Data durven delen

4 november 2011 - De affaire Stapel heeft de roep om het vrijgeven van onderzoeksdata versterkt. In hoeverre zijn wetenschappers bereid dit te doen? Volgens onderzoekers van de UvA is dat afhankelijk van de sterkte van het gevonden bewijs en de kwaliteit van de statistische resultaten.

De onwelwillendheid om onderzoeksdata te delen wordt vaak toegeschreven aan angst bij de wetenschappers dat onafhankelijke heranalyse van die data fouten in hun werk zichtbaar maakt of tot tegenstrijdige conclusies leidt. UvA-onderzoekers Jelte Wicherts, Marjan Bakker en Dylan Molenaar deden voor het eerst systematisch onderzoek naar deze veronderstelling.

De UvA-psyschologoen koppelden de onwelwillendheid om data te delen voor heranalyse aan 1.148 statistisch significante onderzoeksresultaten in 49 wetenschappelijke artikelen in twee toonaangevende psychologische tijdschriften. De resultaten van het onderzoek zijn afgelopen week gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift PLoS ONE.

De onwelwillendheid om data te delen blijkt samen te hangen met een zwakkere bewijsvoering en een hogere prevalentie van schijnbare fouten in het rapporteren van statische resultaten. Dit werd vooral zichtbaar wanneer deze  fouten betrekking hadden op de statistische significantie van de gepubliceerde onderzoeksresultaten.

De onderzoekers concluderen dat statistische resultaten vooral moeilijk te verifiëren zijn als heranalyse een grotere kans geeft op contrasterende conclusies. Dit benadrukt, stellen de onderzoekers, het belang van het invoeren van verplicht beleid omtrent data-archivering.