• A
  • A
  • Perspectief voor leraarschap

    - Het begon met de notitie 'Bouwstenen' en de ambitie de lerarenopleidingen tot echte kenniscentra te doen uitgroeien. 'Iedere meester een master', het zijn voor de vier samenwerkende educatieve faculteiten geen loze woorden.

    Wat begon met een initiatief van vier directeuren is uitgegroeid tot een steeds breder gedragen initiatief: lectoren zoeken de samenwerking en docenten boeken in werkgroepen de eerste concrete successen. In de aanloop naar Meesterschap 4 kijken de betrokken faculteiten terug op hun ontwikkeling en vooruit naar het krachtige persectief van hun samenwerking. Dat debat op 11 april bij de HvA over het geven van uitdagend onderwijs in de grote stad vindt u hier.

    In een nieuwe gezamenlijke publicatie beschrijven de vier grote educatieve faculteiten in het HBO dit perspectief als volgt. Het concrete vooruitzicht van partnerschap meesterschap, heterogeniteit en kennisdeling begint zich af te tekenen. De vier hogescholen geven hoge prioriteit aan gezamenlijke kennisontwikkeling en het ontwikkelen van bachelor- en masteropleidingen op topniveau. Zij werken toe naar opleidingen die worden gegeven in onderling samenhangende leeromgevingen, die elkaar versterken. Blended learning is het uitgangspunt.

    Hoe ziet ons onderwijs er uit in 2015? Een perspectief.

    In samenwerking met het werkveld leiden de educatieve faculteiten startbekwame docenten (bachelors) op, die voldoen aan de hoogste kwaliteitseisen, want in een kennissamenleving als de onze hebben leerlingen recht op excellente leraren. De ambitie gaat echter verder, want docenten zullen zich blijvend professionaliseren en zich ontwikkelen tot het niveau van master.

    Anno 2015 is er een kennisinfrastructuur die de randvoorwaarden schept voor dit hoge ambitieniveau. Deze infrastructuur is gebaseerd op de samenwerking van kenniscentra (lectoraten) en is verankerd in de opleidingen (bachelor, master) en (academische) opleidingsscholen.

    Het volledige pakket bachelors en masters is in alle regio's beschikbaar. De opleidingen worden aangeboden in een drietal leeromgevingen, die elkaar aanvullen en versterken:

    - Een regionale leeromgeving waar de student vanuit de dichtstbijzijnde lerarenopleiding en in samenwerking met de (academische) opleidingsschool wordt begeleid in de ontwikkeling van zijn vak- en onderzoeksdeskundigheid.

    - Een nationale leeromgeving waar door middel van een- en tweedaagse conferenties op een centrale plek in Nederland masterclasses, colleges, workshops en andere gezamenlijke bijeenkomsten worden gehouden.

    - Een digitale leeromgeving waar vakinhoudelijke, vakdidactische kennis en onderzoeksmethodologie tijd- en plaatsonafhankelijk worden aangeboden.

    Partnerschap

    Partnerschap komt tot uitdrukking in de nauwe samenwerking met studenten, het werkveld en (opleidings)scholen. De hogescholen hebben hoge verwachtingen van hun studenten. Een aantrekkelijk beroep is een beroep waaraan we eisen stellen. Voor zowel de bachelors als de masters start de opleiding met een intake en een studieadvies. Partnerschap met studenten betekent dat zij zich gedurende hun (onderwijs)­loopbaan kunnen blijven ontwikkelen, vaak in de vorm van professionele masters die aansluiten op de gevolgde bacheloropleiding en hun praktijkervaring.

    De vier hogescholen zorgen voor een volledig aanbod in elke regio. Om de kwaliteit van de opleidingen blijvend te waarborgen ontwikkelen zij deze gezamenlijk in nauwe samenspraak met het werkveld. In de eigen regio verzorgen docenten van de betreffende faculteit zoveel mogelijk het onderwijs.

