Bij het 3TU-jubileum waren twee onderwerpen het gesprek van de
dag: Leo Kouwenhoven en de CPB-prognoses. UT-voorzitter
Anne Flierman sprak het vermoeden uit dat 1 maart weleens als de
'Leo Kouwenhoven'-dag de historie in zou gaan. Ondanks het
feestelijk jubileum van de drie universiteiten. VNO-NCW-voorzitter
Wientjes sprak niettemin vooral over hoe onze economie nu gered
moet worden.
Let ook op positieve signalen
Hij erkende zonder omhalen de zeer ernstige situatie die uit de
prognoses spreekt. Het kabinet zal daarom doordacht, met vooral de
blik op de langere termijn moeten saneren. "Maar let ook op de
positieve signalen, die nog vrij onverwacht in deze cijfers naar
voren zijn gekomen. Daar moet je zo snel mogelijk bij
aanhaken."
Wientjes wees op het aanzienlijke herstel van de wereldhandel
dat zich al in de tweede helft van 2012 en in 2013 zal aandienen.
Nederland moet hier maximaal profijt van trekken. "De groei kan zo
ook weer snel omhoog en dat is het beste om de tekorten in hoog
tempo te reduceren. We moeten met het beleid daarom nu inzetten op
het snel bereiken van zo'n 2% groei van de economie."
Volgens Wientjes moet het kabinet daarom alles doen om "de
groeimotoren van ons land" waar mogelijk impulsen te geven. Nu gaan
snijden in de kennisinvesteringen vindt hij daarom volstrekt
verkeerd. "De groeimotoren van onze economie daar moet je van
afblijven. Kom als kabinet juist nu niet aan onderwijs, aan
onderzoek en wetenschap, de topsectoren, de universiteiten. Hier
zal ik voor vechten dat dit in het Catshuis de komende weken ook zo
gehoord zal worden."
Kennissector eigen taboes doorbreken
Wientjes wil dat ook de kennissector zelf vanuit deze
mentaliteit zich richt op kabinet en samenleving. Daarin moet men
eigen taboes durven overwinnen. Hij herinnerde eraan dat hij vijf
jaar geleden bij de vorming van de 3TU had gepleit voor een veel
gedurfdere aanpak, fusie tot één TU Nederland. "Men was boos op
mij, vandaag hoorde ik weer 'geen fusie!'"
"Maar ik heb maar één doel voor ogen. Wij moeten als land op
terreinen als die van de 3TU echt tot de wereldtop behoren. Dat kan
ook en als fusie daarvoor nodig is, voor bijvoorbeeld de rankings
en de topnetwerken in de wereld, dan ben ik voor fusie. De 3TU doet
het best goed, maar toch… In die rankings op wereldschaal kan het
echt nog steeds beter. Dat zie je aan de cijfers over de
gezamenlijke publicaties van TU's met bedrijven. Daar scoort ons
land zeer hoog en de uitstraling daarvan is zeer belangrijk."
Wientjes wees erop dat deze manier van denken ook elders in het
WO doordringt, tot zijn genoegen. "De universiteiten kijken anders
naar hun omgeving. Ze zien dat ze samen moeten werken om een
toppositie te bereiken en te behouden. Wij juichen dat toe. Je ziet
dat in Amsterdam bij de VU en de UvA, je ziet het ook elders in de
Randstad bij Leiden en haar partners. Voor allemaal geldt: keuzes
maken dat moet."
Jos, doe nou maar mee
Over de investeringen was Wientjes helder. Hij wil dat het WO
volop en enthousiast meedoet in de topsectoren. NWO raadt hij aan
dat ook te doen, al was het maar om bezuinigingen op andere posten
te voorkomen en om die topsectoren op peil te houden. "Jos doe nou
maar mee, dan gaat er misschien nog het minste af," zei hij plagend
dreigend tegen NWO-voorman Engelen.
Positiever is de insteek op andere terreinen. Zo prees Wientjes
hoe de provincies nu bereid zijn hun aanzienlijke middelen uit de
regionale en structuurfondsen van de EU primair in te zetten voor
acties vanuit de topsectoren. Ook hun vermogens uit de verkoop van
de energiesector kunnen zij zo veel productiever maken. Wientjes
wees op Limburg en de Universiteit Maastricht. Die met Chemelot en dergelijke grote projecten laten
zien hoe het kan en moet. "Daar weten ze wél wat je met zulke
middelen voor goeds kunt doen."