'Van onze scholen vragen we steeds meer. Naast het
standaardpakket van taal en rekenen willen we lessen over kunst,
natuur, burgerschap, diversiteit en omgaan met geld. Docenten
vragen zich af: hoe moet ik dat bolwerken?
Laten we van die alom gewenste extra's er twee uitlichten:
burgerschap en diversiteit. Tijdens een lezing van de Amerikaanse
onderwijsexpert Christine Sleeter (California State University
Monterey Bay) aan de UvA stelde zij de vraag waarom deze lessen,
zowel in de VS als in Nederland, apart worden gegeven.
Aan de Amerikaanse scholen waar zij haar onderzoek verricht,
staan lessen over patriottisme, nationale trots en eenheid los van
multicultureel onderwijs. Dat onderwijs komt vaak neer op 'learning
about others', leren over andere culturen en minderheden terwijl de
lessen over burgerschap de archetypische witte Amerikaanse man
behandelen.
Burgerschap en diversiteit zijn zo met elkaar verweven in de
samenleving dat je deze thema's ook in de klas moet verbinden,
vindt Sleeter. Zij besloot daarom met haar klassen opzoek te gaan
naar hun identiteit. Met simpele vragen leerden de kinderen elkaars
waarden kennen: Wat eet je? Wat doe je in het weekend? Als je
afspreekt om 11 uur, mag je dan te laat komen?
Haar belangrijkste doel was dat kinderen elkaar accepteerden en
zich in elkaar konden verplaatsen. Dus voordat iedereen elkaar in
de haren vloog sprak ze een paar basisregels af voor een rustig
verloop van de discussie. Sleeter gaf toe, dat is makkelijker
gezegd dan gedaan.
In deze lessen, maar ook in het reguliere programma,
introduceerde zij een democratisch proces. Nadat ze op de eerste
schooldag een stemming hield over welke onderwerpen behandeld
moesten worden, kreeg dit vervolg. Leerlingen wilden vaker stemmen
en verbaasden zich over de transparantie en eerlijkheid van dit
proces. Deze methode druist in tegen het idee van de docent als
autoriteit in het klaslokaal. Volgens Sleeter geen probleem zolang
docenten hier op voorbereid worden.
Die voorbereiding moeten docenten in spe vanaf nu krijgen.
Althans, als het aan Jet Bussemaker ligt, rector aan de Hogeschool
van Amsterdam. Begin dit jaar kondigde zij aan dat haar
pabostudenten vanaf nu beter worden voorbereid op lesgeven in de
grote stad, waar vaak een grote verscheidenheid in culturen extra
uitdagingen met zich meebrengt. Zonde dat mevrouw Bussemaker niet
bij deze lezing was.'
Lodewijk Berkhout studeert Onderwijskunde aan de UvA. Eerder
studeerde hij Biologie en was hij ASVA-voorzitter.
Lodewijk Berkhout. Foto: Mathijs Voordenberg