• A
  • A
  • Deeltijdplan raakt bedrijfsleven

    - De werkgevers willen graag meer HBO-opleidingen. Vooral de Associate degree voor meer MBO-HBO doorstroom willen zij oppoetsen. Maar er zit een haar in de soep: zo’n opleiding is meestal in deeltijd. De SER is daarbij kritisch op wat OCW hier van plan is, ook met de langstudeerboete.

    VNO-NCW en MKB Nederland hebben in kaart gebracht welke Ad's vanuit de arbeidsmarktbehoefte veel belovend zouden kunnen zijn. OCW is bereid een extra ronde van toekenningen te doen als stimulans van de doorstroom en het opvangen van arbeidsmarkttekorten.

    Nieuwe opleidingen moeten aan twee voorwaarden voldoen: ze moeten kwalitatief aan de maat zijn en ze moeten aansluiten bij vraag uit de arbeidsmarkt. Halbe Zijlstra stelt geen maximum aan het aantal nieuwe Ad-programma's.

    Onverwacht en verwarrend

    De Ad's zijn nu nog een pilot maar OCW wil ze een vaste plek geven in het hoger onderwijs en de WHW daarvoor wijzigen. Lange termijn strategie van de bewindsman is dat in 2020 15 % van de HBO-instroom bij de Ad terechtkomt, nu is dat nog 1 %. Het bedrijfsleven geeft aan dat de Ad nu nog weinig bekend is en dat daardoor bij de meest betrokkenen als decanen, studenten en bedrijven weinig animo merkbaar is.

    Terwijl de bedrijven met hogescholen en ROC's aan het verkennen waren waar Ad-aanbod nog een zinvolle impuls voor de arbeidsmarkt en het LevenLangLeren zou kunnen zijn, werden zij verrast door de ingreep van de staatssecretaris in het HO-deeltijdonderwijs.

    ScienceGuide verneemt, dat in een afrondend overleg van de hogescholen met de werkgevers tot deze laatste doordrong, dat de positie van het HBO op dit terrein ineens fundamenteel veranderd was. Dat OCW niet langer bekostigen zou wat zij gezamenlijk wilden bepleiten bij Zijlstra, was een onverwachte en verwarrende omstandigheid.

    Daar komt bij, dat het bedrijfsleven in de gekozen aanpak tot nu toe geen rekening had gehouden met het feit dat een expansie van dit aanbod primair door de deelnemers zelf - en dus vooral ook hun werkgevers en de sociale fondsen - gefinancierd zal moeten worden.

    Dit was evenmin opgenomen in de voorstellen vanuit de topsectoren om het human capital te versterken en LLL impulsen te geven in tekortsectoren. De SER is in ditzelfde verband geruime tijd bezig geweest een verkennende visie op dit terrein te formuleren. Dat ging niet vanzelf, zo bleek.

    SER wil juist sterke HBO-deeltijd

    De SER concludeert nu: "Gezien de verwachte behoefte aan opscholing en omscholing van werkenden en werkzoekenden, is het nodig dat bekostigde én private onderwijsaanbieders zich inspannen om het gewenste aanbod ook te leveren. Voor zover op- en omscholing worden gekoppeld aan erkende diploma's (mbo, hbo en wo), kunnen ook ROCs, hogescholen en universiteiten een grotere rol spelen, bijvoorbeeld door hun expertise en infrastructuur efficiënter in te zetten." 

    Van afschaffing van bekostiging is in het advies geen sprake. De SER herhaalt zelfs nadrukkelijk " zijn eerdere pleidooi om het collegegeldkrediet ook beschikbaar te stellen voor studenten boven de 30 jaar en zo de toegankelijkheid van scholing voor deze groep te bevorderen."

    Sterker nog, het deeltijdonderwijs in het HBO wil de SER versterken als deel van de 'Veerman-profliering'. "Het pleidooi van de raad voor hbo-deeltijdonderwijs impliceert niet dat  elke instelling voor hoger onderwijs ook aanbieder van deeltijdonderwijs behoeft te zijn. De macrodoelmatigheid van deeltijdonderwijs kan mede gelet op de moderne mogelijkheden van communicatietechnologie en andere vraagpatronen op een andere wijze beoordeeld worden dan de macrodoelmatigheid van het voltijdonderwijs."

    "Ook meent de raad dat bij het aanbod en de bekostiging daarvan rekening gehouden kan worden met voorzienbare schaarste op de arbeidsmarkt. Dit sluit aan bij de Strategische Agenda Hoger Onderwijs waar wordt aangegeven dat er meer ruimte komt voor deeltijdaanbod in sectoren waarin dit nodig is."

    Langstudeerboete strijdig met beleid

    De plannen van OCW op dit terrein beziet de SER-commissie dan ook kritisch. "Zo kent het hbo veel deeltijdmasteropleidingen die uitgaan van 90 EC in een driejarig traject. Momenteel zijn er alleen al 9000 studenten in het hbo die een onderwijsmaster in deeltijd volgen. Ongeveer 1600 studenten worden in het hbo opgeleid voor docent met een eerste graadsbevoegdheid. Studenten in deze trajecten hebben met de huidige langstudeerdersmaatregel geen enkele uitloopmogelijkheid."

    Zo kan de langstudeerboete "conflicteren met het beleid dat het opleidingsniveau van leerkrachten wil verhogen (onder meer lerarenbeurs), terwijl de maatregel ook niet bijdraagt aan het  verminderen van de voorziene tekorten in het onderwijs. Daarenboven is de raad van  mening dat de langstudeerdersmaatregel niet negatief mag uitwerken op niveau en  kwaliteit van de deeltijdopleidingen."

    "De raad bepleit daarom dat het kabinet voor die deeltijdopleidingen waar de benodigde  studietijd langer is dan bij de voltijdopleiding, de (uitwerking van de) langstudeersmaatregel zorgvuldig analyseert en zo nodig aanpast, zeker daar waar sprake is van voorziene tekorten op de arbeidsmarkt." 


    Gerelateerd nieuws:
    21 oktober  Een Vlaamse kaasschaaf
    14 oktober  GroenLinks verdeeld over studievoorschot
    13 oktober  WNT erodeert kwaliteit
    3 oktober  Techniek, ISIS en risico
    24 september  Education, not ignorance
    23 september  VU behoudt bekostiging