het gezamenlijke doel is. Onlangs maakte staatssecretaris Zijlstra kennis met het fenomeen (academische) opleidingsschool en werd enthousiast over de wijze waarop daar leraren worden opgeleid.

    Een krachtig instrument

    Hij bevestigde zijn enthousiasme daarna in de nota 'Leraar 2020, een krachtig beroep!', waarin hij de potentie van de opleidingsschool nog eens onderstreept. In de nota pleit hij meermalen voor een versterkte samenwerking tussen scholen en lerarenopleidingen. Hij ziet de opleidingsschool daarbij als een krachtig instrument om het leren en professionaliseren van leraren vorm te geven.

    In het Kamerdebat over de kwaliteit van de lerarenopleidingen citeerde Jadnanansing onder meer de ScienceGuide Student van 2011, Simon Verwer. Deze had als 'Eerst de Klas' docent-student de ervaring opgedaan, dat het leraarschap als loopbaanoptie in woorden wel aangeprezen wordt, maar de facto soms toch weinig weerklank vindt. 

    Verwer verwoordde dat zo:  "Als je mensen vraagt: 'vind je de leraar een belangrijke functie?' dan zegt iedereen politiek correct meteen 'ja!' Als je vraagt: 'heb je ideeën hoe leraren het onderwijs kunnen verbeteren?' dan zegt iedereen ook 'ja!' Als je dan vraagt: 'zou je willen dat jouw kind in het onderwijs gaat werken als leraar?' dan klinkt er een oorverdovende stilte."

    Tweede lero-studie impuls geven?

    Om die reden willen veel fracties in de Kamer een impuls geven aan de ambitieuze aspirant docent voor PO en VO. Zij bepleiten dat PO-docenten en -studenten het regulier tarief blijven betalen aan collegegelden, als zij een tweede studie willen doen, voor bijvoorbeeld het VO.  Dit zou bij- en omscholing en LevenLangLeren in het onderwijs een krachtige aansporing kunnen geven.

    Het kabinet voelt hier niet zo veel voor, zo bleek. Dit zou een afwijking ten principale inhouden van de ingreep van minister Plasterk in de bekostigingsregels: één bachelor en één master per student. Zijlstra wees op de mogelijkheid om de nieuwe lerarenbeurs voor zulke vervolgstudies in te zetten. Mar ook hij kon niet weerspreken, dat schoolbesturen weinig animo zullen hebben om hen docenten via zulke ondersteuning 'kwijt te raken' aan andere opleidingen in een tijd van forse personeelstekorten. PvdA en D66 kondigden om strijd aan hier een vervolgdiscussie en moties aan te zullen wijden.

    Visies van Kamerleden op het leraarschap

    PvdA'er Tanja Jadnanansing vertelde eerder op ScienceGuide al over haar ervaringen met leraren. Met name haar meester Sahtoe maakte in haar jeugd in Suriname een onuitwisbare indruk.  Daarom sprak Jadnanansing na het eerste Meesterschap-debat nog eens met hem. "Het begint met echte liefde voor je vak en leerlingen. Voor mij is voor een leraar van essentieel belang: hou je echt van jonge mensen? Als je neerbuigend denkt over jonge mensen dan moet je geen leraar worden."

    Ook de andere woordvoerders in de Tweede Kamers vertelden over hun favoriete leraar, tijdens dat eerste Meesterschapsdebat in Utrecht. HO-woordvoerder Beertema (PVV) had in het Kamerdebat deze week zorgen over het cultuurrelativisme in het onderwijs. Doordat veel linkse docenten de toon zetten in de professie zou dit leerlingen onvoldoende aanzetten tot kritisch denken.

    Zijllstra deelde deze zorgen minder. Zijn favoriete leraar was gedurende zijn loopbaan ook nog PvdA-wethouder. Toch had hij van hem het meest geleerd en had hij de beste herinneringen aan de lessen van die docent. Een suggestie van Jadnanansing aan Beertema om vanwege zijn zorgen te bepleiten dat het vak maatschappijleer verplicht zou moeten zijn voor  alle schoolsoorten, werd door de PVV omarmd.

    Kennisdeling door 5 faculteiten

    In het meest recente Debat Meesterschap op de HAN lag de nadruk op de rol van onderzoek en kennisdeling in het debat rond lerarenopleidingen in het HBO. HAN-faculteitsdirecteur Titia Bredée zei daarover toen: "Kennisdeling doe je niet als docent alleen in je lokaal. Delen doe je in groepen, met vakgenoten en mensen van buiten. Ander gebeurt het gewoon niet. Dat is de reden waarom wij als 5 grote faculteiten dit platform hebben ingericht."

    In het debat rond het delen en vermeerderen van kennis gaven lectoren als Marijke Kral en Ron Oostdam hun visie op de rol van onderzoek in het educatief hoger onderwijs. Ieder vanuit hun eigen vakgebied - passend onderwijs, dovenstudies en leren met ICT - benadrukten zij het belang van kennisdeling, een onderzoekende houding bij docenten en studenten en het kritisch evalueren van het eigen functioneren. Op het betoog van lector Kral kwam zelfs een nadere reactie vanuit Harvard door promovendus Jonathan Mijs.

    Het derde Meesterschap debat vindt plaats op woensdag 9 november van 15.30 - 18.00 uur bij Windesheim Flevoland, Hospitaaldreef 5 in Almere. Aanmelden kan tot en met vandaag hier. Het aantal plaatsen is beperkt, wees er dus snel bij.