• A
  • A
  • LERU: lessen in succesvol lobbyen

    - De sterren staan gunstig voor de European Research Area (ERA). Dat vindt Kurt Deketelaere, secretaris-generaal van de liga van 21 topuniversiteiten: “Als de ERA er ooit van zal komen, dan zal het nu moeten zijn. Het bewéégt.” Over U-Multirank is Deketelaere kritischer.

    Politieke ervaring deed professor Kurt Deketelaere eerder op als kabinetschef in de Vlaamse regering; nu behartigt hij vanuit Leuven de belangen van de Europese onderzoeksuniversiteiten bij de Europese Unie. Is dat nog een trede ingewikkelder en bureaucratischer?

    Deketelaere: "Niet echt! De openheid van DG Research en Innovatie heeft me juist prettig verrast. Directeur-Generaal Robert-Jan Smits is zeer resultaatgericht, hij weet wat hij wil. Smits en Commissaris Geoghegan-Quinn lijken me een heel sterk duo. Op 30 januari presenteerde Eurocommissaris Máire Geoghegan-Quinn haar plannen voor de verdere realisatie van de Europese onderzoeksruimte. Zij heeft daarbij haar nek echt uitgestoken met een vlammende speech die ieder voor zijn verantwoordelijkheid plaatst."

    Pensioenrechten

    Vormt het thema sociale zekerheid geen onoverkomelijk probleem? Hoe gaat het ooit lukken om interne grenzen voor wetenschappers te slechten als zij bijvoorbeeld hun pensioenrechten verliezen zodra zij in een andere lidstaat gaan werken? Deketelaere: "Het DG Sociale Zaken ziet inderdaad niet in wat er zo speciaal is aan onderzoekers. Maar tegelijk zie je dat de Europese Commissie onderwerpen steeds meer integraal oppakt, wat toch mogelijkheden moet bieden. Overigens heeft LERU een paper gemaakt over de sociale zekerheid  en de mobiliteit van onderzoekers, die voor de Europese Commissie  belangrijke input was."

    Pool van toponderzoekers

    De LERU heeft twee grote doelstellingen, vertelt Deketelaere in een rad tempo. "Allereerst doen wij belangenbehartiging voor instellingen die fundamenteel, grensverleggend onderzoek doen. Daarbij treden wij niet exclusief op voor de 21. Het werk wat wij doen komt in feite alle research intensive universiteiten ten goede."

    Deketelaere: "Daarnaast proberen we de onderlinge samenwerking tussen de 21 te versterken. We brengen als LERU heel wat onderzoekscapaciteit bij elkaar: we kunnen inspelen op de diverse KIC-thema's van het EIT [Knowledge and Innovation Communities van het European Institute of Innovation and Technology], op de Grand Societal Challenges van Horizon 2020 en de thema's van de Joint Programming Initiatives. Wij proberen onze leden te stimuleren om daarrond samen te werken. Niet dat ik zeg dat dat móet. Het laatste wat je moet doen met een prof is die te dwingen met een ander samen te werken."

    Naast de ruime pool van toponderzoekers die de LERU omvat, zijn er ook de senior staff members die door LERU rond diverse thema's bijeen worden gebracht. Zo is er een werkgroep met bibliotheekdirecteuren die zich voornamelijk over het thema open access buigt. Deketelaere: "Een van de meest productieve groepen is die van managers van de EU onderzoekscontracten."

    Doelmatige lobby

    De LERU lijkt het schoolvoorbeeld van een doelmatige Europese lobbyorganisatie. Wat zijn de belangrijkste successen die voor de universiteiten zijn binnengehaald in de afgelopen periode? Deketelaere: "Vanaf 2009 hebben we de switch gemaakt en proberen we in te spelen op het dagdagelijks beleid van de Europese Commissie. Zo hebben we duidelijk invloed kunnen uitoefenen op de voorstellen rond Horizon 2020, de funding rules in het bijzonder. Daarnaast hebben we belangrijke papers gepubliceerd rond open access, rankings, academic freedom, research careers, doctoral studies, die duidelijk het Europees beleid mee vorm geven." 

    Dit jaar viert LERU alweer zijn 10-jarig bestaan. Kurt Deketelaere: "Een aantal van onze rectoren bezocht tien jaar geleden het 100-jarig lustrum van de Association of American Universities. Zij dachten toen 'eigenlijk zouden we in Europa ook zoiets moeten hebben voor research intensive universities', en toen was het idee van de LERU geboren."

    Vanaf 2002 zijn geleidelijk 21 universiteiten onder het LERU-label samengebracht. Op dit moment is er een ledenstop. Deketelaere: "Je kunt overigens enkel en alleen lid worden op invitatie. Je kunt mij niet bellen. Nou ja, dat wil zeggen, wanneer ik gebeld word met de vraag hoe een universiteit zich bij ons kan aansluiten, moet ik 'nee' zeggen. Maar in 2014 kan het ledenbestand eventueel worden uitgebreid."

    Ongerust

    Waar gaat de LERU in de komende periode haar pijlen op richten? Deketelaere: "We willen drie belangrijke thema's voor onze leden goed laten landen: de ERA, Horizon 2020 en de modernization of higher education, in het bijzonder U-Multirank." Over het laatste thema heeft de secretaris-generaal van de LERU zijn bedenkingen. "Ik maak me een beetje ongerust over het parcours dat U-Multirank nu loopt. In 2013 zou een eerste ranking gebeuren op basis van de input van 500 universiteiten. Wij vrezen echter dat het systeem verwarring zal gaan zaaien. Omdat je de gegevens op zoveel verschillende manieren kunt ordenen, kan elke universiteit straks wel in een of andere combinatie tot een top-drie behoren."


    Gerelateerd nieuws:
    31 oktober  Merkel blijft investeren
    31 oktober  De VOC als imperium
    31 oktober  Kleine HO-steden scoren best
    28 oktober  WO vreest "te veel regie"
    24 oktober  Nieuwe R&D-kansen in de EU
    23 oktober  Campus onderdeel HO-strategie