• A
  • A
  • Waartoe dienen rechtenstudies eigenlijk?

    - Rechtenstudies bij de universiteiten kunnen de borst nat maken. De commissie die de kwaliteitsbeoordeling van hun accreditatie voorbereidt gaat een ingrijpende boodschap meegeven. Wat is hun inhoudelijk doel in de 21e eeuw?

    Bij het analyseren van de kwaliteit en missie van de opleidingen van de WO Rechtenfaculteiten zijn de visiterende QANU-experts op enkele fundamentele vragen en dilemma's gestuit. ScienceGuide verneemt dat het daarbij niet zo zeer gaat om gebreken in kwaliteit of niveau die men zou constateren. De vragen van de betrokken experts in het vakgebied en de wetenschappelijke discipline reiken namelijk verder.

    Meer dan toga beroepen

    Bij hun analyses zijn zij zich vragen gaan stellen bij het waarom van het betrokken academische aanbod. De rechtenstudent en haar opleiding van vandaag zijn immers al lang niet meer bezig met waar deze discipline in de kern voor is ingericht bij de universiteiten. Immers, het is niet meer de realiteit binnen dit kennisdomein dat de rechtenstudent na het behalen van de meester-titel in hoofdzaak of primair een functie gaat vervullen in een 'toga beroep' of binnen de wetenschappelijke kringen die zich verdiepen in de vragen van het recht en de historie, filosofie en metafysica daarvan.

    De rechtenopleidingen verzorgen feitelijk een gewaardeerde en kwalitatief adequate opleiding voor beleidsambtenaren en andere mensen die organisaties, bedrijven en instellingen ondersteunen bij hun beleidsontwikkeling en de bestuurlijke en juridische aspecten daarvan. Gelet op de loopbanen van de afgestudeerden krijgen zij duidelijk waardering op de arbeidsmarkt voor de kwaliteit die zij daarbij weten in te brengen. Maar de vraag rijst dan wel of de betreffende faculteiten en opleidingen voor het verzorgen van zulk HO-aanbod waren bedoeld en of en hoe zij daar kwalitatief ook voldoende en to the point aan worden 'gemeten'.

    Bij de doordenking van de desbetreffende visitatie is die vraag nu op tafel gekomen. Scherp geformuleerd: zijn de rechtenopleidingen niet eigenlijk in heel belangrijke mate een soort brede 'liberal arts' opleiding voor de bestuurlijke sector geworden? Het antwoord op die vraag moet daarbij allereerst van de universiteiten komen. Deze moeten tevens aangeven welke conclusies zij daaraan verbinden voor het profiel, de differentiatie van het aanbod en de actuele eisen van kwaliteit en toekomstige ontwikkeling van deze opleidingen.

    Een side letter met gevolgen

    Het is, gelet op de aard van de visitatierapportages en hun vertaling in accreditatiebesluiten niet vanzelfsprekend, dat het agenderen van dit vraagstuk zou gebeuren in de analyses die worden opgesteld voor een accreditatiebesluit. Naar verluidt wordt overwogen een 'side letter' op te stellen bij de visitatierapportages om de universiteiten ertoe aan te zetten in het kader van de verdere ontwikkeling en vernieuwing van hun onderwijsaanbod deze vragen nadrukkelijk op de agenda te zetten, intern en onderling.

    Tegen de achtergrond van de noodzaak van profilering en differentiatie van HO-instellingen en de meerjarige planvorming en prestatieafspraken daarvoor zal het domein van rechten er niet aan kunnen ontkomen reeds nu die fundamentele vragen aan de orde te stellen. In het kader van de uitvoering van de Strategische Agenda van het kabinet, het rapport Veerman en de plannen van verschillende instellingen om te komen tot vergaande strategische samenwerking komt dit thema daarmee voluit op de agenda van het hoger onderwijs debat en beleid.

    Bij de nadere uitwerking van proflering en samenwerking van universiteiten in zwaartepuntvorming en taakverdeling zou daarmee het profiel en de maatschappelijke opdracht van Rechten veel nadrukkelijker op tafel gaan komen dan wellicht velen voor mogelijk hielden. Het debat over het profiel van de instellingen krijgt daarmee een onverwachte, stevige impuls, waarmee politiek en bestuurlijk Den Haag zich ongetwijfeld zal willen gaan bemoeien. Al was het maar omdat velen daar zelf in zulke rechtenopleidingen hun Alma Mater hebben gevonden.


    Gerelateerd nieuws:
    1 september  Kabinet eert Joep Lange
    1 september  Gecontroleerd ruimte geven
    28 augustus  Bussemakers staanplaats
    22 augustus  UMC's grote bron van kennis
    22 augustus  NVAO waarschuwt universiteiten
    22 augustus  Lerende docenten gezocht