De wenselijk geachte overdracht van de 'Leidse' Thomas More pabo
in Rotterdam aan de plaatselijke scholenkoepel RVKO is "een
bijzondere situatie" schrijft Halbe Zijlstra aan de Hogeschool
Leiden. Hij is daartoe zelfs bereid de WHW fundamenteel te
wijzigen. Dat is veel eer voor een aparte uitzondering. Is deze
nodig?
Nee, zeggen juristen met WHW-expertise tegen
ScienceGuide. Als OCW wilde, dan was een relatief
eenvoudige oprichting van een afgesplitste Thomas More hogeschool
mogelijk. Het zware middel van wetswijziging kon dus weleens andere
oogmerken en motieven hebben dan het helpen van de Leidse
hogeschool en de Rotterdamse basisscholen.
Zwaar middel ingezet
De blijkt al uit de brief van OCW aan Leiden. Eén van de
voorwaarden die het ministerie stel voor de overdracht is namelijk
merkwaardig: "De governancestructuur…. sluit belangenverstrengeling
tussen de instelling voor primair onderwijs en de instelling voor
hoger onderwijs uit." Maar de kracht van de gekozen opzet is nu
juist, dat werkveld PO professionele HO-vorming optimaal samengaan.
Zou de governance integratie van de relevante kwaliteitsambities en
'belangen' dan bewust moeten tegengaan?
De juridische onderbouwing waarom de WHW niet gewijzigd hoeft te
worden volgens kenners van de HO-regelgeving, leest u hier. Waarom zou OCW het zware, tijdrovende
middel van wetswijziging dan toch willen inzetten, met de Thomas
More casus als aanleiding? Wat maakt dit nodig en wenselijk?
Het antwoord lijkt te zijn: 'Veerman' en 'MBO'. Differentiatie
en profilering in het hoger onderwijs worden door de huidige WHW
eigenlijk maar in één richting gestimuleerd, die van
zwaartepuntvorming binnen een groter verband. Voornemens van
verschillende instellingen laten dat merken. De intensivering van
samenwerking tussen de drie universiteiten in de zuidvleugel van de
Randstad - Leiden, Delft en Erasmus Rotterdam - en de Amsterdamse
perikelen over een mogelijke UvA-VU-fusie zijn daar signalen
van.
Ruimte voor variëteit
Tegelijkertijd wordt bij andere instellingen gekeken hoe men
profilering ook op andere manieren kan inrichten en impulsen geven.
Bij Inholland wil men de locaties in de grote steden van de
Randstad veel meer een eigen karakter en profiel laten ontwikkelen,
om de verbinding met de maatschappelijke omgeving en haar
professies veel meer inhoud te geven. Sommige politieke partijen
hebben in dat verband wel eens gepleit voor 'opsplitsing' van grote
HO-instellingen. Nog los van de grote bureaucratiekosten daarvan
was er een belangrijke belemmering daarvoor: de WHW en zijn rem op
het ontstaan van nieuwe HO-instellingen.
Door in de wet 'deconcentratie' en zelfs 'defusie' mogelijk te
maken - via een wijziging om de Thomas More ter wille te zijn -
kunnen de bewindslieden de ruimte voor variëteit in de invulling
van de profilering vergroten. Tevens maakt dit mogelijk, dat
anderen dan de huidige bestuurlijke eenheden van het HO
onderwijsaanbod van HBO en WO gaan aanbieden. En wie wil kiezen
voor schaalverkleining van zijn universiteit of hogeschool, die
weet dan waar hij aan toe is en langs welke weg dit mogelijk kan
worden.
Vmbo-MBO-HBO?
Als dit in de WHW mogelijk blijkt, dan is de stap naar het MBO
nog maar een kleine. ScienceGuide verneemt dat vanuit OCW
ook in die sector het streven naar minder eenzijdige druk richting
schaalvergroting steeds meer nadruk krijgt. Deconcentratie zou ook
voor de soms zeer omvangrijke regionale ROC's kunnen helpen hun
profielen voor de betrokken regio's of steden aan te scherpen.
De wetgeving biedt daar al enige ruimte voor, maar bij wijziging
van de WHW is een belangrijke extra doorbraak mogelijk. Als 'Thomas
More nieuwe stijl' mag van de WHW zou straks een MBO-instelling
(delen van) een hogeschool over kunnen nemen. Vakscholen of
professionele colleges binnen een beroepssector met een aanbod van
vmbo-MBO-HBO kunnen zo mogelijk gemaakt worden en dat is nuttig
voor bijvoorbeeld regio's die demografisch krimpen, maar wel
voldoende professioneel HO-aanbod willen behouden.