• A
  • A
  • OCW wil HBO-docent zonder leservaring

    - Het kabinet wil promotieplekken vrijmaken voor onderzoekers die voorbereid moeten worden op het HBO-docentschap. Saillant detail: zij mogen geen onderwijservaring opdoen tijdens hun promotie. Het Promovendi Netwerk Nederland (PNN) noemt dit “een compleet raadsel”.

    "Het kabinet heeft deze week bekend gemaakt dat er in de toekomst promotieplekken komen voor onderzoekers die specifiek worden voorbereid op een carrière als HBO-docent. Curieus detail is echter dat deze promotieonderzoekers - afgezien van het feit dat ze geen werknemersstatus krijgen - wettelijk wordt verboden onderwijservaring op te doen tijdens hun promotieonderzoek.

    Dit verrassende besluit kwam deze week naar buiten met de publicatie van het antwoord van staatssecretaris Zijlstra op Eerste-Kamervragen over de strategische Agenda Hoger Onderwijs, waarin wordt ingegaan op het zogenaamde 'bursalensysteem' voor promovendi, waarin jonge onderzoekers hun werknemersstatus kwijtraken.

    Onvoldoende nagedacht over bursalensysteem

    Voor het Promovendi Netwerk Nederland is het antwoord van de staatssecretaris de zoveelste aanwijzing dat er onvoldoende is nagedacht over de effectiviteit van de invoering van het bursalensysteem. PNN-voorzitter Linda Klumpers: "Het blijft voor ons een compleet raadsel waarom het huidige kabinet deze maatregelen neemt. De ene keer is het vanwege de kosten, de andere keer weer om hetzelfde te doen als andere landen en daarna weer eens omdat het beter voor de kwaliteit zou zijn.

    En nu is het weer om een "breder pallet gepromoveerden te genereren". Helaas heeft de staatssecretaris, ondanks herhaalde vragen van verschillende partijen, nog geen enkele keer cijfers gegeven waaruit zou blijken dat een bursalensysteem beter, goedkoper of meer gewenst zou zijn. Op deze manier mag en kan een bursalensysteem wat ons betreft absoluut niet worden ingevoerd."

    Verarming van kwaliteit HBO-docent

    In de Strategische Agenda schrijft staatssecretaris Zijlstra dat het aandeel gepromoveerde docenten op het HBO toe moet nemen. Dit proces kan versneld worden door invoering van bursaalpromovendi: "De maatregel is niet alleen bedoeld om het aantal gepromoveerden te verhogen, maar ook om een breder palet gepromoveerden te genereren dat voorziet in de behoeftes van R&D-intensieve bedrijven en van de publieke sector zoals het onderwijs waarbij hogere eisen gesteld worden aan de beroepsuitoefening." Echter, bursaalpromovendi mogen tijdens de promotie geen onderwijs geven, in tegenstelling tot werknemerpromovendi. Het bursalenstelsel leidt zo tot een verarming van de kwaliteit van docenten in het HBO.

    Op vragen van Eerste Kamerleden of er wel genoeg recht gedaan werd aan de bijdrage en rol van bursaalpromovendi, antwoordde Zijlstra op 12 december jl.: "Zij worden gezien als (junior) kennisproducenten, maar ze kunnen ook een traject volgen waarin leerlingaspecten een rol spelen.". Het is echter volledig onduidelijk wat de staatssecretaris hiermee bedoelt. Het PNN ziet de komst van het bursalenstelsel niet als een winst, maar als een verlies voor de kenniseconomie."

    Achtergrond bursalensysteem en Promovendi Netwerk Nederland:

    PNN heeft al eerder twijfels geuit over de invoering van bursaalpromovendi. Zo leidt het creëren van meer promotieplaatsen (een vurige wens van het kabinet) namelijk tot het verminderen van de begeleidingstijd per promovendus. Dit komt de kwaliteit van de promotie niet ten goede, net zo min als het promotierendement. Een verlaging van het promotierendement heeft grote financiële gevolgen: geld dat de overheid in onderzoek steekt, verdwijnt simpelweg. Ook staat de invoering van bursaalpromovendi haaks op de wens vanuit Europa. In een rapport van de Europese Commissie en de European University Association werd het Nederlandse promotiesysteem expliciet genoemd als voorbeeld voor de overige Europese landen. Voor Europa staat de werknemersstatus, waarbij promovendi betaald worden voor het onderzoek dat ze doen en het onderwijs dat ze geven, hoog in het vaandel. Het promotierendement ligt in Nederland dan ook stukken hoger dan in landen met een bursalensysteem. Het ontnemen van reguliere arbeidsvoorwaarden (ontslagbescherming, zwangerschapsverlof, pensioenopbouw) brengt de uitstekende internationale positie van Nederland in gevaar.