"Je mag best naar de studiefinanciering kijken, maar niet in het
oog van de bezuinigingen." Zo bezag de staatssecretaris de situatie
rond de financiering van het hoger onderwijs en
de studenten. Een sociaal leenstelsel was voor Zijlstra niet
zonder meer onbespreekbaar, gelet op het verkiezingsprogramma van
onder meer zijn eigen VVD.
Toch is de financiële situatie wel onderdeel van de
SF-discussie. Met name in het licht van de eerstvolgende CPB-raming
gaf Zijlstra aan dat een njetnooit op voorhand gegeven mocht
worden. "Je kunt nooit zeggen, we moeten er van af blijven." Dat
Zijlstra een mogelijk afscheid van het huidige stelsel
van studiefinanciering niet kan en wil uitsluiten, lijkt in
lijn met eerdere scenario's die onder meer op het Ministerie van
Financiën worden uitgezet.
Donker beeld van hoger onderwijs
In de discussie bij het Volkskrant-debat waren naast Halbe
Zijlstra ook de Leidse rector/voorzitter Paul van der Heijden
en publicist Bastiaan Bommeljé te gast. Het beeld van het hoger
onderwijs dat oprees in de Rode Hoed was bij vlagen gitzwart. Met
name Bommeljé grossierde in diskwalificaties van het HO en
beschuldigingen van corruptie. "Je hebt de Soprano's, Nina Brink en
de VSNU. In die volgorde van onbetrouwbaarheid."
Zijlstra erkende dat er problemen waren in het hoger onderwijs,
maar wilde wel waken voor al te veel zwartgalligheid. Juist een
versterkte kritische houding van docenten en managers en een
scherpere rol voor de Onderwijsinspectie en NVAO zullen volgens de
staatssecretaris bijdragen aan een hoge kwaliteit van
onderwijs.
Fusie en defusie beide mogelijk
Zijlstra wilde daarbij niet uitsluiten dat er in dat proces de
komende tijd nog wel wat incidenten naar buiten zouden komen. "Ik
voorspel dat er nog wel wat zullen komen, juist omdat de teugels op
dit moment worden aangetrokken en er door de betrokkenen echt strak
op de kwaliteit gezeten wordt."
Over de vraag of een betere kwaliteit bereikt wordt door meer
samenwerking tussen onderwijsinstellingen of juist door 'defusie'
hield Zijlstra zich op de vlakte. "Als fusie het middel is om je
doel te bereiken dan ben ik daar niet perse tegen. Maar je moet dat
wel heel kritisch bekijken." Ook wat betreft de discussie rond
'defusie', zoals deze in gang is gezet rond de toekomst van
de Pabo Thomas More, liet de staatssecretaris zich
in vergelijkbare bewoordingen uit.
Rector Van der Heijden liet weten dat de samenwerking tussen
Leiden, Rotterdam en Delft niet als een fusie gezien moet worden.
"We hebben een strategische alliantie met elkaar gesloten. We
moeten allemaal investeren in profilering en daarbij is het niet
meer dan logisch dat je naar elkaar kijkt wie wat wel en wat
niet doet."