Het instituut geeft in deze nieuwe notitie 'Valorisatie als
feitelijke kerntaak universiteiten' drie
aanbevelingen dit effectief te realiseren. Allereerst moet
gestimuleerd worden, dat elke universiteit een eigen
valorisatieprofiel ontwikkelt. Meer verscheidenheid versterkt de
impact van valorisatie als aanjager van innovatie.
Target: de Donald Duck
Het is voor de betrokken instelling daarbij noodzakelijk, dat
zij de ontwikkeling van valorisatie tot kerntaak in eigen huis en
binnen de WO-sector monitoren. Daartoe zou men
bijvoorbeeld de eigen strategische plannen, jaarverslagen
en het loopbaanbeleid moeten benutten. Rathenau zegt dar wel bij:
'zorg voor afstemming, want het succes van valorisatie is
afhankelijk van vele partijen.' De notitie voor de Tweede Kamer met
de aanbevelingen over kansen voor meer valorisatie in het
WO leest u hier.
Tijdens de recente Valorisatieparade werd als opmaat voor de
notitie en de discussie met de Kamer besproken door De Jonge
Akademie en het Rathenau Instituut hoe men de maatschappelijke
en economische toepasingen van kennis impulsen kan geven.
"Valorisatie is een relatief jong begrip en wat het omhelst is
daarom nog niet voor iedereen gelijk," oordeelde Frans Berkhout,
VU-hoogleraar Innovatie en Duurzaamheid bij die gelgenheid.
"Voor mij is het naast onderzoek en onderwijs onderdeel van het
wetenschap bedrijven. Het is onderdeel van ons sociale contract met
samenleving dat wij onderzoek naar buiten brengen en kennis delen."
Wat voor Berkhout valorisatie in optima forma is? "Dat je onderzoek
wordt uitgemeten in de Donald Duck. Voor zover ik weet is dat nog
niemand gelukt."
Kassafunctie benauwend of bevrijdend?
Volgens UTwente-hoogleraar Albert van den Berg hoort bij
valoriseren ook het publiceren en verdedigen van onderzoek op
congressen. "In de politiek vergeten ze dat wel eens. Valorisatie
in economische zin krijgt daar te veel aandacht." De nadruk van de
politiek op de 'kassa'-functie van onderzoek zorgt volgens hem voor
extra druk die averechts werkt. "De vrijheid en ruimte van het
fundamentele onderzoek inperken werkt benauwend voor de
creativiteit van de wetenschapper. Ik vrees dat zo juist de kassa
minder zal rinkelen."
Jan Raaijmakers van het pharmabedrijf GlaxoSmithKline is
bijzonder hoogleraar Pharmaceutical Technology Assessment aan de
UU. Aan hem werd tijdens de Valorisatieparade gevraagd in
hoeverre het vermarkten van onderzoek tot belangenverstrengeling
kan leiden. Zijn antwoord was verrassend. "Wetenschappers moeten
juist naar belangenverstrengeling zoeken!" De koppeling met het
bedrijfsleven en investeerders is de weg naar succesvolle
valorisatie van research. "Maar wees daarbij altijd open en
transparant. Bij goede communicatie hoeft belangenverstrengeling
geen probleem te zijn."
Valkuilen en heldere checks
Frans Berkhout kende nog wel meer valkuilen met betrekking tot
valorisatie. "Op het moment dat je je mengt in het maatschappelijke
en politieke debat, zullen er mensen zijn die je integriteit in
twijfel trekken of je neerzetten als zakkenvuller. Wees je je
daarvan bewust, maar laat het je niet tegenhouden. Ik ben zelf in
een commissievergadering in de Tweede Kamer wel eens geconfronteerd
met rare vragen. Alsof ik daar slechts zat om nieuwe
onderzoeksgelden los te krijgen, zo wilde PVV'er De Mos de
aanwezigen laten geloven."
In de discussie over kennistoepassing en kennisdeling wordt vaak
de vraag op tafel gelegd hoeveel kennisinstellingen nu écht
aan valorisatie doen. En wat levert dat op? Met een nieuw
volg-en-check-model biedt het Rathenau
Instituut kennisinstellingen de middelen
om valorisatie-inspanningen en opbrengsten systematisch
meten.