Op de bijeenkomst van Eerst de Klas-alumni Simon Verwer en Eke
Rebergen bij Studelta, een talentenorganisatie in Amsterdam-Noord
die jong hoogopgeleid talent helpt de stap te zetten naar
studiegerelateerd werk, zijn jonge docenten en beleidsmakers uit
het onderwijs gekomen om het in kleine kring te hebben over
kwalitatief hoogwaardig onderwijs.
De Denkfiguren streven er naar om recente ontwikkelingen in het
onderwijs vanuit een filosofische invalshoek te benaderen. In deze
bijeenkomst zijn dat het 'eigentijdse', het 'persoonlijke' en het
'excellente'. Wat is excellentie eigenlijk? Is dan ook de
eerste bijna filosofische vraag die gespreksleider Simon Verwer
zich daarbij als eerste afvraagt.
Docent als 'eindbaas'
Aan de hand van drie verschillende thematieken en sprekers wordt
gezocht naar een antwoord op deze vraag. In de publieke discussie
is met de plannen van Maurice de Hond voor de eerste Ipadschool,
digitalisering in het onderwijs scherp op de agenda gekomen. Jelmer
Evers van UniC in Utrecht laat zien hoe ver sommige
scholen al zijn met het implementeren van technologie en social
media in hun didactiek.
Evers presenteert de docent als 'eindbaas' van het
leerproces van kinderen. Daarbij zijn '21st century skills' van groot belang en Evers,
zelf een liefhebber van ICT, moet toegeven dat daar voor veel
docenten wel een probleem zit. "Je moet wel een beetje tegen een
vorm van chaos kunnen."
Toch is het volledig integreren van de technologische
mogelijkheden in het onderwijsproces wel waar we naar toe gaan én
dus moeten, zo vindt Evers. Belangrijk is daarbij dat je als docent
ook de leerling vertrouwen en verantwoordelijkheden geeft. Evers:
"Wij hebben slechts een beperkt rooster van vakken, maar ik merk
dat leerlingen zelf langskomen om over onderwerpen te discussiëren
en te leren." Autonomie en verbondenheid met de omgeving staan dan
ook centrale op de Utrechts Havo en Vwo school.
Docent als ZZP'er
Waar bij UniC de autonomie misschien wel meer bij de leerling
ligt, is bij de Stichting voor Persoonlijk Onderwijs (SvPO) de docent de
autonome persoon. "Als leraar ben je hier ZZP'er in het onderwijs,"
legt Izaak Dekker uit die als ZZP'er verbonden is aan de Isaak
Beekman Akademie in Capelle en werkt op de Hogeschool Rotterdam.
Hij legt de filosofie van persoonlijk onderwijs uit.
"Leren is relatief duur", vertelt Dekker. Het Isaak Beekman
kiest daarom voor voor ZZP'ers als docenten en concentreert
onderwijs. "We hebben geen tussenuren en leerlingen hebben twee
weken vrij opneembaar schoolvakantie. Op die manier ga je
efficiënter om met de tijd die je hebt."
Door de persoonlijke begeleiding en de mogelijkheid om het
vakkenpakket zelf verder uit te breiden worden leerlingen
uitgedaagd het beste uit zichzelf te halen en zodoende excellentie
na te streven. Iedere leerling heeft het in zich op zijn eigen
manier excellent te zijn dus. Anders is de insteek bij het nieuwste
project waar Simon Verwer na de zomer mee gaat beginnen.
Excellentie als top op piramide
Als onderdeel van Scholengemeenschap Reigersbos in de
Amsterdamse Bijlmer is Verwer betrokken bij het opzetten van
Exellius voor excellente VWO-leerlingen. Excellentie als top van de
piramide dus. Deelnemers aan de bijeenkomst vragen zich dan ook af
of het niet gewoon een extra niveau toevoegt aan de
onderwijsrangschikking in Nederland.
"Is excellentie dan niet gewoon een vierde niveau binnen ons
onderwijssysteem," klinkt het uit de zaal. Een vraag die Simon
Verwer zichzelf en de zaal aan het begin van de bijeenkomst al
stelde. Toch zegt de jonge Eerst de Klas-docent wel degelijk te
geloven in de plannen van Exellius. De zuigende werking die een
dergelijke groep ingebouwd in een al bestaande school heeft, moet
ook andere leerlingen verleiden het beste in zichzelf naar boven te
halen.
Een nobel streven, maar werkt het echt zo? Is excellent leren
een door alle leerlingen nastrevenswaardig ideaal? Moet excellent
leren dan niet gelijk getrokken worden met excellent sporten en
excellent muziek maken bijvoorbeeld? Een antwoord op deze vragen
niet gevonden, maar op de inspiratiebijeenkomst in Amsterdam-Noord
was genoeg stof opgewaaid om docenten en beleidsmakers te
inspireren in hun streven naar excellent onderwijs, voor
iedereen.