• A
  • A
  • Sociaal leenstelsel aan flarden

    - De hervorming van de studiefinanciering kreeg dit weekend twee forse tegenslagen. Beide dankzij de leden van GroenLinks. Voor een sociaal leenstelsel is geen brede politieke steun meer en het CDA lacht in zijn vuistje.

    Het congres van GroenLinks heeft de lijn van de partij ten aanzien van de toekomst van de studiefinanciering fundamenteel bijgesteld. De coalitie voor een sociaal leenstelsel lijkt  in duigen, nu GL de partners van VVD, PvdA en D66 op dit punt terzijde schuift. Na de diepe twijfel bij de PvdA op dit punt sinds enige weken lijkt alleen D66 nog onverkort voor een sociaal leenstelsel.

    Geen HO-Kunduz manoeuvre

    De VVD was eveneens een voorstander, maar leverde dit grotendeels in tijdens de kabinetsformatie. Alleen de masterbeurs zou volgens de sociale leningen omgezet worden, zo besloten VVD en CDA met gedoogsteun van de PVV. Bij de eventuele extra bezuinigingen komend voorjaar zou een verdere doorvoering van een sociaal leenstelsel nog kunnen, mits daar voor VVD en CDA elders in de Kamer, in het midden, constructieve steun voor zou bestaan.

    De leden van de GroenLinks voelen niets voor zo'n manoeuvre à la Kunduz. Zij hebben het verkiezingsprogramma uit 2010 feitelijk ingetrokken en eisen nu een 'studietax' als alternatief voor de huidige studiefinanciering. Hier zal zeker de VVD weinig of niets voor voelen, maar ook D66 zal het als onderscheidend punt ter profilering van electoraal concurrent GroenLinks niet snel overnemen.

    Tegelijk geeft het partijcongres aan dat men GroenLinks niet wil laten onderdompelen in een links blok met SP en PvdA. Dat levert op HO/SF-terrein extra wrijving op, want dit blok kent hier nu liefst drie opvattingen tegelijk: sociaal leenstelsel (PvdA met toenemende reserves en onrust), behoud SF (SP) en studietax (GL). De verdeeldheid op de linkse en progressief-liberale flanken is hier groter dan ooit.

    De stille winnaar

    Stille winnaar op dit punt? Het CDA. Deze partij blokkeerde als verliezer bij de verkiezingen niettemin grotendeels een sociaal leenstelsel tijdens de kabinetsformatie en zette zijn idee van een collegegeldverhoging na de nominale studieduur door. Voor het verdere behoud van de basisbeurs is vooral een verwarde links-liberale oppositie nuttig en de politieke opmars van een andere partij die deze CDA-lijn ondersteunt.

    Dat eerste is nu een feit. Dat tweede is door de electorale hoogconjunctuur van de SP eveneens aan de orde. Het CDA hoeft voor zijn SF-beleidsvisie dus niet meer afhankelijk te zijn van de gedoogpartner. En ook dat bevalt velen binnen die partij, zeker op de meer vooruitstrevende vleugel, zeer goed.