• A
  • A
  • Het gat van Kunduz

    - Het ‘De Jager Akkoord’ van Kunduz-fracties kent vele precieze details. En een heel opvallend en groot gat: hoger onderwijs en studiefinanciering. ScienceGuide weet waarom. De VVD poogt wanhopig de langstudeerboete te redden.

    De vijf fracties - VVD, CDA, D66, GL en CU - zijn het opvallend vaak eens over specifieke posten en punten. De BTW op zonnepanelen. Accijns op frisdrank. 2% overdrachtsbelasting. 6% BTW op opera in plaats van 21%, bravo!

    Maar één van de grootste, meest gedurfde hervorming uit het Catshuis-pakket van VVD en CDA is nergens terug te vinden. Waar bleef het sociaal leenstelsel met forse investeringen in kennis als compensatie? Heeft Pechtold zitten slapen?

    HO-SF buiten beeld

    Het pakket van de Kunduz-coalitie is een mengeling van precieze ingrepen op korte termijn met vergaande hervormingen. Zo wordt het pensioenstelsel versneld gemoderniseerd en komt er een forse arbeidsmarkthervorming rond WW en ontslagrecht. Des te merkwaardiger is het, dat de HO-SF afspraken buiten beeld zijn gelaten.

    Nog merkwaardiger is het feit, dat de opbrengst van de HO-SF pakket wel is ingeboekt op het meest saillante punt. Marja van Bijsterveldt heeft met hulp van Jolande Sap nu de hele passend onderwijs bezuiniging kunnen kielhalen. De dekking daarvoor zat tot vandaag in het sociaal leenstelsel. De studenten zouden betalen voor de ADHD-leerlingen.

    Dat is nu weg. En zulks terwijl juist deze vijf partijen coalitie volluit pro sociaal leenstelsel zou zijn. VVD, D66 en GL zijn hier geheel eensgezind en het CDA had zich daar bij neergelegd, zo lijkt het. Toch zwijgt hun akkoord hierover.

    Frustraties rond langstudeerboete 

    ScienceGuide verneemt dat het officiële argument is, dat dit pakket alleen voor de begroting 2013 geldt en de SF-hervorming dan nog niet zou doorwerken. Het ware motief ligt heel ergens anders. Bij de langstudeerboete.

    De VVD is namelijk diep gefrustreerd over deze links van het midden coalitie onder leiding van haar Mark Rutte. De premier zal tot de ochtend van 12 september CDA, D66, GL en CU de hemel in moeten prijzen als wijze, verantwoordelijke partijen die het landsbelang altijd voorop zetten. Elke aanval op één van hen zal als kras op zijn blazoen van staatsman geëtaleerd worden. Rutte zal alleen Roemer, Samsom en Wilders mogen affakkelen en daar wint hij geen kiezers van, vrezen de VVD'ers.

    In dit nieuwe verbond zitten ook nog zoveel tegenstanders van Halbe Zijlstra, dat de VVD de bui ziet hangen. Zelfs zijn enige grote beleidsdaad, de langstudeerboete, kon weleens sneuvelen als prijs voor de invoering van het sociaal leenstelsel. Met name GroenLinks staat hier sterk: haar senator Ganzevoort is de man van de blokkerende motie in de Eerste Kamer. Zal de VVD hem schofferen door de langstudeerboete rücksichtlos en staatsrechtelijk op dun ijs nu toch nog door te drukken?

    VVD ooit tegen langstudeerboete

    De liefde van de VVD voor de langstudeerboete is toch al nogal komisch. Zij was furieus tegen dit idee uit de koker van CDA-programmaschrijver Ferdinand Grapperhaus. Anne-Wil Lucas vertelde elk studentenpubliek dat zij deze maatregel onzin vond, maar dit de prijs was die samenwerking met het CDA eiste. Maar nu lijkt de viriliteit van de VVD-bewindslieden verbonden met dit CDA-idee.

    Dit leidt tot twee conclusies bij de liberalen. Ten eerste laten zij het sociaal leenstelsel bewust buiten het Kunduz-akkoord, omdat dit in 2013 nog geen bezuiniging oplevert. Het CDA moppert hierover natuurlijk niet, want deze partij kan zijn pro-basisbeurs-voor-allen-lijn nu volledig hernemen.

    Ten tweede gaat de VVD nu zo snel mogelijk het Deeltijd-HO-beleid aanpassen om Ganzevoort waar mogelijk tegemoet te komen. Het liberale adagium lijkt te zijn: 'liever korte termijn gewin in schijn, dan lange termijn visie realiseren.'

    Aangezien Mark Rutte zijn éénpersoons denktank Jan Anthonie Bruijn net heeft herbenoemd als voorzitter van de liberale programcommissie is er nog hoop. Bruijn zal broddelwerk op korte termijn weten te onderscheiden van echte hervormingen voor de lange termijn. Hij wil immers al veel langer een echte HO-bekostiging die de EU gaat organiseren.