De vijf fracties - VVD, CDA, D66, GL en CU - zijn het opvallend
vaak eens over specifieke posten en punten. De BTW op zonnepanelen.
Accijns op frisdrank. 2% overdrachtsbelasting. 6% BTW op opera in
plaats van 21%, bravo!
Maar één van de grootste, meest gedurfde hervorming uit het
Catshuis-pakket van VVD en CDA is nergens terug te vinden. Waar
bleef het sociaal leenstelsel met forse investeringen in kennis als
compensatie? Heeft Pechtold zitten slapen?
HO-SF buiten beeld
Het pakket van de Kunduz-coalitie is een mengeling van precieze
ingrepen op korte termijn met vergaande hervormingen. Zo wordt het
pensioenstelsel versneld gemoderniseerd en komt er een forse
arbeidsmarkthervorming rond WW en ontslagrecht. Des te
merkwaardiger is het, dat de HO-SF afspraken buiten beeld zijn
gelaten.
Nog merkwaardiger is het feit, dat de opbrengst van de HO-SF
pakket wel is ingeboekt op het meest saillante punt. Marja van
Bijsterveldt heeft met hulp van Jolande Sap nu de hele passend
onderwijs bezuiniging kunnen kielhalen. De dekking daarvoor zat tot
vandaag in het sociaal leenstelsel. De studenten zouden betalen
voor de ADHD-leerlingen.
Dat is nu weg. En zulks terwijl juist deze vijf partijen
coalitie volluit pro sociaal leenstelsel zou zijn. VVD, D66 en GL
zijn hier geheel eensgezind en het CDA had zich daar bij
neergelegd, zo lijkt het. Toch zwijgt hun akkoord hierover.
Frustraties rond langstudeerboete
ScienceGuide verneemt dat het officiële argument is,
dat dit pakket alleen voor de begroting 2013 geldt en de
SF-hervorming dan nog niet zou doorwerken. Het ware motief ligt
heel ergens anders. Bij de langstudeerboete.
De VVD is namelijk diep gefrustreerd over deze links van het
midden coalitie onder leiding van haar Mark Rutte. De premier zal
tot de ochtend van 12 september CDA, D66, GL en CU de hemel in
moeten prijzen als wijze, verantwoordelijke partijen die het
landsbelang altijd voorop zetten. Elke aanval op één van hen zal
als kras op zijn blazoen van staatsman geëtaleerd worden. Rutte zal
alleen Roemer, Samsom en Wilders mogen affakkelen en daar wint hij
geen kiezers van, vrezen de VVD'ers.
In dit nieuwe verbond zitten ook nog zoveel tegenstanders van
Halbe Zijlstra, dat de VVD de bui ziet hangen. Zelfs zijn enige
grote beleidsdaad, de langstudeerboete, kon weleens sneuvelen als
prijs voor de invoering van het sociaal leenstelsel. Met name
GroenLinks staat hier sterk: haar senator Ganzevoort is de man van
de blokkerende motie in de Eerste Kamer. Zal de VVD hem schofferen
door de langstudeerboete rücksichtlos en staatsrechtelijk op dun
ijs nu toch nog door te drukken?
VVD ooit tegen langstudeerboete
De liefde van de VVD voor de langstudeerboete is toch al nogal
komisch. Zij was furieus tegen dit idee uit de koker van
CDA-programmaschrijver Ferdinand Grapperhaus. Anne-Wil Lucas
vertelde elk studentenpubliek dat zij deze maatregel onzin vond,
maar dit de prijs was die samenwerking met het CDA eiste. Maar nu
lijkt de viriliteit van de VVD-bewindslieden verbonden met dit
CDA-idee.
Dit leidt tot twee conclusies bij de liberalen. Ten eerste laten
zij het sociaal leenstelsel bewust buiten het Kunduz-akkoord, omdat
dit in 2013 nog geen bezuiniging oplevert. Het CDA moppert hierover
natuurlijk niet, want deze partij kan zijn
pro-basisbeurs-voor-allen-lijn nu volledig hernemen.
Ten tweede gaat de VVD nu zo snel mogelijk het
Deeltijd-HO-beleid aanpassen om Ganzevoort waar mogelijk tegemoet
te komen. Het liberale adagium lijkt te zijn: 'liever korte termijn
gewin in schijn, dan lange termijn visie realiseren.'
Aangezien Mark Rutte zijn éénpersoons denktank Jan Anthonie
Bruijn net heeft herbenoemd als voorzitter van de liberale
programcommissie is er nog hoop. Bruijn zal broddelwerk op korte
termijn weten te onderscheiden van echte hervormingen voor de lange
termijn. Hij wil immers al veel langer een echte HO-bekostiging die de EU gaat
organiseren.