• A
  • A
  • Rijke leeromgeving nog rijker

    - Hoe werkt een opleidingsschool nog beter? Hoe biedt deze de Pabo-student "een van nature rijke leeromgeving"? Na het Meesterschap 3 debat komt nu een proefschrift van Miranda Timmermans (HAN), dat dit uitdiept.

    Opleidingsscholen zijn een belangrijke partner voor lerarenopleidingen in het opleiden van goede leraren. Dat bleek al tijdens het debat 'Meesterschap 3' van de vier grote educatieve faculteiten in het HBO over deze nieuwe trend binnen de ontwikkeling van hun professie. "Je mag heel veel doen en daar ontwikkel je je het beste mee", zei daar bijvoorbeeld Willeke Lustig die zelf als Leraar in Opleiding (LiO) werkzaam is.

    Weten wat er omgaat in de leerling 

    Ook Ina van Eck die als leerkracht werkt op een opleidingsschool merkte de veranderingen ten goede. "De groei van een student is veel duidelijker zichtbaar. Doordat er meer afstemming is tussen de opleiding en de school, kunnen we het gat dichten. We moeten er bewust van zijn dat we elkaar nodig hebben."

    Lijn in het debat was duidelijk dat de opleidingsschool het nieuwe model gaat zijn voor de vorming van de docenten. "Het is waar we heen gaan op dit moment", aldus Kees van Bergeijk, schoolleider op het Martinus College. Fokke Hoekema, docent wiskunde, merkte op dat de zogeheten 'Community of learners'  van groot belang is voor de kwaliteit van onderwijs. "Samen lessen ontwerpen, door continu met elkaar te praten over wat werkt. Ik wil gewoon echt weten wat er omgaat in het hoofd van een leerling."

    Miranda Timmermans, onderzoeker bij het Kenniscentrum Kwaliteit van Leren van de HAN, gaat in haar dissertatie voort op deze doordenking en verwachtingen in het veld van de lerarenopleidinge en de scholen zelf. Hoewel alle studenten zich ontwikkelen tijdens de stages op de opleidingsscholen, maken deze scholen te weinig gebruik van de van nature rijke leeromgeving die ze bieden, zo laat haar onderzoek zien.

    Wat doen en leren ze echt?

    Zij promoveert op 14 maart in Tilburg op het onderzoek 'Kwaliteit van de opleidingsschool. Over affordance, agency en competentieontwikkeling'. Om het niveau van aanstaande leraren in het primair en voortgezet onderwijs te verhogen, heeft OCW eind jaren negentig het 'Opleiden in de school' geïnitieerd. Een groot gedeelte van de opleiding tot leraar vindt vanaf die tijd dan ook plaats op zogeheten opleidingsscholen. Deze bieden studenten van de lerarenopleidingen primair en voortgezet onderwijs stageplaatsen en begeleiden de stagiairs in hun leerproces.

    Timmermans belicht in haar onderzoek, dat werd uitgevoerd in 45 van deze opleidingsscholen, de vraag naar de kwaliteit van de opleidingsschool vanuit het perspectief van leren op de werkplek. Het onderzoek geeft inzicht in:

    - de manier waarop mentoren studenten (leraren in opleiding) uitnodigen tot deelname aan leerkrachtactiviteiten op de opleidingsschool (affordance)
    - welke leerkrachtactiviteiten studenten daadwerkelijk uitvoeren (agency)
    - wat zij ervan leren (competentieontwikkeling).

    Enorme kansen op meer kwaliteit

    Uit het onderzoek blijkt dat het aantal en de soort leerkrachtactiviteiten waaraan de student mag of moet participeren per opleidingsschool zeer verschillend is en afhangt van de begeleider van de student. De studenten zelf hebben een sterke voorkeur voor activiteiten met de leerlingen in de eigen groep. Alle studenten ontwikkelen zich tijdens de stage op een opleidingschool.

    Opleidingsscholen zijn zich vaak onvoldoende bewust van eigen kwaliteiten en de rijke leeromgeving die ze studenten van de lerarenopleidingen bieden. Er liggen dan ook enorme kansen voor de opleidingsscholen om samen met de lerarenopleidingen én met de studenten zelf te werken aan een nog betere invulling van het leren op de werkplek. Hierdoor zal de kwaliteit van de opleidingsscholen en van de toekomstig leraren toenemen.

    U kunt het volledige proefchrift hier als pdf raadplegen.


    Gerelateerd nieuws:
    30 oktober  HO moet onder wijzen
    28 oktober  HBO stapt niet in
    23 oktober  OCW voldoet aan rechterlijke eis
    23 oktober  Game helpt dementerenden
    22 oktober  Mythbusters in management
    22 oktober  Sapiens, niet zappiens