"Tijdens de Designers en Artists for Genomics-Awards in het
Leidse Naturalis presenteerden onderzoekers én kunstenaars samen
hun plannen, variërend van pratende planten, een urine-meet-systeem
en de oplossing voor lelijke betonnen gebouwen.
Mensenrechten in schimmels
Eén van de mooiste voorstellen vond ik die van Charlotte Jarvis
samen met het Netherlands Proteomics Centre. Zij willen genetisch
gemodificeerde schimmels maken, waarbij in het genoom van de
schimmel de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens
geschreven staat. Vervolgens willen ze appels besmetten met deze
schimmel en deze versturen naar Genomics-centra over de hele
wereld.
Als verschillende instituten het genoom van de schimmel
sequencen, kan de hele wereld kennis nemen van de belangrijke
boodschap. Dit plan viel helaas niet in de prijzen, misschien wel
omdat het over de wereld sturen van genetisch gemodificeerde
schimmels aan de nodige regels gebonden is.
Korstmos op Leids laboratorium
Eén van de prijswinnaars was Lionet Billiet samen met het
Kluyver Center, die het plan hebben om met behulp van
korstmossen (lichenen) lelijke gebouwen een beetje op te
fleuren. Lichenen zijn symbioses tussen schimmels en algen die vaak
op stenen groeien, en hebben een karakteristieke gele kleur. Het
idee van de kunstenaar is om deze schimmels op grote schaal toe te
passen op lelijke grijze betonnen (universiteits)gebouwen (zie
plaatje boven van het biologisch laboratorium in Leiden) om ze zo
een beetje op te fleuren. Ook kunnen lichenen functioneren als
biosensor voor vervuiling. Helaas groeien ze erg langzaam, dus de
jury wenst het team veel geduld met het realiseren van hun
plan concrete lichen.
Een ander winnend plan heet Edible Time Machine en
gaat in op huidig onderzoek naar de relatie tussen voeding,
levensstijl, gezondheid en veroudering. De onderzoekers van het
Netherlands Institute for Healthy Aging in Leiden hebben samen met
de kunstenaars een vijftal recepten samengesteld waarvan ze denken
dat de verouderende bevolking dit over 50 jaar gaat eten. Dit is
gebaseerd op onderzoek naar voedingspatronen van mensen die heel
oud worden. Verder viel een project met pratende planten in de
prijzen, en een plan om urine te gebruiken als monitor voor een
gezonde levensstijl.
Biokunst springlevend
De jury reikte vier prijzen van 25.000 euro uit, waarmee de
teams hun plannen kunnen gaan realiseren. De resultaten hiervan
zijn vanaf juni 2012 in Naturalis te zien. Ik verwacht een
restaurant waarin de 5 menu's geserveerd worden, een opstelling
waarin de bezoeker zijn eigen urine kan analyseren, pratende
planten en brokken beton gedecoreerd met schimmels, maar de
kunstenaars hebben hier misschien zelf hele andere ideeën over. De
prachtige inzendingen laten maar weer eens zien dat biokunst,
letterlijk en figuurlijk, springlevend is."
De Designers and Artists for Genomics Awards is een
initiatief van het Netherlands Genomics Initiative (NGI)
en Waag
Society, samen met Naturalis, en het Center for
Society and the Life Sciences (CSG). Deze wedstrijd is een
stimulans om de samenwerking tussen wetenschappers en kunstenaars,
mogelijk te maken. Na een succesvolle eerste editie in 2010 werden
op 8 december in Naturalis, Leiden, de prijzen voor de tweede
editie uitgereikt.
Eerdere columns van Eva Teuling leest u
hier.