    Blended learning is het uitgangspunt voor de vormgeving, dat wil zeggen een effectieve mix van e-learning en contactonderwijs. De begeleiding van praktijkonderzoek en het ontwikkelen van (vak)didactische en pedagogische competenties is waar mogelijk ingebed in een (academische) opleidingsschool waar onderzoekers, opleiders, docenten en studenten samen leren en werken in communities of practice.

    De afgelopen jaren hebben de faculteiten een intensieve samenwerking opgebouwd met (academische) opleidingsscholen. Opleiden in de school heeft ertoe geleid dat scholen en opleidingen steeds meer gezamenlijk de verantwoordelijkheid dragen voor het opleiden van leraren. De meerwaarde van dit partnerschap wordt steeds duidelijker, bijvoorbeeld in het creëren van rijke leeromgevingen voor de studenten en voor de voorgezette professionalisering van de docenten. De verbinding via onderzoek versterkt dit proces in hoge mate: docenten en lerarenopleiders werken als reflective practitioners intensief samen.

    Bachelors en professionele masters

    Het verzorgen dan de bacheloropleidingen vormt de kerntaak van de educatieve faculteiten. Dat gebeurt in nauwe samenwerking met (academische) opleidingsscholen en deze vormen van gezamenlijk opleiden breiden de hogescholen ook uit naar de masteropleidingen. Daarbij zal sprake zijn van een nauwe samenhang met onderzoek van de onderwijspraktijk, zoals de lectoren dat ontwikkelen en uitvoeren. Gezien het huidige en toekomstige tekort aan voldoende kwalitatief hoogopgeleide leraren is de basis hiervoor essentieel: voldoende kwalitatief goede initiële opleidingen.

    Studenten voeren praktijkgericht en ontwerpgericht onderzoek uit binnen de eigen werksituatie, want een professionele master is in staat tot hogere orde denken en handelen in complexe situaties. Zij dragen bij aan de verbetering van de onderwijspraktijk in het algemeen en op hun eigen school in het bijzonder.

    De masteropleidingen bieden mogelijkheden aan leraren om zich verder te professionaliseren en daarmee de schoolontwikkeling te bevorderen. Alle professionele masters hebben een gemeenschappelijke kern:

    - onderzoeken van de huidige praktijk;

    - ontwerpen en ontwikkelen van verbeteringen;

    - bewaken van kwaliteit;

    - leidend zijn bij onderwijs- innovatie- en implementatieprocessen;

    - ondersteunen van collega's.

    Kenniscentra

    De kenniscentra van de educatieve faculteiten werken inhoudelijk en personeel nauw samen. Borging van de wetenschappelijke kwaliteit van het onderzoek is de verantwoordelijkheid van de kenniscentra, waarin lectoren en docentonderzoekers hun expertise bundelen. Aan elke master is een lector verbonden en aan elke bachelor een docentonderzoeker.

    Kenniscentra en lectoraten in de educatieve sector richten zich primair op pedagogiek, didactiek, leerprocessen en zorg. Dit betekent dat voor vakinhoudelijke kennis (bijvoorbeeld economie of Engels) wordt samengewerkt met lectoraten uit andere sectoren van de hogeschool en/of hoogleraren van universiteiten.

    Studenten (bachelor en master) participeren tijdens de opleiding in onderzoek van het kenniscentrum. Hun inbreng is uiteraard afhankelijk van de fase in hun studie, hun ambities, de vereiste inbedding in hun studie en de speerpunten uit de onderzoeksprogrammering van de kenniscentra. Bij masterstudenten is hun onderzoek ingebed in hun eigen schoolontwikkeling.

    De verbinding van opleiding, onderzoek en schoolontwikkeling is de belangrijkste voorwaarde voor de breed gedragen ambitie: topdocenten die onderwijs verzorgen op topniveau.


    Gerelateerd nieuws:
    1 oktober  We missen de boot
    30 september  Leraren als leermeesters
    23 september  MBO moet op de schop
    19 september  Het systeem dollen
    17 september  Iedereen aan de 3D-printer
    16 september  Leve de polder!