Nel Ginjaar begon als een vurig Kamerlid. Fameus waren
haar interrupties die zij pleegde vanachter 'het groene gordijn',
terwijl zij zonder schoenen uit haar stoel sprong en de microfoon
veroverde. Het had meestal weinig zin als de voorzitter haar
zachtkens maande de pumps toch even aan te trekken. Nel liet zich
niet zo maar het spreekrecht ontzeggen.
Lastig leven
Als staatssecretaris - tussen 1982 en 1989 - moest zij enerzijds
zware bezuinigingen doorvoeren en verdedigen en anderzijds een
rijke 'hervormingsagenda' voor haar rekening nemen. Dat deed zij
met verve, ook al gingen sommige ingrepen ook haar zwaar aan het
hart. Lastig was haar positie bovendien ook nog, omdat haar man,
oud-minister voor de VVD Leendert Ginjaar, in diezelfde tijd
partijvoorzitter was.
Extra lastig was dat hij in diezelfde tijd als collegevoorzitter
van de Universiteit Utrecht door diepe dalen ging en 'haar
minister', de CDA'er Deetman, hem moest vervangen. Weinigen in het
HO van heden beseffen dat nog: in de jaren tachtig was de minister
nog degene die bij elk akkefietje in een CvB zich persoonlijk moest
mengen en HRM-conclusies moest trekken.
Vruchteloos afkappen
Het kon de vrolijke natuur en krachtige aanpak van Nel Ginjaar
niet aantasten. In 'het veld' was zij onverminderd populair vanwege
haar open houding, gebrek aan kapsones en liefde voor het
onderwijsvak. Zij was scheikundelerares geweest en was daar trots
op.
In de Kamer placht zij uitvoerig en vol vermakelijke details te
vertellen over haar werkbezoeken in het land en wat zij daar
allemaal hoorde en leerde. Kamervoorzitter Dolman was dan ook niet
zo gek op debatten over haar beleidsterrein. Pogingen Ginjaars
warme, vurige betogen af te kappen waren meestal even vruchteloos
als slecht voor zijn eigen renommee.
Slim en lui
Nel Ginjaar was naast warmbloedig ook slim, een zeer
behendig politica. Minister Deetman wilde niet dat zij separate
gesprekken voerde met de vakbonden, omdat hij de lijn in de
salarisonderhandelingen centraal en strak wenste te houden. De
staatssecretaris zette gesprekken met hen daarom in haar agenda als
bezoeken aan de kapper. Iedereen wist het, niemand durfde haar 'te
verlinken' bij de baas.
Ze was nog iets, dat de ware politicus kenmerkt: lui. Nel hield
niet van stukken lezen. Ze hield van met mensen praten en de ruimte
opzoeken daarin om vooruit te komen. Die stukken liet zij
vertrouwelingen lezen die zij daarvoor overigens met grote
hartelijkheid en bijnamen als 'engel' en 'lieverd' beloonde. Dat
deed zij ook luidkeels in zeer formele vergaderingen, zodat
sommige topambtenaren een soms wat minder exuberante lof
prefereerden. DG voor het HO Roel in't Veld noemde haar dan ook
'dat gekke mens' en zij hem 'die vlerk'.
Hart op de goede plek
Na haar Haagse jaren bleef zij met hart en ziel werken voor het
onderwijs. De Hogeschool Zeeland had allang niet meer bestaan als
zij als voorzitter van de RvT niet had gestreden in al haar
politieke netwerken voor haar overleven. Veel commissies en
projectmanagements van OCW, de HBO-raad en de regio konden genieten
van haar eigenzinnig leiderschap. Bij haar vertrek van de
Hogeschool Zeeland kondigde staatssecretaris Mark Rutte aan dat OCW
de 'Nel Ginjaar Prijs' had ingesteld voor emancipatoir succes in en
door het vmbo. Dat gebaar deed haar heel veel, het was ook zeer
gepast.
Niets had namelijk zozeer haar hart als de emancipatie van
meisjes in het beroepsonderwijs. En in het bijzonder de
bèta-meiden. Zij begon de campagnes die onder namen als Axis,
Deltapunt, Platform Bèta Techniek, Orion, Sirius en dergelijke na
haar tijd tot wasdom kwamen. "Een slimme meid is op haar toekomst
voorbereid" en "Kies Exact" waren de eerste daarvan en haar
geesteskinderen.
Vanuit deze gedrevenheid werd zij tevens een grote promotor van
wat nu 'allochtoon studiesucces' wordt genoemd. Binnen de VVD stak
zij hier enorm haar nek voor uit. Dat leidde er al gauw toe dat zij
een onversneden afkeer kreeg van Rita Verdonk. Als vurigste interne
campagnevoerster in 2006 voor Mark Rutte kende en duldde zij dan
ook geen rivaal. Die oudere dame in een 'hup Mark' sweatshirt die
bij de bekendmaking van zijn nipte overwinning op Verdonk dwars
door alle camera's op hem afstormde en hem omhelsde, dat was Nel
Ginjaar. Wie anders? Dat gekke mens dat onvergetelijk blijft.