• A
  • A
  • Code tegen medische belangenconfliten

    - KNAW, KNMG en de Gezondheidsraad stellen een code op over de omgang met belangenverstrengeling. De belangen van deskundigen in medisch-wetenschappelijke en adviescommissies worden voortaan openbaar gemaakt om belangenverstrengeling of oneigenlijke beïnvloeding te voorkomen.

    Minister Schippers van VWS reageert instemmend op dit initiatief: "Een belangrijke stap op weg naar vertrouwen." Zij stuurt het document naar de Tweede Kamer waar het debat over belangenverstrengelingen al vaak wordt gevoerd.

    Gebaat bij samenwerking met bedrijfsleven, overheid en maatschappij

    De Akademie acht deze Code van belang, omdat de wetenschap gebaat is bij samenwerking met bedrijfsleven, overheid en maatschappelijke instanties. In de medische wetenschap, bijvoorbeeld, is die samenwerking belangrijk voor de ontwikkeling van nieuwe medische producten, zoals geneesmiddelen en vaccins. Maar door nauwe samenwerking kunnen wetenschappers op verschillende niveaus verweven raken met de industrie, en kunnen wetenschappers onderling tegengestelde belangen hebben.

    Maar de mogelijke problemen kunnen zich ook wijder uitstrekken, zo is gebleken. Belangenverstrengeling kan ook voorkomen in andere wetenschappelijke sectoren en bij patiëntenverenigingen. De meer dan 30 organisaties die de Code hebben ondertekend onderkennen dat iedereen belangen heeft en dat deze, in plaats van ontkend juist zichtbaar en controleerbaar gemaakt moeten worden.

    Reputaties en opdrachtonderzoek

    Het document raakt aan zulke situaties  waarin het onafhankelijke oordeel van een deskundige onder druk kan komen te staan. Financiële belangen kunnen een rol spelen, maar ook persoonlijke relaties, 'reputatiemanagement', opdrachtonderzoek en publiek-private samenwerking.

    Partijen die verantwoordelijk zijn voor de totstandkoming van wetenschappelijke adviesrapporten en behandelrichtlijnen voelen de noodzaak om het risico op oneigenlijke beïnvloeding zoveel mogelijk uit te bannen. De eventuele risico's van verwevenheid van belangen zijn ook een bron van zorg gebleken van media en parlement.